Tăng khả năng tiếp cận của người dân với sông Hồng

Việc lấy ý kiến đối với đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 và phương án hướng tuyến của Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500 đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân, chuyên gia, nhà khoa học.

Thứ Năm, ngày 24/09/2026 - 19:45

Sông Hồng, đoạn qua phường Hồng Hà, Thành phố Hà Nội.

Trong đó, có nhiều ý kiến đóng góp mang tính chuyên môn về quy mô, tổ chức giao thông của Trục đại lộ sông Hồng.

Khát vọng đưa sông Hồng trở thành trục không gian trung tâm của Thủ đô đã được đặt ra từ lâu. Từ Quy hoạch chung năm 1998 xác định sông Hồng là trục không gian xanh, đến Quy hoạch chung năm 2011 nâng tầm thành biểu tượng phát triển và gần đây là các định hướng trong Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, mục tiêu “thành phố quay mặt vào sông” ngày càng rõ nét.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa định hướng này, một trong những vấn đề then chốt đang được các chuyên gia đặc biệt lưu ý là cách tổ chức hệ thống giao thông dọc hai bên sông.

Tại tọa đàm “Sông Hồng-Biểu tượng phát triển mới của Thủ đô”, kiến trúc sư Trần Minh Tuấn (Nhóm nghiên cứu Không gian mặt nước Hà Nội) đã phân tích kỹ về khía cạnh này. Theo ông, trong quy hoạch trục đại lộ cảnh quan, vấn đề khai thác không gian dọc hai bên bờ sông và tạo điều kiện để người dân tiếp cận dòng sông cần được quan tâm đúng mức.

Hệ thống giao thông phía ngoài đê còn hạn chế, khiến sự kết nối giữa khu vực nội đô với bờ sông chưa thuận lợi. Mặt đê hiện hữu đã tạo ra sự ngăn cách nhất định. Trong bối cảnh đó, việc đề xuất các tuyến đường có mặt cắt rộng 54-73m ở khu vực ngoài đê cần được nghiên cứu kỹ lưỡng.

Theo ông Trần Minh Tuấn, nếu tổ chức một tuyến đường quy mô lớn, nặng về giao thông cơ giới với nhiều làn xe, tương đương hoặc rộng hơn một số tuyến vành đai hiện nay, khả năng tiếp cận của người dân từ khu vực trong đê ra bờ sông có thể bị ảnh hưởng.

Quay mặt ra sông không chỉ là những dãy nhà hướng ra sông, mà phải tạo điều kiện để người dân Hà Nội đến không gian ven sông để vui chơi, giải trí, hoạt động văn hóa và cảm nhận vẻ đẹp của dòng sông.

Từ góc nhìn này, ông Trần Minh Tuấn đề xuất ưu tiên các trục, hành lang kết nối từ nội đô ra bờ sông theo hướng vuông góc với dòng sông. Đây chính là những “hành lang tiếp cận” quan trọng giúp người dân dễ dàng đi từ khu phố bên trong ra không gian ven sông.

Đối với các tuyến chạy dọc sông, cần nghiên cứu tận dụng mặt đê hiện hữu, kết hợp tổ chức giao thông công cộng, đường sắt đô thị trên cao và các loại hình giao thông nhẹ như xe đạp, đi bộ...

Mạng lưới giao thông nên được tổ chức với quy mô phù hợp, mang tính chất “hệ mao mạch”, tạo nhiều hướng tiếp cận đa dạng thay vì tập trung vào một trục lớn duy nhất. Cách làm này vừa bảo đảm nhu cầu lưu thông, vừa duy trì và tăng cường mối liên hệ giữa đô thị với dòng sông.

Tổ chức giao thông là bài toán về lưu lượng, tốc độ, gắn với chất lượng không gian công cộng và khả năng tiếp cận, thụ hưởng không gian đô thị của người dân. Nhiều chuyên gia cùng lưu ý nguy cơ hình thành một hệ thống giao thông thiên về cơ giới dọc hai bên sông Hồng.

Nếu bố trí quá nhiều làn xe với tốc độ lưu thông lớn, các tuyến đường này có thể trở thành những dải ngăn cách, làm gia tăng sự chia cắt giữa khu vực nội đô Hà Nội với không gian bờ sông, hạn chế khả năng kết nối và tiếp cận dòng sông của người dân.

Theo Tiến sĩ, kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội, Quy hoạch sông Hồng là bài toán đa ngành, đòi hỏi sự hài hòa giữa phát triển hạ tầng với yêu cầu tiếp cận của người dân, giữa nhu cầu giao thông với bảo tồn giá trị cảnh quan và sinh thái.

Bên cạnh sự lo ngại về các công trình cao tầng dày đặc sẽ tạo nên “bức tường thành” che chắn tầm nhìn ra sông, ông Tô Anh Tuấn, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội cũng băn khoăn về sự phù hợp của tên gọi Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng khi so sánh với các mục tiêu, ý tưởng phát triển.

Trục đại lộ cảnh quan là trục kết nối, góp phần mở rộng không gian công cộng, nâng cao khả năng tiếp cận dòng sông, hỗ trợ phát triển các chức năng dịch vụ, du lịch, văn hóa dọc hai bên bờ. Việc nghiên cứu kỹ lưỡng quy mô mặt cắt, vị trí tuyến, sự kết hợp giữa giao thông cơ giới với giao thông công cộng và giao thông phi cơ giới sẽ giúp tránh tạo ra những hạn chế, xung đột giao thông.

Mạng lưới giao thông cần được tổ chức theo hướng mở, tạo nhiều điểm tiếp cận thuận lợi để người dân và du khách dễ dàng đến với sông Hồng. Khi đó, không gian ven sông mới thật sự trở thành một phần của đời sống đô thị, là nơi sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, nghỉ ngơi và trải nghiệm văn hóa.

Giao thông được tổ chức hợp lý sẽ mở rộng không gian công cộng, tăng khả năng kết nối hai bờ với khu vực nội đô, đưa sông Hồng gần hơn với đời sống hằng ngày của người Hà Nội. Đó không đơn thuần là yêu cầu của một đồ án quy hoạch, mà là giá trị cốt lõi, lâu dài mà quá trình cải tạo, phát triển không gian sông Hồng cần hướng tới.

MINH THU

Quy hoạch sông Hồng Giao thông đô thị Hà Nội Hành lang ven sông Phát triển không gian công cộng