Với xuất phát điểm thấp so với mặt bằng chung của Thủ đô, huyện Mỹ Đức bước vào xây dựng NTM với các tiêu chí về cơ sở hạ tầng như giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa... đều đạt thấp, công tác huy động nguồn lực đầu tư xây dựng NTM còn khó khăn. Tuy vậy, với nỗ lực lớn, lộ trình xây dựng NTM kéo dài từ năm 2010 đến nay của huyện Mỹ Đức đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận, trong đó nhiều nhóm tiêu chí xây dựng NTM đạt kết quả cao như xóa đói giảm nghèo, phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn, xây dựng làng nghề-sản phẩm OCOP...
Tại thời điểm năm 2010, tỷ lệ hộ nghèo ở huyện Mỹ Đức lên tới 15%. Giai đoạn 2011-2015, Mỹ Đức đã chỉ đạo, thực hiện đồng bộ các giải pháp để thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, chỉ tiêu giảm nghèo bền vững như: Hỗ trợ cho 9.595 lượt người (hộ) nghèo, cận nghèo vay vốn tín dụng ưu đãi; hỗ trợ bảo hiểm y tế cho đối tượng, các hộ dân khu vực xã khó khăn; hỗ trợ bảo hiểm xã hội cho các đối tượng chính sách; hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở hộ nghèo.
Giai đoạn 2021-2025, Mỹ Đức hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà cho 94 hộ nghèo, miễn giảm học phí hàng trăm lượt cho học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo; thực hiện trợ cấp hằng tháng cho hơn 862 đối tượng là người cao tuổi cô đơn, người mắc bệnh hiểm nghèo, đơn thân nuôi con nhỏ, trẻ em,... Kết quả, năm 2021, huyện còn 97 hộ nghèo, năm 2022 còn 63 hộ (chiếm tỷ lệ 0,11%).
Chúng tôi xuống Hồng Sơn, xã đạt tiêu chí xã NTM nâng cao năm 2022 để tìm hiểu công tác xóa nghèo. Đồng chí Hoàng Quốc Toản, Bí thư Đảng ủy kiêm Trưởng ban chỉ đạo xây dựng NTM xã cho biết: Từ năm 2012 xã có 146 hộ nghèo, năm 2016 còn 32 hộ nghèo, đến năm 2021, xã không còn hộ nghèo. Năm 2022 toàn xã chỉ còn 19 hộ cận nghèo, chiếm 0,93% tổng số hộ dân.
Gia đình ông Hoàng Thế Tuyên, 54 tuổi thôn Vĩnh An, xã Hồng Sơn trong giai đoạn 2010-2015 là một hộ nghèo “không tấc đất cắm dùi”, nghĩa là không có nhà, không ruộng. Cả gia đình sáu miệng ăn gồm bốn con nhỏ và hai vợ chồng chỉ trông chờ vào thu nhập bấp bênh từ việc làm thuê khoảng một vài triệu đồng/tháng. Từ năm 2015, với chủ trương xóa đói giảm nghèo của cấp ủy xã và ngân hàng chính sách nông nghiệp, gia đình ông Tuyên được vay vốn để chăn nuôi lợn, vịt, cá.
Đến nay, sau bảy năm làm lụng, ông đã có một khu trang trại chăn nuôi liên hợp gồm cá, lợn, vịt với tổng diện tích 11 ha với khoảng bốn đến sáu nhân công thường xuyên. Mỗi năm trang trại ông bán ra thị trường khoảng 30 tấn cá, 50 tấn thịt lợn hơi và gần 1,5 triệu quả trứng, thu nhập đều đặn đạt khoảng hơn 200 triệu đồng/năm...
Tiêu chí “Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn” cũng là một trong những thành tựu nổi bật của Mỹ Đức trong xây dựng NTM. Hiện cả huyện có sáu làng nghề được thành phố công nhận gồm: Làng nghề thêu xuất khẩu thôn Hoành, xã Đồng Tâm; làng nghề mây tre đan xuất khẩu thôn Đông Mỹ, xã An Tiến; làng nghề mây tre đan, thêu ren thôn Trê, xã Tuy Lai; làng nghề thêu thôn Nội, xã Thượng Lâm; làng nghề thêu thôn Trì, xã Thượng Lâm; làng nghề dệt Phùng Xá, xã Phùng Xá. Các làng nghề hiện nay vẫn hoạt động và phát triển, giải quyết công ăn việc làm cho lao động địa phương và đều có mô hình cộng đồng bảo vệ môi trường.
Huyện Mỹ Đức hiện có nhiều sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP có thị trường tiêu thụ ổn định như: Rau sắng chùa Hương, cao cà gai leo, nấm kim châm xã Đốc Tín, chanh leo sản xuất... Nếu tính theo không gian, hiện huyện có ba xã có sản phẩm OCOP vẫn còn hiệu lực. Trong đó xã Phùng Xá có 27 sản phẩm OCOP. Xã Hồng Sơn có sản phẩm Lúa VNR20 được gieo cấy và sản xuất bảo đảm an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn VietGAP. Xã Hương Sơn có năm sản phẩm OCOP 3 sao.
Định hướng về mục tiêu sắp tới, đồng chí Đỗ Trung Hai, Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy, Phó Ban chỉ đạo chương trình xây dựng NTM huyện nhấn mạnh: Huyện đã xác định quan điểm, một số chỉ tiêu, giải pháp nâng cao chất lượng các tiêu chí NTM trọng tâm giai đoạn 2021-2025. Theo đó, huyện tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí xã, huyện đạt chuẩn NTM theo hướng phát triển đô thị với quan điểm, mục tiêu tổng quát là: Xây dựng NTM cần thực hiện thực chất hơn, thiết thực hơn, hiệu quả và bền vững hơn gắn liền với quá trình đô thị hóa, xây dựng nông thôn mới văn minh và hiện đại; xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội nông thôn đồng bộ, phù hợp theo tiêu chí đô thị, xanh, sạch, đẹp, văn minh...
