Vùng biển thiêng huyền thoại
Thật may mắn cho tôi trong hành trình công tác, lần đầu tiên đã được đi trên Đường Hồ Chí Minh trên biển. Dẫu đã đọc nhiều tư liệu, đã được gặp một số nhân chứng là thuyền trưởng, thuyền viên tàu không số, hiện đang sinh sống tại thành phố Đà Nẵng. Nhưng, khi trên hành trình tàu 390 của Cảnh sát biển Việt Nam, được đi và dừng lại ngay trên Đường Hồ Chí Minh trên biển, lòng tôi thật sự xúc động, tự hào.
Tàu không số, mật danh C43 B thuộc Đoàn vận tải biển 759, tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân (với tên gọi “Đoàn tàu không số”) được Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng thành lập ngày 23/10/1961.
Ngày 28/12/1967, Bộ Chính trị họp quyết định tổng công kích và tổng khởi nghĩa, giành thắng lợi quyết định cho sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước. Tháng 1/1968, Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng thông qua Nghị quyết Bộ Chính trị về mở cuộc tiến công chiến lược năm 1968. Để bảo đảm vũ khí cho quân và dân ta trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, Bộ Tư lệnh Quân chủng chỉ đạo Đoàn 125 chuẩn bị các tàu C165, C235, C56, C68 và C43 B sẵn sàng làm nhiệm vụ vận chuyển chi viện chiến trường trong thời điểm đặc biệt này. Trước đó, ngày 14/3/1967, trong chuyến chở hàng vào Sa Kỳ (Quảng Ngãi) gặp địch, đội tàu C43 B đã chiến đấu anh dũng và buộc phải hủy tàu để bảo đảm bí mật, sau đó các thủy thủ theo đường bộ trở lại đơn vị và đội được nhận tàu mới, mang số hiệu C43 B.
Với những đóng góp của mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, tập thể đơn vị tàu C43 B đã vinh dự được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang vào tháng 10 năm 2011.
Vị trí tàu C43 B buộc phải phá hủy vào đêm ngày 1/3/1968 cách bờ khoảng 100m, ở độ sâu khoảng 10m. Các mảnh vỡ của xác tàu văng khắp nơi, bị chôn vùi trong cát. Địa điểm được chọn khoanh vùng bảo vệ di tích Điểm cập bến Tàu không số (C43 B) thuộc bãi biển Qui Thiện, xóm 32, xã Phổ Khánh, hiện chỉ tồn tại dưới dạng địa điểm lịch sử, chưa được xây dựng bia di tích.
Để ghi dấu sự kiện trên, ngày 2/8/2016, UBND tỉnh Quảng Ngãi ban hành Quyết định số 1375/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh cho di tích Điểm cập bến tàu không số (C43 B) tại bãi biển Qui Thiện, tỉnh Quảng Ngãi.
Đời đời nhớ ơn các anh hùng, liệt sĩ
Rạng sáng 27/2/1968, 17 cán bộ, chiến sĩ của Tàu C43 B đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ bí mật của tuyến đường vận tải chiến lược trên biển. Trước vòng vây của kẻ thù, nhiều đồng chí đã lựa chọn hy sinh oanh liệt, kiên quyết phá hủy con tàu, quyết không để rơi vào tay địch.
Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, biển Qui Thiện hôm nay đã bình yên. Những con tàu ngày đêm vươn khơi bám biển, những làng chài trù phú, những tuyến hàng hải nhộn nhịp và phát triển mạnh mẽ của quê hương; đất nước đều được xây dựng từ sự hy sinh cao cả của biết bao thế hệ cha anh.
Đồng chí Trung tướng Bùi Quốc Oai nhấn mạnh, chuyến khảo sát các vùng biển, đảo ven bờ miền trung diễn ra trong tháng 7 - Tháng tri ân các Anh hùng liệt sĩ, vì vậy các hoạt động tưởng nhớ được tổ chức xuyên suốt hành trình công tác. Sau lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Đoàn tàu không số trên biển Qui Thiện, đoàn công tác tổ chức Lễ viếng Nghĩa trang Liệt sĩ Lý Sơn; dâng hương tại Đài tưởng niệm Đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải để tưởng nhớ các Anh hùng, liệt sĩ và đồng bào đã hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Mỗi cán bộ, chiến sĩ trong đoàn công tác, không ai bảo ai, tất cả đều lắng lòng xúc động. Trên tay mỗi người là một bông cúc vàng, một cánh hạc giấy trắng - những biểu tượng bình dị nhưng chất chứa biết bao niềm tri ân và tưởng nhớ. Từng bông hoa, từng cánh hạc được nâng niu thả xuống mặt biển Qui Thiện, như gửi vào lòng đại dương lời biết ơn tận đáy lòng của thế hệ hôm nay đối với những Anh hùng, liệt sĩ Đoàn tàu không số đã hóa thân vào sóng nước vì độc lập, thống nhất của Tổ quốc.
Xúc động tại buổi lễ, chị Nguyễn Thị Thùy Dương, hội viên Hội Biển đảo Việt Nam chia sẻ: "Dù đã nhiều lần tham gia các đoàn công tác đến với biển, đảo của Tổ quốc, nhưng khi đứng tại điểm C43 B, lòng tôi vẫn nghẹn lại. Thả những cánh hoa xuống biển hôm nay là cách tôi gửi trọn lòng biết ơn sâu sắc nhất tới các Anh hùng liệt sĩ đã hiến dâng cuộc đời mình cho Tổ quốc".
Chiều xuống trên vùng biển Qui Thiện, đẹp bình yên. Ánh nắng cuối ngày như dừng lại trên mặt biển. Hòa cùng sóng nước, ca khúc "Linh thiêng Việt Nam" của nhạc sĩ Lê Quang, qua phần thu âm của NSND Tạ Minh Tâm, ngân lên như một lời tri ân bất tận: “Về đây các anh ơi hỡi về đây. Nằm nghe biển ru, nằm nghe sông hát/Mãi mãi tự hào với đất mẹ yêu thương/ Linh thiêng trời Việt Nam”.
Tháng 7, trên hành trình về nguồn đặc biệt, nước mắt tôi cứ thế, chực trào.
