Iran, Mỹ nhất trí duy trì đàm phán

Dù chưa đạt kết quả mang tính đột phá, cả Mỹ lẫn Iran vẫn đánh giá tích cực về cuộc đàm phán vừa diễn ra tại Oman và nhất trí lên lịch tiếp tục đàm phán trong tuần này.

Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi (giữa) và phái đoàn đàm phán Iran tại Oman. Ảnh: AP
Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi (giữa) và phái đoàn đàm phán Iran tại Oman. Ảnh: AP

Tuy nhiên, trong bối cảnh giữa hai bên vẫn tồn tại những bất đồng sâu sắc, nhất là liên quan vấn đề làm giàu urani, các cuộc đàm phán tiếp theo được dự báo còn nhiều thách thức.

Bước khởi đầu tích cực

Cuộc đàm phán được tổ chức theo hình thức gián tiếp tại Thủ đô Muscat của Oman, các phái đoàn Iran và Mỹ không gặp mặt trực tiếp. Phái đoàn Mỹ do Đặc phái viên về vấn đề Trung Đông Steve Witkoff đứng đầu, cùng sự tham gia của ông Jared Kushner - con rể Tổng thống Donald Trump, cùng Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, Đô đốc Brad Cooper. Phái đoàn Iran do Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi dẫn đầu. Bộ trưởng Ngoại giao Oman Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi có các cuộc gặp riêng rẽ với hai phái đoàn Mỹ.

Các nguồn tin ngoại giao cho biết, vòng đàm phán kết thúc ngày 6/2 mà không có thỏa thuận hay tuyên bố chung nào được công bố. Đài truyền hình quốc gia Iran (IRIB) đưa tin, các phái đoàn đã về nước để tham vấn thêm. Trang tin Axios của Mỹ cho hay, hai bên dự kiến nối lại đàm phán trong những ngày tới, cho thấy cánh cửa đối thoại vẫn chưa khép lại hoàn toàn.

Theo Bộ Ngoại giao Oman, các cuộc tham vấn gián tiếp tập trung vào chuẩn bị điều kiện cần thiết để nối lại các cuộc đàm phán ngoại giao và kỹ thuật về vấn đề hạt nhân Iran. Hai bên nhấn mạnh mục tiêu lâu dài là hướng tới an ninh và ổn định bền vững trong khu vực. Bộ trưởng Ngoại giao Oman nhận định vòng đàm phán đã diễn ra nghiêm túc và hữu ích.

Phát biểu ý kiến với phóng viên sau đàm phán, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cho biết, các cuộc tham vấn tập trung hoàn toàn vào vấn đề hạt nhân và đây là bước khởi đầu tích cực. Hai bên sẽ tổ chức tham vấn nội bộ, sau đó quyết định về cách thức và thời điểm tiến hành vòng đàm phán tiếp theo. Iran hy vọng Mỹ không có động thái “đe dọa và gây sức ép” để tiến trình đối thoại được duy trì.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho biết, các cuộc tiếp xúc gián tiếp giữa Mỹ và Iran tại Oman diễn ra rất tích cực và hai bên dự kiến tiếp tục đàm phán trong tuần này. Tổng thống Trump nhận định, Tehran “rất muốn đạt được một thỏa thuận”. Tuy nhiên, ông vẫn cảnh báo về “hậu quả nghiêm trọng” nếu không đạt được đồng thuận liên quan đến chương trình hạt nhân.

Điểm nghẽn bất đồng

Vòng đàm phán gián tiếp tại Oman diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran gia tăng, khi Mỹ đề cập khả năng sử dụng biện pháp quân sự nếu ngoại giao thất bại, còn Iran tuyên bố sẵn sàng đáp trả mọi hành động bị coi là “vượt lằn ranh đỏ” của Tehran. Trước thềm đàm phán, Mỹ đã điều một nhóm tác chiến hải quân do tàu sân bay USS Abraham Lincoln dẫn đầu tới Trung Đông, trong khi Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) triển khai tên lửa đạn đạo tầm xa mới nhất mang tên Khorramshahr-4.

Năm 2025, Iran và Mỹ đã tổ chức nhiều vòng đàm phán gián tiếp với vai trò trung gian của Oman, trước khi các nỗ lực ngoại giao sụp đổ vào tháng 6, sau khi Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran, gây ra cuộc xung đột 12 ngày, trong đó Mỹ cũng tham gia ném bom các địa điểm hạt nhân của Iran. Theo hãng thông tấn Mehr của Iran, các cuộc thảo luận lần này diễn ra trong bầu không khí nghiêm túc hơn so các vòng trước, song khoảng cách lập trường giữa hai bên còn lớn. Điểm nghẽn chính trong vòng đàm phán này là yêu cầu của Mỹ đòi Iran ngừng hoàn toàn hoạt động làm giàu urani và Iran bác bỏ dứt khoát.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Abbas Araghchi cho biết, phái đoàn Iran nêu rõ kiềm chế đe dọa và gây áp lực là điều kiện tiên quyết cho mọi cuộc đối thoại, đồng thời hy vọng yêu cầu này được đáp ứng, làm cơ sở tiếp tục đàm phán. Ông nhấn mạnh, Iran tham gia đàm phán với thiện chí và kiên định bảo vệ các quyền của mình. Bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung là trụ cột không thể thiếu của một thỏa thuận bền vững.

Trong khi đó, chỉ vài giờ sau khi kết thúc đàm phán, Bộ Ngoại giao Mỹ đã công bố các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào các thực thể vận tải biển và tàu thuyền mà Mỹ cho là liên quan hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Động thái này nằm trong chiến dịch gây sức ép tối đa nhằm cắt giảm nguồn thu năng lượng của Tehran. Bộ Ngoại giao Mỹ ra tuyên bố nhấn mạnh, trong khuôn khổ chiến dịch gây sức ép tối đa, Tổng thống Trump quyết tâm kiềm chế hoạt động xuất khẩu dầu và hóa dầu của Iran.

Theo đó, Mỹ phong tỏa mọi giao dịch với 14 tàu bị cáo buộc vận chuyển dầu mỏ của Iran, trong đó có các phương tiện treo cờ Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Danh sách trừng phạt còn có 15 thực thể và 2 cá nhân. Tổng thống Trump cũng ký sắc lệnh hành pháp cho phép áp thuế quan bổ sung đối với các quốc gia tiếp tục giao thương với Iran.