Nghịch cảnh chung cư dời đi, chỗ làm ở lại

Nhà xa chỗ làm

Theo Cushman & Wakefield, trong 6 tháng đầu năm 2026, Hà Nội có khoảng 11 nghìn căn hộ mở bán mới. Riêng quý II có gần 4.700 căn, trong đó 48% nguồn cung nằm tại khu vực ngoại thành và 44% ở khu vực rìa trung tâm.

Sự dịch chuyển này diễn ra trong bối cảnh giá căn hộ tại khu vực lõi ngày càng vượt xa khả năng chi trả của một bộ phận người dân. Số liệu từ các sàn môi giới cho thấy giá bán căn hộ bình quân tại Hà Nội trong quý II/2026 khoảng 123 triệu đồng/m² - mức cao nhất cả nước, với hàng loạt dự án được định vị “siêu sang” từ Sunshine, Masterise hay Vinhomes.

Trong khi đó, phân khúc căn hộ bình dân gần như vắng bóng trên nguồn cung mới. Trong bối cảnh đó, các dự án nhà ở xã hội đang là lựa chọn khả thi cho nhu cầu sở hữu nhà ở tại Hà Nội. Tuy nhiên, các dự án này hầu hết được phê duyệt ở các vùng ngoại thành và đây cũng được dự báo sẽ là xu hướng của sự dịch chuyển lựa chọn nhà ở trong thời gian tới,

Theo bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc, Giám đốc cấp cao, Trưởng bộ phận Tư vấn Chiến lược Cushman & Wakefield Việt Nam, nguồn cung trong trung và dài hạn được kỳ vọng tiếp tục mở rộng tại khu vực ngoại thành khi Hà Nội đẩy mạnh giãn dân, phát triển đô thị đa cực và cải thiện hạ tầng giao thông. Theo bà, các khu vực ngoại thành có lợi thế về nguồn cung và dư địa phát triển, qua đó có thể có mặt bằng giá dễ tiếp cận hơn so với khu vực nội đô.

Tuy nhiên, nguồn cung nhà ở đang dịch chuyển nhanh hơn việc làm. Các phường lõi vẫn là nơi tập trung số lượng lớn các doanh nghiệp, văn phòng, thương mại và dịch vụ, đồng nghĩa người lao động dù chuyển ra ven đô để tìm nơi ở phù hợp hơn nhưng vẫn phải vào trung tâm làm việc, học tập và sử dụng dịch vụ, khiến dòng giao thông hướng vào nội đô tiếp tục gia tăng.

Tạo lợi thế cho khu vực vệ tinh

Để dòng dân cư không tiếp tục phải di chuyển vào nội đô mỗi ngày, Hà Nội cần giải bài toán ở chiều ngược lại: Tạo đủ lợi thế để doanh nghiệp lựa chọn đặt cơ sở tại các khu vực vệ tinh.

Đây không phải câu chuyện đưa toàn bộ doanh nghiệp ra khỏi khu vực lõi. Những ngành nghề phụ thuộc vào vị trí trung tâm, khách hàng và mạng lưới dịch vụ vẫn có lý do để duy trì hoạt động tại nội đô. Vấn đề là tạo điều kiện để những hoạt động không nhất thiết phải tập trung tại trung tâm có thêm lựa chọn về địa điểm.

Đối với một doanh nghiệp, yếu tố quyết định lựa chọn địa điểm của doanh nghiệp không chỉ là giá đất. Doanh nghiệp còn tính đến khả năng tiếp cận người lao động, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ hỗ trợ và chi phí vận hành. Vì vậy, khu vực vệ tinh chỉ có thể thu hút doanh nghiệp nếu hội đủ các điều kiện này, thay vì chỉ có quỹ đất rẻ.

Đây là khoảng trống cần được tính toán trong quá trình hình thành các cực đô thị mới. Thay vì phát triển nhà ở trước rồi chờ các hoạt động kinh tế hình thành theo, Hà Nội có thể xác định rõ chức năng kinh tế của từng khu vực, từ đó chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng và cơ chế phù hợp để thu hút doanh nghiệp.

Theo GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (cũ), khả năng tạo việc làm chính là “sức sống” của một đô thị. Bên cạnh việc làm, một cực phát triển còn phải có khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế khác và hình thành hệ thống dịch vụ tiện ích đủ sức hấp dẫn cư dân. Đây cũng là điều kiện để các khu vực vệ tinh vượt khỏi vai trò đơn thuần là nơi giãn dân, từng bước hình thành những cực phát triển có khả năng tự tạo động lực kinh tế.

Câu chuyện nhà ở vì thế không nên chỉ được nhìn như một cuộc dịch chuyển về địa lý, mà như phép thử đối với khả năng Hà Nội tạo ra những lựa chọn sống mới. Khi người dân có thể cân nhắc nơi ở dựa trên chất lượng môi trường, tiện ích và cơ hội phát triển thay vì chỉ dựa vào khoảng cách tới trung tâm, diện mạo đô thị cũng sẽ bắt đầu thay đổi theo.

Đây có thể là thời điểm Hà Nội cần nhìn lại cách các khu vực được kết nối, được đầu tư và được trao cơ hội phát triển không chỉ để giải quyết áp lực hiện tại, mà để mở ra một cấu trúc đô thị linh hoạt hơn cho những nhu cầu chưa xuất hiện.