Công nghệ số mở lối cho bầu cử hiện đại

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương về đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác bầu cử, nhiều địa phương đã chủ động ứng dụng công nghệ, góp phần để “ngày hội non sông” diễn ra thuận lợi, minh bạch và hiệu quả.

Ứng dụng công nghệ số trong công tác bầu cử tại phường Tân Sơn Hòa (Thành phố Hồ Chí Minh). Ảnh: VƯƠNG LÊ
Ứng dụng công nghệ số trong công tác bầu cử tại phường Tân Sơn Hòa (Thành phố Hồ Chí Minh). Ảnh: VƯƠNG LÊ

Thành công trên đã mở ra bước tiến quan trọng trong xây dựng Quốc hội số hiện đại, chuyên nghiệp, ngày càng gần gũi hơn với cử tri.

Tạo thuận lợi cho người dân

Là địa phương có quy mô dân số lớn nhất cả nước với hơn 14 triệu dân, Thành phố Hồ Chí Minh đối mặt với nhiều thách thức về quản lý khi dân cư luôn biến động mạnh mẽ, khiến việc lập danh sách cử tri gặp không ít khó khăn. Triển khai chỉ đạo của Trung ương về đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác bầu cử, đồng thời cũng xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của thành phố, trong kỳ bầu cử lần này, Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo nên bước đột phá khi khai thác triệt để Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư kết hợp với ứng dụng định danh điện tử VNeID.

Tại phường Tân Sơn Hòa (Thành phố Hồ Chí Minh) nơi có hơn 79 nghìn cử tri với biến động tạm trú lớn, việc áp dụng phần mềm quản lý cử tri đã giúp cập nhật kịp thời các trường hợp di chuyển nơi cư trú. "Dữ liệu sạch, sống và chính xác" chính là nền tảng vững chắc nhất để bảo đảm tính công bằng và quyền bầu cử của mọi công dân không bị bỏ sót.

Việc số hóa dữ liệu, tích hợp AI và các nền tảng trực tuyến không chỉ giúp tối ưu hóa quản lý mà còn đưa hoạt động bầu cử trở nên gần gũi hơn với người dân nhất là các bạn trẻ. Điểm nhấn nổi bật là sự đổi mới trong công tác tuyên truyền, với việc khai thác hiệu quả hệ sinh thái đa phương tiện trên không gian mạng, thu hút sự hưởng ứng tích cực của người dân. Các mã QR được dán tại các khu dân cư hay chung cư cao tầng và chỉ với một thao tác quét mã trên điện thoại, cử tri có thể truy cập ngay lập tức tiểu sử tóm tắt, chương trình hành động của các ứng cử viên, sơ đồ phòng bỏ phiếu và hướng dẫn quy trình bầu cử. Bên cạnh đó, các địa phương cũng đã sử dụng mạnh mẽ ứng dụng công nghệ trên nền tảng các trang mạng xã hội để truyền thông về cuộc bầu cử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất các clip, ấn phẩm truyền thông sinh động.

Việc ứng dụng VNeID và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã tạo nên một mạng lưới thông tin thông suốt từ Trung ương đến địa phương, giúp cho công tác bầu cử lần này vô cùng thuận lợi. Ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND, Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định: Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao tính minh bạch mà còn rút ngắn thời gian xử lý, tạo sự thuận tiện tối đa cho cả cơ quan tổ chức và người dân.

Theo đánh giá của Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban bầu cử quốc gia Trần Thanh Mẫn: Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong kỳ bầu cử lần này mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp thông tin được truyền tải nhanh chóng, chính xác và bảo đảm an toàn. Hệ thống phần mềm quản lý bầu cử và bản đồ theo dõi trực tuyến đã cho phép cập nhật dữ liệu chi tiết đến từng xã theo thời gian thực, hỗ trợ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành và giám sát trong suốt quá trình tổ chức bầu cử.

Trải nghiệm số minh bạch

Nhiều địa phương trên cả nước cũng đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác bầu cử. Tại Hà Nội, việc ứng dụng công nghệ số góp phần tạo thuận lợi cho cử tri tiếp cận thông tin, nâng cao hiệu quả tổ chức và thực hiện việc bỏ phiếu. Quan sát ứng dụng iHanoi cho thấy, thành phố đã tích hợp bản đồ tra cứu địa điểm bầu cử, hiển thị toàn bộ 1.451 điểm bỏ phiếu. Việc quét mã QR trên các ấn phẩm tuyên truyền cũng giúp cử tri truy cập nhanh vào bản đồ số, tham khảo tiểu sử tóm tắt của các ứng cử viên. Toàn bộ hồ sơ ứng cử được số hóa và hướng dẫn kê khai trực tuyến thông qua VNeID; lần đầu tiên việc lập danh sách cử tri được thực hiện trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Hà Nội còn có mô hình “Hòm thư số - Mặt trận lắng nghe ý kiến nhân dân”, tiếp nhận phản ánh của người dân qua mã QR hoặc đường dẫn trực tuyến.

Mới đây, trao đổi với Báo Nhân Dân, theo TS Trần Văn Khải, đại biểu Quốc hội khóa XV, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, chuẩn bị cho kỳ bầu cử, việc ứng dụng công nghệ số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Điểm mới đáng chú ý là việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư giúp xây dựng nền tảng dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”, hỗ trợ lập và rà soát danh sách cử tri chính xác, kịp thời hơn trước những biến động về cư trú, học tập và công tác của người dân…

TS Trần Văn Khải cũng nhấn mạnh, các nguyên tắc bầu cử như phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín vẫn được giữ nguyên. Việc ứng dụng công nghệ chủ yếu tập trung ở các khâu tiền bầu cử và hậu cần, qua đó giảm thủ tục hành chính và hạn chế sai sót.