Copernicus - cơ quan giám sát hiện tượng nóng lên toàn cầu của Liên minh châu Âu (EU) - công bố kết quả phân tích dữ liệu mô hình khí hậu cho thấy, khoảng 33 quốc gia vừa ghi nhận tháng 7 nóng kỷ lục kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thu thập. Gần 900 triệu người tại các khu vực khắp thế giới bị ảnh hưởng, trong đó khoảng 400 triệu người sống ở châu Phi, tập trung chủ yếu tại vùng Sahel.
10 quốc gia châu Phi đã xác nhận nhiệt độ trong tháng 7/2026 đã lập kỷ lục mới, trong đó có Mauritania, Niger và Burkina Faso ở Tây Phi; Sudan, Kenya và Ethiopia ở Đông Phi. Thông thường, nhiệt độ ở các quốc gia cận xích đạo biến động ít hơn so vùng khí hậu ôn đới, song các nước như CH Chad và Sudan vẫn ghi nhận nhiệt độ tháng 7 cao hơn 2oC so mức trung bình của giai đoạn 1981-2010.
Nền nhiệt cũng tăng lên mức cao chưa từng thấy trên khắp Trung Mỹ và khu vực phía bắc của Nam Mỹ. Từ Mexico đến miền bắc Brazil, trải dài từ bờ biển Thái Bình Dương đến Cao nguyên Guiana, khoảng 110 triệu người phải hứng chịu tháng 7 nóng nhất lịch sử. El Salvador, Nicaragua và Honduras cũng xác nhận kỷ lục về nhiệt độ cao trong cả tháng 6 và tháng 7.
Một số khu vực nhỏ hơn, với hơn 250 triệu người sinh sống, cũng trải qua đợt nắng nóng chưa từng có trong tháng 7. Trong đó có các bang Wyoming và Colorado của Mỹ, tỉnh Tứ Xuyên của Trung Quốc, cùng các đảo Sumatra và Borneo của Indonesia.
Đặc biệt, tháng 7 nóng nhất lịch sử đã ảnh hưởng tới gần 120 triệu người sinh sống tại các khu vực của châu Âu. Theo Copernicus, khu vực Tây Âu đã trải qua tháng 6 và tháng 7/2026 nóng nhất mọi thời đại. Hai tháng đầu mùa hè này được đánh dấu bằng các đợt nắng nóng liên tiếp, nhiệt độ thiêu đốt và điều kiện khô hạn, với nền nhiệt trung bình 21,62oC, xô đổ kỷ lục cùng kỳ năm 2022. Các điểm cực nóng được ghi nhận là miền nam nước Anh, miền tây nước Pháp, cùng miền bắc và miền đông Tây Ban Nha.
Pháp và Tây Ban Nha ghi nhận hạn hán kỷ lục, cùng với các vụ cháy rừng tàn phá nghiêm trọng. Đám cháy rừng lớn tại tỉnh Gironde của Pháp thiêu rụi gần 42.000 ha và buộc hơn 220.000 người phải sơ tán vào cuối tháng 7. Cùng thời điểm, đợt cháy rừng nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Tây Ban Nha thiêu rụi gần 44.000 ha tại tỉnh Avila, gần Thủ đô Madrid.
Xét quy mô toàn cầu, tháng 7/2026 ghi nhận nhiệt độ không khí trung bình cao hơn 1,47oC so mức chuẩn thời kỳ tiền công nghiệp 1850-1900. Nhiệt độ đại dương trên toàn thế giới cũng cao kỷ lục trong tháng thứ hai liên tiếp, lên tới 20,96oC, phá vỡ kỷ lục ghi nhận năm 2023.
Các chuyên gia Copernicus nhận định, nguyên nhân chủ yếu là hiện tượng thời tiết El Nino, bắt đầu từ tháng 6 vừa qua và dự kiến đạt đỉnh vào cuối năm nay. Hiện tượng El Nino gần đây từng khiến năm 2024 và 2023 trở thành những năm nóng nhất nhì lịch sử. Các nhà khoa học dự báo nhiệt độ trung bình toàn cầu sẽ lập kỷ lục mới vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau, mà theo Copernicus nguyên nhân chính vẫn là khí nhà kính, thủ phạm chính gây biến đổi khí hậu.
Về thiệt hại kinh tế, giới chuyên gia kinh tế ước tính mức nhiệt kỷ lục và hạn hán tại châu Âu đã gây thiệt hại hàng trăm tỷ euro cho nền kinh tế EU. Và đây có thể mới chỉ là khởi đầu, bởi chi phí khắc phục hậu quả thiên tai dự kiến còn rất lớn. Theo báo cáo của ngân hàng Triodos (Hà Lan), hoạt động gián đoạn do nắng nóng có thể khiến GDP của EU giảm 1%, tương đương thiệt hại kinh tế khoảng 180 tỷ euro, chủ yếu do năng suất lao động sụt giảm. Riêng việc sụt giảm năng suất lao động có thể khiến GDP giảm khoảng 0,6%, trong khi sản lượng nông nghiệp dự kiến giảm từ 3% đến 7%.
Hãng bảo hiểm Allianz của Đức ước tính, chỉ riêng đợt nắng nóng kéo dài hai tuần trong tháng 6 đã làm GDP của EU giảm 0,3 điểm phần trăm. Theo các chuyên gia Allianz, con số này còn chưa tính đến các vụ cháy rừng, hạn hán, lũ lụt và tác động dự kiến từ hiện tượng El Nino, khiến tổng thiệt hại trong cả năm nay còn lớn hơn rất nhiều. Trong bối cảnh nền kinh tế Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) được dự đoán chỉ tăng trưởng 1% trong năm nay, mức tác động này là rất đáng kể.
