Vượt lên số phận
Trước khi ghé đến gặp Nguyễn Anh Dũng, tôi đã được ông Lê Xuân Bình, Bí thư Chi bộ Nghiệp đoàn lái xe ô-tô công nghệ Hà Nội kể nhiều về anh. Ông Lê Xuân Bình bảo, Dũng có lẽ là trường hợp đặc biệt khi được đặc cách gia nhập Nghiệp đoàn lái xe mà không hề bị bất cứ thành viên nào phản đối. Dù là người khuyết tật nhưng bằng năng lực của mình, Dũng đã khẳng định được vị trí nhất định trong Nghiệp đoàn, là người xây dựng và giúp Nghiệp đoàn lái xe ô-tô công nghệ Hà Nội chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ vào việc quảng bá, phát triển rộng rãi hơn. Nhiều năm nay, Nguyễn Anh Dũng đã thầm lặng cống hiến, đào tạo nghề miễn phí và truyền cảm hứng vươn lên cho cộng đồng người khuyết tật.
Tìm đến Dũng tại văn phòng công ty trên con phố nhỏ Đội Cấn khi anh đang bận rộn chuẩn bị những khâu đoạn cuối cùng để khai giảng khóa học mới dành riêng cho cộng đồng những người khuyết tật mang tên “Vượt qua giới hạn - Tạo dựng tương lai”. Nguyễn Anh Dũng bảo, khóa học này anh đã dành rất nhiều tâm huyết để xây dựng nhằm trang bị từ tư duy, tâm lý đến các kỹ năng tiếp thị trực tuyến và bán hàng cho người khuyết tật. Dĩ nhiên, các học viên tham gia khóa học cũng hoàn toàn miễn phí. Không chỉ vậy, với những học viên ở xa, anh cùng những cộng sự của mình còn hỗ trợ nơi ăn, chốn nghỉ và cả “đầu ra” sau khi kết thúc thời gian huấn luyện.
Trong câu chuyện, dù không ít lần bị ngắt quãng bởi những cuộc gọi, những lời hỏi thăm hoặc ai đó nhờ ít phút để xin anh lời khuyên nhưng chừng đó cũng đủ để tôi cảm nhận được Nguyễn Anh Dũng là con người nhiệt huyết, hết lòng vì những người chung quanh. Nguyễn Anh Dũng sinh năm 1982, tuổi thơ của anh cũng như bao chúng bạn với đủ các trò nghịch ngợm. Có thời điểm anh đam mê bóng đá đến độ, cứ mỗi trưa hè anh đều trốn nhà để theo chúng bạn ra sân đá bóng. Thế nhưng, mọi chuyện bỗng thay đổi vào quãng thời gian đẹp nhất của tuổi trẻ đó là vào tuổi 16. Khi ấy, chẳng rõ vì đâu, không hiểu căn nguyên từ việc bị ngã hay bởi trận ốm thập tử nhất sinh mà phần thắt lưng và đôi chân anh cứ đau dần. Gia đình đưa Dũng đi chữa chạy khắp nơi, hễ ở đâu nghe có thuốc tốt, thầy giỏi là bố mẹ lại khăn gói đưa anh đi điều trị. Thế nhưng, những nỗ lực cũng dần trở nên vô vọng, tuổi thanh xuân của Nguyễn Anh Dũng dần phải gắn chặt với chiếc xe lăn.
Trong chuỗi ngày trượt dài trong u tối, Dũng bảo có hai thứ ánh sáng kéo anh vượt lên khỏi những bi quan, đó là những lời dạy của Bác Hồ và tấm gương của ông Kim Woo Choong, người tay trắng tạo dựng nên Daewoo - một trong những tập đoàn lớn nhất thế giới.
Dũng bộc bạch với tôi, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói, đại ý: Tàn nhưng không phế - Chúng ta phải học, phải cố gắng học nhiều. Không chịu khó học thì không tiến bộ được. Không tiến bộ là thoái bộ… Nguyễn Anh Dũng đúc rút ra rằng, với người lành lặn, việc học quan trọng nhưng người khuyết tật thì lại càng quan trọng hơn. Nếu không muốn nói việc học là con đường duy nhất để có thể thay đổi số phận. Nghĩ là làm, không đến trường được thì Dũng tìm mua sách tin học về tự mày mò, có chỗ nào không hiểu thì anh hỏi bạn bè hoặc thuê thầy về dạy.
Nhờ sự chuyên cần không ngừng nghỉ đó, năm 2005, khi mới bước sang tuổi 22, anh mở công ty về internet đầu tiên - Công ty CP Truyền thông các giải pháp công nghệ, chuyên về viết phần mềm, thiết kế web và tên miền… Thời điểm đó, Nguyễn Anh Dũng là người khuyết tật trẻ nhất Việt Nam làm giám đốc một doanh nghiệp. Thấy sự nhiệt huyết của anh, chỉ sau hai tháng chiêu mộ, công ty do Dũng mở ra đã có 18 nhân viên có bằng cấp đại học chuyên ngành.
Ngoài việc là người khuyết tật mở doanh nghiệp sớm nhất, Dũng còn là một trong những thành viên đầu tiên cùng với những tên tuổi lớn trong ngành như (FPT, Viettel, Netnam, CMC, VNPT…) tham gia sáng lập Hiệp hội Internet Việt Nam năm 2010. Anh kể, năm 2015 anh nộp đề án và được Ban Chấp hành Hiệp hội tin tưởng đề cử và làm Trưởng ban Đào tạo Hiệp hội Internet Việt Nam. Với năng lực của mình, từ năm 2016 đến nay với vai trò là Trưởng ban Đào tạo Hiệp hội Internet Việt Nam anh đã tổ chức và đào tạo cho hơn 2.000 học viên là các cán bộ quản lý, CEO của doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam ở 20 tỉnh, thành phố trên toàn quốc.
Sẻ chia cùng mọi người
Làm người lành lặn, việc phát triển doanh nghiệp đã khó thì với người khuyết tật việc này còn khó khăn hơn gấp bội. Kinh tế thị trường với những va vấp khó tránh đã có lúc quăng quật khiến Nguyễn Anh Dũng mệt nhừ. Có thời điểm, để có tiền trang trải hoạt động công ty, cùng những cộng sự của mình vượt qua khó khăn anh đã phải bán đi tất cả mọi thứ mình có. Khi công việc có chút khởi sắc thì dịch Covid-19 lại ập đến và buồn hơn khi ở giai đoạn này, mẹ anh cũng bị ốm nặng. Dũng cười buồn bảo, cho đến khi mất, mẹ vẫn không nguôi lo lắng cho anh. Mẹ mất khiến Nguyễn Anh Dũng bị sốc tâm lý. Anh luôn thường trực cảm giác chống chếnh và bơ vơ.
Năm 2021, Nguyễn Anh Dũng quyết tâm vực dậy, làm lại từ đầu. Anh thành lập Doanh nghiệp xã hội Handy Việt Nam chuyên đào tạo, dạy nghề, định hướng nghề nghiệp và truyền lửa cho các bạn là người khuyết tật. Dũng bảo, việc làm và tạo thu nhập cho người khuyết tật vẫn luôn là vấn đề nổi cộm ở Việt Nam. Hiện, một tỷ lệ lớn người khuyết tật vẫn đang thất nghiệp, số người có việc làm thì công việc bấp bênh. Người khuyết tật thiệt thòi đủ đường, bản thân là người khuyết tật nên Dũng đồng cảm và thấu hiểu những khó khăn này. Dũng và các cộng sự của mình đã tổ chức các khóa huấn luyện chuyên sâu, có tính thực tiễn cao dành riêng cho đối tượng là người khuyết tật.
Có những đận cả tháng ròng Dũng rong ruổi, đi kết nối với các hội người khuyết tật ở các tỉnh, thành phố trên cả nước. Anh bảo, bản thân mở doanh nghiệp xã hội là để truyền lửa cho người khuyết tật nên các hoạt động đều miễn phí. Miễn phí đào tạo, miễn phí học, ăn, ở và cả tư vấn khởi nghiệp… Điều đáng mừng nhất là người khuyết tật sau khi đào tạo thì đều có thể tìm được hướng đi riêng hoặc một công việc ổn định.
“Tôi có mạng lưới doanh nghiệp cần tuyển người. Tôi đóng vai trò kết nối, đào tạo. Hơn hết, tôi suy nghĩ rằng, đào tạo xong phải có đầu ra cho họ, để người khuyết tật tự kiếm được thu nhập, ít nhất nuôi sống được bản thân. Bản thân là người khuyết tật, mình khó khăn, những người khuyết tật cũng khó khăn như vậy, thế nên càng phải giúp họ”, Nguyễn Anh Dũng chia sẻ. Cứ thế, bằng những nỗ lực thầm lặng, sự cố gắng không ngừng nghỉ, tính từ khi thành lập Doanh nghiệp xã hội Handy Việt Nam đã kết hợp với Trung tâm Nghị Lực Sống và may mắn có thêm được sự hỗ trợ từ những nhà tài trợ hảo tâm bên ngoài như Doanh nghiệp Lão Nhà Quê đã đào tạo miễn phí cho gần 200 người khuyết tật.
Nhắc về người truyền lửa Nguyễn Anh Dũng, em Võ Thị Trinh quê ở xã Xuân Viên (huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh) cho biết, bản thân em bị liệt từ khi còn nhỏ. Sau quá trình tìm hiểu về cách thức đào tạo cũng như về thầy Nguyễn Anh Dũng, em đã mạnh dạn đăng ký tham gia khóa học với mong muốn thay đổi số phận mình. “Sau khi em thấy các anh chị học xong đã có việc làm. Nhiều anh chị có chung hoàn cảnh giống em đã tìm được công việc phù hợp tại doanh nghiệp. Sau quá trình học, được sự hướng dẫn tận tình của thầy Dũng, em đã tự tạo ra một số sản phẩm về công nghệ. Em hy vọng có được một công việc phù hợp để nuôi sống bản thân”, em Võ Thị Trinh chia sẻ.
Cuộc gặp gỡ và trò chuyện với Nguyễn Anh Dũng khiến tôi chợt thấy cuộc đời thật đẹp khi vẫn còn những tấm gương đầy nghị lực biết vượt qua những khó khăn, vượt qua rào cản của bản thân để từ đó vươn lên. Từ bản thân mình, Nguyễn Anh Dũng quả quyết với tôi rằng, bất kỳ người khuyết tật nào có khát vọng vươn lên và quyết tâm muốn cải thiện, thay đổi số phận của chính mình để có một tương lai chủ động và độc lập thì cần không ngừng học tập. Rào cản chỉ nằm trong suy nghĩ chứ không phải cơ thể của người khuyết tật.
