Bước ra khỏi khuôn mẫu

ASIAD 20 đã chính thức khai mạc tại Aichi-Nagoya (Nhật Bản) với điểm khác biệt lớn khi không có Làng vận động viên (VĐV) tập trung. Thay vào đó, gần 17 nghìn VĐV và quan chức đến từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ sẽ lưu trú khắp các khách sạn, khu nhà container lắp ghép và du thuyền khổng lồ neo đậu tại cảng Nagoya.

Nguyễn Hoàng Minh Tân và Trịnh Gia Nghi giành Huy chương đồng môn teqball (đây là huy chương đầu tiên của Đoàn thể thao Việt Nam tại ASIAD 2026).
Nguyễn Hoàng Minh Tân và Trịnh Gia Nghi giành Huy chương đồng môn teqball (đây là huy chương đầu tiên của Đoàn thể thao Việt Nam tại ASIAD 2026).

Quyết định này được lý giải bằng mục tiêu kiểm soát chi phí và tránh tình trạng lãng phí sau đại hội, nhưng đã làm nảy sinh hàng loạt vấn đề. Ban đầu, nước chủ nhà định xây Làng VĐV tại khu đất trường đua ngựa Nagoya cũ. Nhưng kế hoạch này bị hủy bỏ khi chi phí xây dựng tăng mạnh. Theo tính toán của chính quyền Aichi, việc này giúp tiết giảm khoảng 60 tỷ yen.

Dù việc ở phân tán được sắp xếp để thuận tiện theo địa điểm thi đấu chứ không phụ thuộc vào thứ hạng cao thấp của các đoàn, song vẫn còn nhiều bất cập. Việc bổ sung môn thi đấu khiến quy mô đại hội vượt dự kiến khoảng 2.000 người, gây quá tải tại các điểm check-in. Nhiều VĐV phải chờ hàng giờ để làm thủ tục, trong khi tình trạng thiếu chỗ ở đồng bộ dẫn đến xếp nhầm phòng. Có VĐV tỏ ra thích thú với trải nghiệm "có một không hai" này, nhưng cũng không ít người phàn nàn về giường quá ngắn đối với VĐV cao to, phòng chật chội. Ngoài ra, thời tiết cũng là một yếu tố đáng lưu ý. Ngày 8/9, Nagoya hứng trận mưa kỷ lục, khiến hàng trăm VĐV và nhân viên phải sơ tán tạm thời.

Lâu nay, Làng VĐV không chỉ là nơi ăn ở mà còn là không gian giao lưu văn hóa, góp phần tạo nên hình ảnh của sự kiện. Tuy nhiên, những công trình quy mô lớn cũng đặt ra câu hỏi sẽ được sử dụng như thế nào sau khi đại hội khép lại? Câu chuyện này nhớ đến năm 2014, Hà Nội từng xin rút quyền đăng cai ASIAD 18. Khi đó, Thủ đô cũng dự kiến xây dựng Làng VĐV, kéo theo yêu cầu lớn về nguồn lực đầu tư.

Và trong khi chi phí đăng cai các sự kiện thể thao lớn ngày càng trở thành "cơn ác mộng" đối với ngân sách địa phương, Nhật Bản đã có quyết định táo bạo, bước ra khỏi cách tổ chức vốn đã trở thành khuôn mẫu. ASIAD 20 kéo dài đến ngày 4/10 và sau đó là Para Games. Nếu vượt qua được những vướng mắc để vận hành trơn tru bộ máy, kỳ đại hội năm nay có thể trở thành "bản mẫu" cho công tác tổ chức sau này.