Đấu giá tên miền, khai thác tài nguyên số quốc gia

Một trong những yếu tố quyết định thành công của đợt đấu giá tên miền lần này là sự hoàn thiện của hành lang pháp lý. Lần đầu tiên, quyền sử dụng tên miền quốc gia “.vn” được đưa vào đấu giá một cách bài bản, dựa trên hệ thống quy định đồng bộ, bao gồm Luật Viễn thông, Luật Đấu giá tài sản, Luật Quản lý tài sản công cùng các văn bản hướng dẫn như Nghị định 115/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Theo ông Trương Hữu Lý, đại diện Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), dù đã có chủ trương đưa tài nguyên internet vào đấu giá trước đây, song do thiếu cơ sở pháp lý cụ thể nên chưa thể triển khai. “Việc hoàn thiện khung pháp lý lần này đã tạo điều kiện để tài nguyên tên miền - một loại tài sản công đặc biệt - được phân bổ theo cơ chế thị trường, bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả”, ông Lý nhấn mạnh.

Điểm mới quan trọng, đó là xác định rõ đối tượng đấu giá không phải là tên miền theo nghĩa sở hữu tuyệt đối. Đây thực chất là quyền sử dụng tên miền quốc gia, phù hợp với bản chất của tài sản công trong môi trường số. Từ góc độ pháp lý, kinh tế đến thực tiễn thị trường, hoạt động này đang mở ra nhiều kỳ vọng mới cho doanh nghiệp cũng như góp phần định hình nền kinh tế số bền vững.

Đấu giá tên miền, tạo lập tài sản số quốc gia

Đợt đấu giá đầu tiên do VNNIC triển khai trong 3 ngày từ 18 dến 20/3 đã ghi nhận những kết quả đáng chú ý. 50 tên miền được đưa ra đấu giá, 37 tên miền đấu giá thành công (khoảng 74-75%). Đặc biệt có tên miền được đấu giá với mức giá cao vượt 1,5 tỷ đồng. Một số tên miền ghi nhận tới 85 lượt trả giá. Các tên miền được phân theo nhiều nhóm: Tên miền 2 ký tự (hiếm và có giá trị cao), tên miền gắn với ngành nghề (ô-tô, thể thao…), và tên miền theo xu hướng xã hội (2k, ok…).

Kết quả này cho thấy, thị trường đã bắt đầu nhận thức rõ giá trị của tên miền. Đặc biệt là những tên miền ngắn, dễ nhớ và có khả năng thương mại hóa cao. Điều này cũng cho thấy giá trị của các tên miền mang dấu ấn quốc gia trong các hoạt động kinh tế số, đặc biệt là thương mại điện tử và tiếp thị trực tuyến.

Theo một khảo sát của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), các doanh nghiệp hiện nay đang chi phần lớn ngân sách quảng cáo vào các nền tảng như Facebook và Google. Dù lựa chọn kênh nào, mục tiêu cuối cùng của mọi chiến dịch tiếp thị vẫn là đưa khách hàng về website hoặc landing page. Có tới 67% người tiêu dùng lựa chọn mua hàng qua website/app sau khi tham khảo thông tin trực tuyến và 38% doanh nghiệp cho biết, đơn hàng đến từ website, cao hơn so mạng xã hội (13%).

Các chỉ số như lượt xem, tương tác hay chia sẻ chỉ mang tính trung gian. Yếu tố quyết định doanh thu chính là lượt click vào website để thực hiện hành vi mua hàng. Điều này khẳng định, website vẫn là trung tâm của hoạt động kinh doanh trực tuyến, và tên miền chính là cánh cửa dẫn đến trung tâm đó. Trong bối cảnh đó, tên miền ".vn" nổi lên như một lựa chọn chiến lược đối với doanh nghiệp.

Theo ông Huỳnh Ngọc Duy, đại diện một nhà đăng ký tên miền, tên miền “.vn” có lợi thế lớn nhờ độ tin cậy cao và khả năng nhận diện tốt trên thị trường nội địa. Người dùng Việt Nam có xu hướng tin tưởng hơn khi truy cập các website mang đuôi “.vn”, từ đó gia tăng khả năng chuyển đổi. Bên cạnh đó, các công cụ tìm kiếm như Google thường ưu tiên hiển thị các tên miền quốc gia khi người dùng tìm kiếm trong nước, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả tiếp cận khách hàng.

Theo ông Trương Hữu Lý, một lợi thế quan trọng khác là tính ổn định của hạ tầng. “Các website sử dụng tên miền .vn, với hệ thống máy chủ trong nước, có thể duy trì hoạt động ngay cả khi xảy ra sự cố kết nối quốc tế như đứt cáp quang biển”, ông cho biết. Ngoài ra, nhờ sự quản lý chặt chẽ của cơ quan chức năng, tên miền ".vn" cũng giúp giảm thiểu rủi ro tranh chấp thương hiệu và vi phạm pháp luật.

Không chỉ dừng ở việc phân bổ tài nguyên, đấu giá tên miền còn mang ý nghĩa sâu rộng hơn trong việc định hình thị trường tài sản số. Ông Trương Hữu Lý cho biết, đây là lần đầu tiên Việt Nam đưa một loại tài nguyên internet vào cơ chế đấu giá công khai. Điều này giúp xác lập giá trị thực của tên miền trên thị trường. Đồng thời tránh tình trạng đăng ký giữ chỗ nhưng không sử dụng, khuyến khích khai thác hiệu quả tài nguyên. “Hoạt động này góp phần thay đổi nhận thức của xã hội, từ chỗ coi tên miền là công cụ kỹ thuật, sang coi đây là tài sản số có giá trị đầu tư”, ông Lý khẳng định.

Kỳ vọng tên miền trở thành “bất động sản số”

Ở góc độ vĩ mô, việc đấu giá tên miền có ý nghĩa rất lớn trong việc nâng cao giá trị thương hiệu quốc gia trên không gian mạng. Mỗi tên miền “.vn” được sử dụng hiệu quả là một điểm chạm giúp quảng bá hình ảnh Việt Nam trong môi trường số. Hoạt động này cũng thúc đẩy việc xây dựng định danh số tin cậy cho doanh nghiệp và cá nhân vốn là yếu tố cốt lõi của kinh tế số.

Đại diện VNNIC đề nghị các cá nhân, tổ chức cần hoàn thành nghĩa vụ tài chính (nộp tiền trúng đấu giá) trước ngày 11/4 thông qua hình thức chuyển khoản. Sau khi có xác nhận đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính, tổ chức, cá nhân đủ điều kiện đăng ký sử dụng tên miền trúng đấu giá. Trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày công bố kết quả đấu giá, cá nhân, tổ chức trúng đấu giá cần thực hiện đăng ký sử dụng tên miền thông qua các nhà đăng ký tên miền quốc gia “.vn”.

Trường hợp cá nhân, tổ chức trúng đấu giá không nộp hoặc nộp không đủ tiền trúng đấu giá đúng hạn hoặc không hoàn tất thủ tục đăng ký theo thời gian quy định sẽ bị hủy kết quả đấu giá và không được hoàn trả số tiền đã nộp; đồng thời, tên miền sẽ được đưa trở lại danh sách đấu giá theo quy định. “Đáng chú ý, chính sách cũng quy định, sau hai lần đấu giá không thành công, tên miền sẽ được cấp phát tự do. Cách tiếp cận này giúp cân bằng giữa mục tiêu tối đa hóa giá trị kinh tế và bảo đảm khả năng tiếp cận tài nguyên”, ông Lý cho biết.

Về dài hạn, đấu giá tên miền có thể là bước khởi đầu cho một thị trường tài sản số tại Việt Nam. Trong đó, tên miền, đặc biệt là tên miền ngắn, dễ nhớ, có thể được xem như “bất động sản số”, với giá trị phụ thuộc vào vị trí, độ hiếm và khả năng khai thác. Xu hướng này đã xuất hiện ở nhiều quốc gia và đang dần lan rộng trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh.

Việc đấu giá tên miền “.vn” lần đầu tiên tại Việt Nam không chỉ là một hoạt động mang tính thử nghiệm, mà còn là bước đi chiến lược trong quản lý và khai thác tài nguyên số quốc gia. Từ việc hoàn thiện hành lang pháp lý, tổ chức đấu giá minh bạch đến những kết quả tích cực ban đầu, có thể thấy Việt Nam đang từng bước tiếp cận với các chuẩn mực quốc tế trong lĩnh vực này. Ông Trương Hữu Lý đánh giá, đấu giá tên miền không chỉ giúp phân bổ hiệu quả tài nguyên, mà còn góp phần xây dựng một không gian số an toàn, tin cậy và giàu giá trị.

Trong bối cảnh kinh tế số đang trở thành động lực tăng trưởng mới, việc nhìn nhận đúng và khai thác hiệu quả giá trị của tên miền, đặc biệt là tên miền quốc gia “.vn” sẽ là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong thời gian tới.