1. Hơn 6 giờ sáng, chị Trần Thị Hằng, cán bộ đang công tác tại Văn phòng HĐND xã A Lưới 4, TP Huế rời nhà sau khi đưa con đến trường. Nhà chị cách nơi làm việc khoảng 30 km. Trên đường đi làm, chị ghé chợ mua rau, thịt, cá rồi mang đến cơ quan. Gần đến giờ nghỉ trưa, chị tranh thủ xuống bếp chuẩn bị cơm. Một số cán bộ ở các phòng, ban khác cũng xuống phụ. Người nhặt rau, người rửa thịt, người làm cá. Chuẩn bị xong, mọi người trở lại công việc. Đến khoảng 12 giờ, họ xuống ăn trưa rồi nghỉ tại cơ quan trước khi bắt đầu buổi làm việc chiều. Công việc này được thực hiện hằng ngày trong tuần làm việc.
Cũng cảnh đi làm xa nhà, nhưng nhóm cán bộ ở xã A Lưới 5 lại có cách làm khác. Thay vì tự nấu, họ góp tiền nhờ một gia đình ở đối diện cổng UBND nấu cơm. Đến trưa, cán bộ gọi nhau ra ăn rồi vào cơ quan nghỉ ngơi, chờ đến giờ làm việc buổi chiều. Mô hình nấu ăn tập thể cũng được tổ chức tại xã Chân Mây - Lăng Cô. Vào thời điểm đông nhất, có khoảng 20 cán bộ, nhân viên cùng ăn tại bếp cơ quan.
Một Chánh văn phòng UBND cấp xã ở khu vực ven biển cho biết: “Không khí ở cơ quan mới khác với xã, phường cũ. Cán bộ mới nhập về từ nhiều nơi, lại trong giai đoạn có nhiều áp lực, trăn trở. Cơ quan cũng chưa có nhiều thời gian để tổ chức các hoạt động giúp anh em gắn kết”. Cũng theo đồng chí Chánh văn phòng, vì vậy những sinh hoạt chung như bữa ăn tập thể có ý nghĩa riêng. “Bữa ăn không chỉ là nạp năng lượng, mà còn giúp cán bộ trò chuyện nhiều hơn, hiểu nhau hơn”.
Tại phường Thuận An, cán bộ được bố trí về làm việc từ nhiều địa bàn khác nhau cũng có cách thích nghi riêng. Anh Nguyễn Thế Thiện Nhân, cán bộ Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, nhà cách chỗ làm khoảng
14 km. Khoảng cách này chưa thuộc diện được hỗ trợ tiền đi lại, nhưng thay vì về nhà ăn trưa, anh ở lại cơ quan để giảm thời gian di chuyển và tiếp tục giải quyết công việc. Bữa trưa của anh cũng như gần 20 nhân viên khác của cơ quan đều được đặt qua ứng dụng giao hàng hoặc ra quán nếu có thời gian. Đến giờ ăn, shipper đưa cơm đến cổng UBND, cán bộ ra nhận và thanh toán. Một suất cơm trên dưới 30 nghìn đồng, chưa tính phí giao hàng. Việc đặt cơm được duy trì trong hơn một năm qua.
Qua tìm hiểu, việc cán bộ ăn cơm tại công sở không phải hoàn toàn mới ở các địa bàn miền núi, nhất là các tỉnh miền núi phía bắc. Tại các huyện Xín Mần, Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc của tỉnh Hà Giang cũ, trong những năm trước đây, bếp ăn trong huyện ủy, UBND huyện đã được tổ chức và duy trì trong thời gian dài. Cán bộ các phòng, ban nếu có nhu cầu ăn tại bếp sẽ đóng tiền ăn theo tháng. Một số nơi có người làm tạp vụ đảm nhiệm thêm việc nấu ăn. Số tiền đóng thêm để hỗ trợ nấu bếp.
2. Ông Hồ Dũng, Chủ tịch UBND xã A Lưới 4, TP Huế cho biết, sau hơn một năm đi vào hoạt động, cán bộ xã đã từng bước vượt qua khó khăn, dần làm quen với điều kiện sinh hoạt mới. Tuy nhiên, để bảo đảm sức khỏe cho cán bộ, địa phương cũng phải tính toán các điều kiện phục vụ công việc như chỗ nghỉ trưa, chỗ ở và đi lại. Một số cán bộ ở cách nơi làm việc hàng chục cây số nên được bố trí nghỉ lại tại cơ quan giữa hai buổi làm việc. Xã đang tính toán sửa chữa một dãy nhà cũ để làm nơi nghỉ cho cán bộ.
Từ tự nấu, thuê quán đến đặt cơm qua ứng dụng, những cách ăn trưa khác nhau đang được cán bộ lựa chọn phù hợp với nơi làm việc và điều kiện cơ sở. Tại một số nơi, bữa ăn tập thể trở thành một sinh hoạt chung của cơ quan. Tại nơi khác, mỗi người chủ động lựa chọn cách thuận tiện nhất để bảo đảm thời gian làm việc. Sau khi được bố trí về các xã mới, cán bộ đang từng bước thích nghi từ khoảng cách đi lại và cả những sinh hoạt thường ngày gắn với công sở.
Theo một cán bộ từng phụ trách công tác tài chính, quy định về tổ chức nhân sự trong cơ quan nhà nước không có định biên riêng cho vị trí cấp dưỡng nấu ăn. Trong khi đó, cơ quan có vị trí tạp vụ theo hợp đồng 111. Một số địa phương sử dụng người làm tạp vụ để thực hiện thêm việc nấu ăn hoặc thuê người bên ngoài, kinh phí do cán bộ đóng góp. Đây là một trong những cách vận dụng linh hoạt.
