Tết của người Sán Chỉ

Những ngày cuối tháng Chạp, chợ Bộc Bố ở xã vùng cao Bằng Thành (tỉnh Thái Nguyên) đủ đầy các mặt hàng phục vụ Tết, bà con từ các thôn bản đổ về mua sắm như trẩy hội.

Bà con Sán Chỉ ở Bằng Thành trong trang phục dân tộc dịp Lễ hội Khai Xuân đầu năm mới. Ảnh: Thu Hường
Bà con Sán Chỉ ở Bằng Thành trong trang phục dân tộc dịp Lễ hội Khai Xuân đầu năm mới. Ảnh: Thu Hường

Cộng đồng dân tộc Sán Chỉ ở Bằng Thành sinh sống từ lâu đời dưới những nếp nhà sàn bốn mái truyền thống. Cùng sự hỗ trợ của Nhà nước, sự đồng thuận, nỗ lực vươn lên từ chính người dân, giờ đây đời sống vật chất, tinh thần của bà con đã có sự đổi thay rõ rệt.

Như nhiều đồng bào dân tộc thiểu số khác, Tết Nguyên đán được người Sán Chỉ coi trọng nhất trong năm, là dịp mọi người nghỉ ngơi sau một năm lao động vất vả.

Bà Lý Thị Mộng, Bí thư Chi bộ thôn Khâu Đấng, xã Bằng Thành chia sẻ: Trong ngày cuối cùng của năm, sau khi đã chuẩn bị xong mâm cơm tất niên, một số gia đình mời thầy mo về làm lễ cúng để mời tổ tiên về ăn Tết và xua đuổi ma quỷ, vận hạn năm cũ, cầu khấn, cầu may năm mới cho cuộc sống gia đình, làng xóm luôn mạnh khỏe, may mắn, làm ăn thuận lợi, mùa màng tươi tốt, bội thu…

Nổi bật nhất trong những ngày Tết của người Sán Chỉ là màn múa mặt quỷ. Theo truyền thống, trong mỗi gia đình của người Sán Chỉ đều có một chiếc mặt nạ để người đàn ông đại diện cho cả nhà tham gia múa trong lễ cầu mùa. Họ đeo mặt nạ khi múa là quan niệm để đi gặp thần linh dâng lễ vật, truyền tải những mong ước tốt đẹp trong năm mới.

Mỗi độ Xuân về là dịp người Sán Chỉ khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống hết sức tinh xảo, độc đáo.

Dù đã hòa nhập với cuộc sống hiện đại, người Sán Chỉ vẫn gìn giữ gần như nguyên vẹn nhiều nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình.

Bằng Thành là xã xa nhất của tỉnh Thái Nguyên, nằm cách trung tâm hành chính của tỉnh gần 200 km. Trên địa bàn xã hiện có bảy dân tộc anh em chung sống.