Phá thế “cuối tuyến”
Trong một thời gian dài, vị trí địa lý mang đến cho Cà Mau cả lợi thế và những giới hạn phát triển. Với ba mặt giáp biển, Cà Mau sở hữu tiềm năng lớn về thủy sản, năng lượng, kinh tế biển, nhưng nằm ở điểm cuối của hệ thống giao thông quốc gia khiến việc kết nối với các trung tâm kinh tế, cảng biển lớn còn nhiều hạn chế.
Điểm nghẽn ấy đang dần được tháo gỡ khi một hệ thống hạ tầng chiến lược từng bước định hình. Cao tốc Cần Thơ-Cà Mau đã tạo trục kết nối nhanh hơn với trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tuyến cao tốc Cà Mau-Đất Mũi tiếp tục kéo dài trục giao thông xuống cực nam; tuyến kết nối đất liền với đảo Hòn Khoai được đặt mục tiêu hoàn thành cuối năm 2028. Cùng với nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau và dự án cảng tổng hợp nước sâu Hòn Khoai... sẽ tạo nên một mạng lưới kết nối đường bộ-hàng không-hàng hải tương đối hoàn chỉnh.
Đáng chú ý nhất trong cấu trúc hạ tầng mới là Hòn Khoai. Theo định hướng, cảng tổng hợp nước sâu tại đây có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải tới 250.000 tấn, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 2,5 tỷ USD. Nếu được kết nối đồng bộ với cao tốc và mạng lưới giao thông trong vùng, Hòn Khoai có thể tạo thêm một cửa ngõ trực tiếp ra biển cho hàng hóa Cà Mau và Đồng bằng sông Cửu Long. Từ vị trí ở điểm cuối của những tuyến vận chuyển đường bộ, Cà Mau khi ấy có khả năng trở thành điểm đầu của một hành lang kinh tế hướng ra biển.
Hạ tầng mở không gian phát triển mới
Dựa trên hệ thống hạ tầng chiến lược, những lợi thế vốn có của địa phương cũng có điều kiện được tổ chức lại trong một không gian rộng hơn. Mới đây, tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Cà Mau năm 2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhận định Cà Mau hội tụ nhiều điều kiện để trở thành một cực tăng trưởng mới của Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Hệ thống hạ tầng chiến lược đang mở ra cơ hội để Cà Mau tổ chức lại không gian kinh tế, từ một địa bàn xa các trung tâm phát triển trở thành đầu mối logistics hướng biển, phát huy các thế mạnh về thủy sản, năng lượng và kinh tế biển. Tuy nhiên, để “Cà Mau - Cực tăng trưởng mới” không dừng ở kỳ vọng, địa phương phải đồng thời hoàn thiện hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư và đẩy nhanh các dự án tạo giá trị gia tăng. Đặc biệt, từng cam kết đầu tư cần được theo dõi, tháo gỡ vướng mắc và chuyển thành dự án thực tế.
Cũng tại Hội nghị, Cà Mau đã trao 19 quyết định, giấy chứng nhận và cam kết đầu tư với tổng vốn hơn 40.000 tỷ đồng. Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời nhìn nhận, tiềm năng không tự trở thành giá trị và cơ hội cũng không tự chuyển hóa thành dự án. Bởi vậy, hạ tầng chỉ là điều kiện cần. Những tuyến đường và cảng biển mới chỉ thật sự tạo sức bật khi kéo theo được các dòng hàng, dòng vốn, cơ sở sản xuất và dịch vụ; khi các dự án cam kết nhanh chóng được triển khai và môi trường đầu tư đủ sức giữ chân những doanh nghiệp có công nghệ, năng lực tài chính và tầm nhìn dài hạn.
