Đồng minh lung lay

Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang rung lắc mạnh, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, đang “nghiêm túc cân nhắc” việc rút nước này khỏi khối quân sự lớn nhất thế giới, với cáo buộc NATO không hỗ trợ chiến dịch quân sự chống Iran.

Biếm họa: CHENXIA
Biếm họa: CHENXIA

Theo CNN, “ông chủ” Nhà Trắng nói rằng, việc rút Mỹ khỏi liên minh quân sự này hiện “gần như đã được quyết định”, đồng thời chỉ trích các đồng minh không hỗ trợ khai thông thế bế tắc tại Eo biển Hormuz. Ông Trump chỉ trích các nước thành viên NATO không hành động tương xứng với cam kết của Mỹ, nhấn mạnh Washington từng hỗ trợ các đồng minh trong nhiều tình huống, song khi Mỹ cần thì không nhận được sự đáp trả tương xứng. Trả lời phỏng vấn tờ The Telegraph (Anh), ông Trump mô tả NATO là “hổ giấy” và khẳng định, việc Mỹ rút khỏi liên minh này có thể “không còn là điều cần cân nhắc lại”. Ông cho biết, từ lâu đã hoài nghi về mức độ đáng tin cậy của NATO.

Bên cạnh đó, Tổng thống Trump cũng chỉ trích Chính phủ Anh không tham gia chiến dịch chống Iran và đặt câu hỏi về năng lực hải quân của nước này. Đáp lại những tuyên bố của ông Trump, Thủ tướng Anh Starmer tái khẳng định sự ủng hộ đối với NATO, đồng thời nhấn mạnh đây là liên minh quân sự hiệu quả nhất thế giới. Ông cũng tuyên bố sẽ tìm kiếm mối quan hệ chặt chẽ hơn với các nước châu Âu để ứng phó mối quan hệ đang xấu đi với Washington.

Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio cho rằng, nước này cần đánh giá lại vai trò và giá trị của NATO đối với lợi ích quốc gia, đồng thời nhấn mạnh quyết định cuối cùng sẽ do Tổng thống Trump đưa ra. Ông Rubio khẳng định từng ủng hộ mạnh mẽ NATO khi còn trong vai trò Thượng nghị sĩ, do liên minh này giúp Mỹ duy trì các căn cứ quân sự tại châu Âu và tạo điều kiện triển khai sức mạnh tới nhiều khu vực trên thế giới. Tuy nhiên, ông Rubio cho rằng nếu các căn cứ này không còn được sử dụng để phục vụ lợi ích của Mỹ, hoặc các đồng minh không cho phép Washington sử dụng trong những thời điểm cần thiết, thì cần đặt lại vấn đề về ý nghĩa của liên minh. Ông Rubio cũng đề cập việc một số đồng minh NATO gần đây không hỗ trợ Mỹ trong chiến dịch liên quan Iran, trong đó có việc hạn chế sử dụng căn cứ quân sự và không phận.

Hiện, bất kỳ quyết định nào về việc rút Mỹ khỏi NATO đều phải được Quốc hội Mỹ phê chuẩn. Song, sự lung lay trong mối quan hệ đồng minh giữa Mỹ và NATO thậm chí dẫn đến đổ vỡ, bởi không còn nhiều bất ngờ trước những quyết định đột xuất của “ông chủ” Nhà Trắng.