Xung lực mới cho phát triển kinh tế tư nhân

Nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, đất nước đạt được nhiều thành tựu nổi bật về kinh tế: Quy mô GDP tăng từ 346 tỷ USD năm 2020 lên 514 tỷ USD vào năm 2025, xếp thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người đạt hơn 5.000 USD, chính thức bước vào nhóm các nước thu nhập trung bình cao. Trong những kết quả đáng khích lệ đó, có sự đóng góp rất quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân.

Những dấu ấn tự hào

Nhìn lại hành trình phát triển của kinh tế tư nhân, chuyên gia kinh tế Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam nhận thấy đã có sự thay đổi rất quan trọng: Doanh nghiệp tư nhân không còn ở vị thế thầu phụ mà đã vươn lên tham gia “giải những bài toán” lớn của đất nước, gánh vác những sứ mệnh mà Đảng, Nhà nước đặt ra cho cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân.

Trong chương trình kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Việt Nam (2/9/1945-2/9/2025), lần đầu tiên người dân cả nước được tham dự một triển lãm quy mô ở tầm quốc tế về chủ đề “80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc” của dân tộc. Chỉ trong 19 ngày mở cửa, Trung tâm Triển lãm Việt Nam đã đạt mốc 10 triệu khách tham quan, trải nghiệm, cho thấy sự quan tâm rất lớn của nhân dân đối với những thành tựu phát triển vượt bậc của đất nước.

Công trình Trung tâm Triển lãm Việt Nam do Tập đoàn Vingroup làm chủ đầu tư được hoàn thành chỉ trong 10 tháng thi công thần tốc trên diện tích 90ha, tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng, đáp ứng tiến độ phục vụ dịp lễ A80 trọng đại của đất nước. Trong đó, tổ hợp công trình triển lãm mô phỏng theo hình ảnh thần Kim Quy, diện tích hơn 10.000m², có kết cấu mái vòm thép nặng 24.000 tấn với hệ dầm mái vòm chỉ cho phép sai số vài milimet đã được Tập đoàn Đại Dũng hoàn thành trong 300 ngày đêm “vượt nắng, thắng mưa”.

Qua các sự kiện tổng thể của Chương trình A80 đã cho thấy công trình xứng tầm là biểu tượng của một Việt Nam bứt phá, hùng cường, đạt quy mô trong top 10 triển lãm thế giới.

Trong khi đó ở Phú Quốc, bức tranh hạ tầng đô thị cũng đang thay đổi từng ngày để kịp tiến độ phục vụ hội nghị APEC 2027. Hai công trình chủ đạo, gồm Trung tâm Tổ chức Hội nghị APEC và dự án mở rộng Cảng hàng không Phú Quốc do Tập đoàn Sungroup làm chủ đầu tư sau khi hoàn thành và đi vào hoạt động sẽ góp phần đưa đảo ngọc trở thành trung tâm du lịch-kinh tế quốc tế.

Dự kiến Trung tâm Hội nghị, Triển lãm APEC với phòng hội nghị và triển lãm rộng 11.050m², thiết kế nhịp vượt 81m không cột khi hoàn thành sẽ có quy mô lớn nhất thế giới hiện nay. Bên cạnh đó còn có sân khấu trình diễn chuyên nghiệp Dinner Show sức chứa tới 2.000 khán giả sẽ thu hút các thương hiệu nghệ thuật hàng đầu thế giới tham gia thiết kế và dàn dựng show diễn đẳng cấp quốc tế đến với đảo ngọc. Đây không chỉ là một dự án lớn mà còn là công trình biểu tượng phục vụ mục tiêu chính trị, đối ngoại quốc gia.

Đối với Cảng hàng không Phú Quốc, sự khác biệt không chỉ là nâng công suất khai thác vận hành lên gấp 4,5 lần công suất hiện tại, tương đương 20 triệu hành khách/năm mà còn ở yếu tố ứng dụng những công nghệ hiện đại bậc nhất thế giới, hướng tới chuẩn sân bay thông minh hàng đầu khu vực dưới sự tư vấn vận hành của Changi Airport Group (đơn vị vận hành sân bay Changi, Singapore).

Những công trình nổi bật nêu trên đều ghi dấu ấn kinh tế tư nhân trong hành trình tự hào của quốc gia, dân tộc. Việc nỗ lực xây dựng các công trình vượt qua biểu tượng của khu vực và thế giới cho thấy tham vọng của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam trong kiến tạo các công trình mang vị thế quốc gia, mang lại niềm tự hào cho đất nước.

Đáng lưu ý, trong số hơn 560 công trình, dự án lớn quốc gia được khởi công, khánh thành năm 2025 có hơn 74% giá trị vốn đầu tư của doanh nghiệp tư nhân, tương đương khoảng hơn 3,84 triệu tỷ đồng trong tổng giá trị đầu tư hơn 5 triệu tỷ đồng, còn lại là “vốn mồi” đầu tư công và vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước.

Bước ngoặt từ Nghị quyết số 68

Theo số liệu của Cục Thống kê, tại thời điểm ngày 31/12/2020, cả nước có gần 700 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh, trong đó 97% là doanh nghiệp tư nhân. Mặc dù có sự biến động rất lớn về hoạt động của doanh nghiệp trong hai năm chịu tác động nặng nề của đại dịch Covid-19 nhưng tính đến ngày 31/12/2025, số lượng doanh nghiệp đang hoạt động trong cả nước đã tăng lên gần 1,1 triệu doanh nghiệp.

Đáng chú ý, trong năm cuối của nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, kinh tế tư nhân đã có sự bứt phá ngoạn mục nhờ tác động từ Nghị quyết số 68. Từ tháng 5 đến 10/2025, bình quân mỗi tháng cả nước có 18,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 43% so với bình quân bốn tháng đầu năm. Nghị quyết số 68 đã thật sự tạo xung lực mới cho phát triển kinh tế tư nhân khi chỉ tính riêng năm 2025, hơn 300 nghìn doanh nghiệp được đăng ký thành lập mới và quay trở lại thị trường với tổng số vốn đăng ký đạt mức kỷ lục hơn 6 triệu tỷ đồng, tăng 30% về số lượng doanh nghiệp và tăng 71% về vốn.

Cùng với đó là sự cải thiện đáng kể trong vấn đề tạo việc làm, thu nhập của người lao động, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Tuy số lượng doanh nghiệp tạm dừng kinh doanh, giải thể vẫn ở mức khá cao nhưng việc người dân, nhà đầu tư vẫn tiếp tục tìm kiếm cơ hội sản xuất kinh doanh mới thông qua việc tăng trưởng kỷ lục về số lượng doanh nghiệp thành lập mới và gia nhập lại thị trường đã cho thấy niềm tin kinh doanh đang lan tỏa trong nền kinh tế. Ngoài ra, khu vực kinh tế tư nhân còn có hơn 5 triệu hộ kinh doanh, có đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế.

Từ những số liệu cụ thể này, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Việt, Trưởng nhóm nghiên cứu Kinh tế và Chính sách, Trường đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, kinh tế tư nhân đã khẳng định vai trò là trụ cột vững chắc trong hành trình “vượt bão” của nền kinh tế trong giai đoạn 2020-2025 đầy khó khăn, biến động vừa qua. Theo các chuyên gia kinh tế, năm 2026 được xác định là năm bản lề, mở ra chu kỳ phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, các giải pháp phát triển kinh tế tư nhân cần đi vào thực chất hơn, đưa khu vực kinh tế quan trọng này thật sự trở thành động lực nội sinh mãnh liệt của nền kinh tế quốc gia.

Để đạt mục tiêu có khoảng 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thảo, Phó Trưởng ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và chính sách kinh tế-tài chính cho rằng cần tiếp tục thể chế hóa các quan điểm, mục tiêu và giải pháp đã đề ra tại Nghị quyết số 68 và các nhiệm vụ, giải pháp theo chương trình hành động của Quốc hội và Chính phủ về thực thi Nghị quyết số 68; đồng thời, thực thi có hiệu quả các cơ chế, chính sách đã ban hành về hỗ trợ, khuyến khích đối với khu vực kinh tế tư nhân, trong đó có mô hình hợp tác công-tư.

Đặc biệt, cần coi trọng các giải pháp về cải thiện môi trường kinh doanh; tập trung tháo gỡ các rào cản thể chế chính sách và thực thi, bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, dễ tiếp cận, an toàn và chi phí thấp; tăng cường đầu tư và chú trọng hoạt động số hóa thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, cần thiết lập cơ chế đánh giá độc lập, khách quan, thực chất kết quả thực thi mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần của Nghị quyết số 68.