Xây dựng hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn

Theo dự báo của các chuyên gia, quy mô thị trường bán dẫn toàn cầu sẽ vượt 1.000 tỷ USD vào năm 2030, trong khi thế giới đang đối mặt với nguy cơ thiếu hơn một triệu kỹ sư trong lĩnh vực này.

Trung tâm Điện tử và vi mạch bán dẫn-ESC, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.
Trung tâm Điện tử và vi mạch bán dẫn-ESC, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Cho nên, để tận dụng các cơ hội từ cách mạng công nghiệp 4.0, Thành phố Hồ Chí Minh đang phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, tạo động lực tăng trưởng không chỉ cho địa phương này, mà cho cả Vùng kinh tế trọng điểm phía nam.

Đà tăng trưởng rộng mở

Nếu năm 2024, ngành công nghiệp bán dẫn ghi nhận với doanh số đạt 627 tỷ USD, vượt qua các dự báo trước đó thì năm 2025, đà tăng trưởng này dự kiến sẽ tiếp tục tăng nhanh với doanh số khoảng 697 tỷ USD, giúp ngành công nghiệp này đi đúng hướng để đạt doanh số 1.000 tỷ USD vào năm 2030.

Quỹ đạo tăng trưởng này cho thấy tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 7,5%, có khả năng tăng gấp đôi lên 2.000 tỷ USD vào năm 2040.

Ông Lê Trường Duy, Giám đốc Trung tâm Cách mạng công nghiệp 4.0 tại Thành phố Hồ Chí Minh (HCMC C4IR) cho biết: Ngành bán dẫn đang trở thành trụ cột chiến lược của mọi nền kinh tế hiện đại. Từ trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây đến công nghệ quốc phòng, tất cả đều phụ thuộc vào năng lực sản xuất và thiết kế vi mạch.

bandan-1.jpg
Đào tạo nguồn nhân lực tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Tại Việt Nam, ngành bán dẫn tuy còn ở giai đoạn sơ khai nhưng đang bước vào thời kỳ chuyển mình. Các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Samsung, Amkor, NVIDIA, Qualcomm đã chọn Việt Nam làm điểm đến chiến lược.

Đồng thời, các doanh nghiệp trong nước như Viettel cũng đang đẩy mạnh hoạt động thiết kế vi mạch. Đây là thời điểm vàng để Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050, Việt Nam sẽ tham gia vào tất cả các công đoạn của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu: Thiết kế, chế tạo, bao gói, kiểm định.

Thị trường bán dẫn Việt Nam dự kiến đạt doanh thu 24,46 tỷ USD vào năm 2025, tăng trưởng trung bình 13,73%/năm và hướng tới quy mô 46,54 tỷ USD vào năm 2030.

Theo nền tảng phân tích dữ liệu Statista, thị trường bán dẫn Việt Nam dự kiến đạt doanh thu 24,46 tỷ USD vào năm 2025, tăng trưởng trung bình 13,73%/năm và hướng tới quy mô 46,54 tỷ USD vào năm 2030.

Thành phố Hồ Chí Minh sớm xác định ngành công nghiệp bán dẫn là lĩnh vực chiến lược với định hướng trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu khu vực.

Thành phố đã thu hút được một số tập đoàn công nghệ lớn như Intel, Samsung, Marvell, Renesas, Siemens EDA, Ampere Computing... Riêng tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh, có 37 dự án điện tử, vi mạch đang hoạt động với tổng vốn đầu tư hơn 7,7 tỷ USD.

Ông Nguyễn Hữu Yên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Ngành công nghiệp bán dẫn nổi lên như một “mạch máu” của nền kinh tế toàn cầu, là nền tảng cốt lõi cho hầu hết các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn và các thiết bị điện tử thông minh.

Nhận thức rõ tầm quan trọng chiến lược này, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Chính phủ đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm tạo ra đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ với Quyết định 1018/QĐ-TTg về chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050.

Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, với vai trò là đầu tàu kinh tế, khoa học và công nghệ của cả nước, việc tiên phong phát triển ngành công nghiệp bán dẫn không chỉ là cơ hội mà còn là trách nhiệm lịch sử, có tính lan tỏa cho cả Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.

Nhân lực là then chốt

Để tận dụng cơ hội này, Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều chính sách và hành động cụ thể nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp bán dẫn.

vimach-2.jpg
Vi mạch-bán dẫn là công nghệ lõi cho các ngành công nghiệp mới nổi.

Cụ thể, địa phương này đã ký kết Biên bản ghi nhớ với Tập đoàn Advanced Micro Devices, Inc. (AMD) của Hoa Kỳ. Theo đó, AMD không chỉ hợp tác nâng cao năng lực liên quan các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo cho đội ngũ giảng viên, sinh viên, cán bộ. Hợp tác với Intel (IPV) trong kế hoạch đào tạo 9.000 nhân lực ngành bán dẫn đến năm 2030.

Thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2050 với những mục tiêu như hình thành và phát triển ít nhất một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt chuẩn quốc tế trong ngành công nghiệp bán dẫn, công nghệ số cốt lõi như trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, blockchain.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thách thức lớn cho Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng trong phát triển ngành công nghiệp bán dẫn là thiếu nhân lực chuyên sâu. Ngành công nghiệp bán dẫn đòi hỏi nguồn nhân lực với kiến thức cao về Toán, Vật lý cùng các kỹ năng thiết kế vi mạch. Trong khi sinh viên mới ra trường thường chưa đáp ứng được các yêu cầu chuyên môn khắt khe này.

bandan-4.jpg
Trung tâm Điện tử và vi mạch bán dẫn-ESC, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngoài ra, cơ sở hạ tầng và chính sách dành cho công nghiệp bán dẫn chưa đồng bộ, còn thiếu những cơ chế đặc thù dành riêng cho các dự án quy mô lớn; chính sách thu hút các chuyên gia quốc tế vẫn chưa đủ hấp dẫn.

Để xây dựng ngành công nghiệp bán dẫn, theo ông Nguyễn Hữu Yên, ngày 24/2 năm nay, Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch số 1231/KH-UBND về triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam và Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050 tại thành phố.

Kế hoạch đã đề ra những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp hết sức cụ thể, trong đó nhấn mạnh đến ba trụ cột chính: Phát triển nguồn nhân lực; phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư; xây dựng hệ sinh thái bán dẫn.

Cụ thể, đến năm 2030, đào tạo ít nhất 9.000 nhân lực trình độ đại học trở lên; xây dựng ít nhất một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt chuẩn quốc tế, mở rộng Khu Công nghệ cao, và thu hút các dự án FDI lớn; xây dựng hệ sinh thái với việc thúc đẩy nghiên cứu, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và tăng cường hợp tác quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Buổi sinh hoạt định kỳ của Chi bộ khu phố 36, phường An Phú Đông, Thành phố Hồ Chí Minh.

Giữ vững vai trò hạt nhân chính trị

Giai đoạn đầu sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính, địa bàn rộng hơn, số đảng viên tăng lên khiến hoạt động của nhiều tổ chức cơ sở đảng ở Thành phố Hồ Chí Minh gặp khó khăn.

Người dân làm thủ tục nộp thuế tại Thuế Thành phố Hồ Chí Minh.

Thu ngân sách khởi sắc

Kết quả thu ngân sách quý I/2026 của Thành phố Hồ Chí Minh tăng hơn 20% so với cùng kỳ, với nhiều khoản thu đạt và vượt tiến độ dự toán. Đây là nền tảng quan trọng để ngành thuế tiếp tục triển khai các giải pháp trọng tâm, phấn đấu hoàn thành mục tiêu thu ngân sách trong những tháng tiếp theo.

Thành phố Hồ Chí Minh cần khai thác hiệu quả, dư địa của nền kinh tế đêm (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Khai thác dư địa kinh tế đêm

Tại đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, mô hình kinh tế đêm không còn là câu chuyện của việc hoạt động vài tuyến phố đi bộ hay điểm vui chơi riêng lẻ, mà đang dần hình thành một hệ sinh thái dịch vụ, tạo ra nguồn thu đáng kể và mở rộng không gian tăng trưởng.

Chế biến thủy sản xuất khẩu tại Công ty Baseafood.

Doanh nghiệp thủy sản chủ động tái cấu trúc

Trước những biến động thị trường ngày càng gây khó khăn cho các ngành hàng xuất khẩu, thay vì đứng chờ, các doanh nghiệp thủy sản ở phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động tìm cách thích ứng.

Khu vực điều trị theo yêu cầu tại Bệnh viện Nhân dân 115.

Dịch vụ y tế gần dân hơn

Một nghịch lý tồn tại trong hệ thống y tế Thành phố Hồ Chí Minh là bệnh viện chuyên khoa thì chật chội, quá tải, còn nhiều cơ sở y tế bỏ trống hoặc sử dụng chưa hiệu quả. Làm cách nào để phát huy hết công năng của các cơ sở này là bài toán đang cần lời giải đáp.

Lắp đặt điện năng lượng mặt trời là một trong những giải pháp chuyển đổi năng lượng xanh, đáp ứng nhu cầu phát triển tại nhiều doanh nghiệp, hộ gia đình.

Tái cấu trúc nền kinh tế từ chuyển đổi năng lượng xanh

Từ câu chuyện những doanh nghiệp chủ động đầu tư điện mặt trời, tận dụng phụ phẩm để phát điện, đến áp lực tiêu thụ năng lượng khổng lồ của Thành phố Hồ Chí Minh, vấn đề chuyển đổi năng lượng xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết.

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan trong buổi làm việc với Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh.

Siết chặt quản lý an toàn thực phẩm

Các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể xảy ra tại một số trường học, cơ sở kinh doanh; những đường dây sản xuất thực phẩm chứa chất cấm bị phanh phui sau nhiều năm hoạt động giữa lòng đô thị lớn nhất cả nước đang đặt ra yêu cầu cấp bách công tác bảo đảm an toàn thực phẩm phải được triển khai kiên quyết và thực chất hơn.

Công nhân tại Công ty cổ phần Cơ khí thương mại Đại Dũng được trang bị đầy đủ thiết bị, bảo đảm an toàn lao động.

Ứng dụng công nghệ trong bảo đảm an toàn lao động

Nhằm nâng cao chất lượng công tác bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động, Thành phố Hồ Chí Minh xác định tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ để phát hiện sớm, phòng ngừa rủi ro, bảo vệ tính mạng, sức khỏe người lao động, hướng tới một môi trường làm việc bền vững.

Người dân xếp hàng mua bánh mì tại Lễ hội bánh mì Việt Nam lần 4 (Ảnh MẠNH HẢO)

Khẳng định giá trị độc đáo của bánh mì Việt Nam

Qua 4 lần tổ chức, Lễ hội bánh mì Việt Nam đã góp phần tôn vinh món ăn đường phố độc đáo của người Việt, một biểu tượng của sự sáng tạo. Đến nay, bánh mì không chỉ nằm trong từ điển Oxford hay dẫn đầu các bảng xếp hạng của TasteAtlas, mà đã thật sự trở thành một “đại sứ văn hóa” kết nối Việt Nam với thế giới.

Phối cảnh quảng trường và trung tâm hành chính Thành phố Hồ Chí Minh.

Đột phá hạ tầng cho siêu đô thị hiện đại

Dấu mốc 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026) và 50 năm Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (1976-2026) được ghi dấu bằng việc đồng loạt khởi công một loạt dự án hạ tầng quy mô lớn.

Thành phố Hồ Chí Minh năng động, phát triển.

Một điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống

51 năm sau ngày đại thắng, Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định là siêu đô thị năng động, đầu tàu kinh tế của cả nước. Với tư duy đổi mới và quản trị nhân văn, Thành phố không chỉ bứt phá về hạ tầng, tài chính mà còn bồi đắp giá trị nghĩa tình sâu sắc, khẳng định là điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống.