Chỉ cần gõ từ khóa “Trẻ em rơi từ nhà chung cư”… trên công cụ tìm kiếm Google sẽ thấy những con số, sự việc khiến bất kỳ ai cũng giật mình và không khỏi bàng hoàng xót xa. Dẫu vậy, thi thoảng vẫn có vụ trẻ em rơi khỏi ban-công dù trước đó đã có rất nhiều những cảnh báo từ các chuyên gia và cơ quan chức năng.
Để trẻ nhỏ được an toàn khi ở nhà cao tầng, sự quan tâm, chăm sóc của người lớn là điều quan trọng nhất. Bất kể lý do gì, hãy hạn chế hoặc không nên để trẻ ở một mình trong nhà, bởi chỉ cần lơ là một chút thôi, những rủi ro có thể xảy ra. Nếu gia đình có người giữ trẻ, hãy dặn dò họ cần để ý, luôn quan sát trẻ nhỏ trong tầm mắt vì những nguy hiểm có thể đến bất kể lúc nào khi bảo mẫu lơ là. Ngoài ra, việc lắp đặt lưới an toàn ở ban-công và cửa sổ là rất cần thiết để hạn chế việc trẻ leo trèo ra bên ngoài. Với giá thành rẻ, đẹp, tiện lợi, thông thoáng, đây cũng là cách gia đình tận dụng không gian để trồng các loại cây hoa dây leo, vừa mang lại không gian xanh, thư giãn cho gia đình, vừa bảo đảm an toàn cho người thân.
Ngoài vấn đề an toàn, rất nhiều chung cư trên địa bàn thành phố có không gian sống chưa đạt tiêu chuẩn cả về kiến trúc và văn hóa sống. Chính sự thiếu hiểu biết, lối sống tự do của một số người dân mà nhiều nơi chung cư không chỉ để ở, sinh hoạt gia đình mà còn được sử dụng làm nơi sản xuất, trao đổi hàng hóa, mua bán thương mại… Cùng với đó là việc ném rác vương vãi, vứt mẩu thuốc lá hoặc đổ nước từ trên cao xuống; đốt vàng mã vào các ngày lễ, Tết; chiếm dụng hành lang chung để mở quán bán cà-phê, trà đá; chiếm lối thoát hiểm làm nơi chứa đồ; tụ tập ăn nhậu, hát karaoke, thậm chí những bất hòa gia đình dẫn đến cãi vã, ồn ào… cũng diễn ra thường xuyên.
Những điều trên khiến các căn hộ chung cư vốn được coi là một không gian sống văn minh, hiện đại lại trở thành một nơi thiếu kỷ luật, trật tự an toàn bị đảo lộn do thiếu sự quản lý nghiêm túc từ chủ đầu tư tới ban quản lý tòa nhà. Chưa kể nhiều nơi còn có tình trạng kiện cáo kéo dài, gây mất đoàn kết tập thể không chỉ giữa chủ đầu tư với cư dân, mà ngay cả các cư dân sinh sống trong đó cũng có những mối bất hòa về không gian chung, lối đi lại, hành lang, tiếng ồn âm thanh…; hoặc đơn giản là việc sử dụng thang máy cũng nảy sinh mâu thuẫn.
Nhìn nhận lại vấn đề, nguyên nhân của nhiều sự việc chủ yếu bắt nguồn từ sự bất cập trong quy hoạch tổng thể và thiết kế kiến trúc của công trình nhà ở, đặc biệt có nơi dù chưa đủ điều kiện cấp phép về an toàn phòng cháy, chữa cháy, chưa được cấp đủ giấy tờ hợp pháp…, song vẫn ngang nhiên bán và cho người dân vào ở. Ở đó, những thiết kế chạy theo hình thức, xem thường hoặc bỏ qua quy chuẩn về an toàn và tiện nghi cho người sử dụng, hoặc chưa có những nghiên cứu thấu đáo về mặt xã hội để phục vụ các đối tượng sử dụng nhà ở khác nhau, dẫn đến mất an toàn, dễ xảy ra tai nạn cho người dân sống ở chung cư.
Phổ biến và dễ gặp nhất là mất an toàn do chất lượng thi công, đặc biệt là ở những khu tái định cư, nhà ở giá rẻ. Bởi, sau khi đưa vào sử dụng chưa lâu đã thấy lớp vữa tường, trần nhà bong tróc, rạn nứt, nền móng sụt lún, sàn vệ sinh ngấm nước, chập cháy điện… Thậm chí, nhiều công năng của chung cư được nhà thầu tự thay đổi kiến trúc thiết kế gây nên những bức xúc cho người dân. Vụ việc một người dân sống ở tầng 7, tòa B, chung cư Golden Land 275 Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân, Hà Nội) đi thang máy của tòa B khu chung cư này, sau khi bước ra khỏi thang máy đã rơi từ tầng 2 xuống sảnh làm nạn nhân bị chấn thương nặng là một thí dụ điển hình. Được biết, trước cửa ra thang máy là một sảnh có chiều ngang khoảng 80 cm nhưng không hề có lan-can hay vật cảnh báo, che chắn… thang máy “kỳ lạ” này do chủ đầu tư lắp đặt thêm, sai thiết kế và vận hành chui, chưa được cấp phép, thẩm định an toàn đã đưa vào sử dụng.
Ngoài những nguyên nhân trên, việc quản lý chung cư yếu kém và ý thức của người dân cũng góp phần dẫn đến tình trạng mất an ninh, an toàn tại nhà ở chung cư. Với những khu nhà tập thể cũ, chúng ta thường bắt gặp cảnh các “chuồng cọp” được người dân dựng lên để mở rộng diện tích cũng như bảo đảm tình trạng “nội bất xuất, ngoại bất nhập”. Tuy nhiên, ngay cả với những chung cư mới, việc cơi nới thêm không gian cũng xuất hiện không ít, gây mất mỹ quan và đặc biệt là khi xảy ra hỏa hoạn thì không có đường thoát. Do đó, để hạn chế những tình huống trên, nhà đầu tư, nhà quản lý phải hướng đến tiêu chuẩn xây dựng kiến trúc và quản lý kiến trúc cao tầng phù hợp điều kiện văn hóa vùng miền, thường xuyên kiểm tra, xử lý nghiêm những tình huống vi phạm quy định trong thiết kế và thi công để môi trường sống ở nhà chung cư được an toàn.
