BẮT ĐẦU TỪ NHỮNG BÀI TOÁN CỦA THÀNH PHỐ
Tại xã Bàu Bàng, Thành phố Hồ Chí Minh, việc bay thử nghiệm UAV để xây dựng bản đồ không gian 3D đang mở ra một cách tiếp cận mới trong thu thập và quản lý dữ liệu. Thiết bị bay thực hiện quét, ghi hình, thu thập dữ liệu để xây dựng bản đồ số, bản đồ trực ảnh và cơ sở dữ liệu không gian, qua đó số hóa hiện trạng địa phương.
Xã Bàu Bàng ứng dụng UAV xây dựng bản đồ không gian 3 chiều, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý địa phương.
Xã Bàu Bàng ứng dụng UAV xây dựng bản đồ không gian 3 chiều, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý địa phương.
Giá trị của công nghệ ở đây không nằm ở bản thân thiết bị, mà ở khả năng giải quyết một công việc cụ thể. Dữ liệu được thu thập chính xác hơn, thời gian khảo sát được rút ngắn, chi phí giảm xuống. Từ nguồn dữ liệu này, địa phương có thể phục vụ quy hoạch, quản lý đất đai, giám sát trật tự xây dựng, quản lý hạ tầng, môi trường và nâng cao hiệu quả điều hành.
Câu chuyện ở Bàu Bàng cho thấy một yêu cầu ngày càng rõ đối với hoạt động khoa học, công nghệ của Thành phố Hồ Chí Minh: nghiên cứu không thể chỉ dừng ở đề tài hay công trình, mà phải đi được vào đời sống và giải quyết được những vấn đề Thành phố đang đối mặt.
Khách tham quan trải nghiệm thiết bị máy bay không người lái tại triển lãm thiết bị điện năm 2026.
Khách tham quan trải nghiệm thiết bị máy bay không người lái tại triển lãm thiết bị điện năm 2026.
Đó cũng là hướng đi được xác định trong Chương trình khoa học, công nghệ và nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2030. Theo chương trình, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của nền kinh tế. Đây đồng thời là nền tảng để phát triển kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh và xây dựng đô thị hiện đại, văn minh, nghĩa tình.
Giới thiệu các sản phẩm UAV của doanh nghiệp công nghệ tại hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh.
Giới thiệu các sản phẩm UAV của doanh nghiệp công nghệ tại hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh.
Hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải hướng mạnh vào giải quyết các bài toán lớn, phục vụ trực tiếp cho Thành phố, phục vụ trực tiếp cho phát triển hai con số.
PGS.TS LÊ VĂN THĂNG
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh
Theo định hướng mới, những vấn đề đặt ra trong chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ cao, các công nghệ chiến lược của quốc gia và những lĩnh vực có khả năng tạo tác động lớn sẽ được tập trung nghiên cứu, ứng dụng.
Điểm đáng chú ý là cách Thành phố tổ chức nhiệm vụ khoa học, công nghệ cũng đang thay đổi. Thay vì nhìn từng đề tài như một nhiệm vụ độc lập, Thành phố định hướng hình thành các cụm, chuỗi nhiệm vụ có sự liên kết. Khi hoàn thành, cả chuỗi phải hướng tới giải quyết được một vấn đề cụ thể mà Thành phố đang cần.
MỤC TIÊU ĐẾN NĂM
-
- Chỉ tiêu Tổng chi xã hội cho nghiên cứu phát triển (R&D)
- Mục tiêu 2-3% GRDP
-
- Chỉ tiêu Trung tâm nghiên cứu tiệm cận trình độ quốc tế (CoE) trở lên
- Mục tiêu 5 trung tâm
-
- Chỉ tiêu Nhân lực khoa học, công nghệ trẻ
- Mục tiêu 5.000 người trở lên
-
- Chỉ tiêu Nhiệm vụ khoa học, công nghệ được đánh giá cuối kỳ hoặc nghiệm thu
- Mục tiêu Từ 40 nhiệm vụ/năm
-
- Chỉ tiêu Kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ được ứng dụng sau 12 tháng nghiệm thu
- Mục tiêu Từ 60% trở lên
BỐN TRỤ CỘT NÂNG TIỀM LỰC KHOA HỌC
Muốn khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực tăng trưởng, Thành phố không chỉ cần thêm những công trình nghiên cứu. Điều quan trọng hơn là phải hình thành được một hệ sinh thái đủ mạnh để kết quả nghiên cứu đi từ phòng thí nghiệm đến doanh nghiệp, từ doanh nghiệp đến thị trường.
Theo định hướng của chương trình, doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo. Nhu cầu thị trường và thực tiễn phát triển trở thành cơ sở để xác định nhiệm vụ. Kết quả đầu ra, hiệu quả ứng dụng, giá trị gia tăng, tác động lan tỏa và khả năng thương mại hóa được xem là những thước đo quan trọng trong đánh giá nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thành phố Hồ Chí Minh đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Thành phố Hồ Chí Minh đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Cùng với đó là cơ chế nghiên cứu và phát triển theo đơn đặt hàng của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội; thúc đẩy doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp spin-off, start-up và doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo.
Nguồn lực của Thành phố được ưu tiên cho công nghệ nền tảng, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và những công nghệ mới nổi có khả năng tạo đột phá, đồng thời hướng vào những bài toán lớn của đô thị như quản trị đô thị thông minh, giao thông, môi trường, năng lượng, y tế, giáo dục, an sinh xã hội và chất lượng sống.
Bốn trụ cột nâng cao tiềm lực khoa học, công nghệ
-
01
Nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo
-
02
Thể chế, cơ chế, chính sách
-
03
Nguồn nhân lực chất lượng cao và đội ngũ chuyên gia
-
04
Hạ tầng khoa học, công nghệ, dữ liệu và tiềm lực đổi mới sáng tạo
Danh mục công nghệ được ưu tiên cũng mở rộng từ công nghệ sinh học, vật liệu mới, tự động hóa đến bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng công nghệ lõi.
Song song đó là bài toán con người. Thành phố hướng tới hình thành nguồn nhân lực khoa học, công nghệ trẻ, phát triển các vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ, tạo môi trường để các nhà khoa học trẻ tham gia nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và trực tiếp giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Vườn ươm khoa học công nghệ trẻ là môi trường lý tưởng để học sinh, sinh viên tiếp cận sớm với các công nghệ lõi.
Vườn ươm khoa học công nghệ trẻ là môi trường lý tưởng để học sinh, sinh viên tiếp cận sớm với các công nghệ lõi.
Cách tổ chức cũng được xác định khá rõ: doanh nghiệp là trung tâm, viện và trường là chủ thể nghiên cứu, Nhà nước kiến tạo và dẫn dắt.
Sự kết hợp này được kỳ vọng tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn, nâng năng suất lao động, năng lực tự chủ công nghệ và khả năng chống chịu của nền kinh tế.
Người dân trải nghiệm công nghệ thực tế ảo, một trong những giải pháp công nghệ số giúp hình thành hệ sinh thái đô thị thông minh tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Người dân trải nghiệm công nghệ thực tế ảo, một trong những giải pháp công nghệ số giúp hình thành hệ sinh thái đô thị thông minh tại Thành phố Hồ Chí Minh.
TỪ NGHIÊN CỨU ĐẾN THỊ TRƯỜNG
Một trong những thay đổi quan trọng của hoạt động khoa học, công nghệ là rút ngắn khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu và thị trường. Trong giai đoạn 2026-2030, Thành phố ưu tiên hỗ trợ các nhiệm vụ phát triển công nghệ trọng điểm, nền tảng, chiến lược; tập trung vào những công nghệ có khả năng làm chủ, tạo ra sản phẩm chủ lực và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Không chỉ dừng ở nghiên cứu, Thành phố hướng tới hỗ trợ chuyển giao, khai thác, bảo hộ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; triển khai các dự án sản xuất thử nghiệm, mô hình thí điểm công nghệ mới, công nghệ cao để có thể nhân rộng.
NGÀY HỘI CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHI MINH-CONVICTION 2026
Các chương trình tăng tốc dành cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ, start-up trong những lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, chip bán dẫn, UAV, robot, công nghệ sinh học cũng được đặt ra. Thành phố đồng thời hướng tới thu hút các doanh nghiệp công nghệ lớn, các tập đoàn trong và ngoài nước tham gia nghiên cứu, đặt hàng, đồng đầu tư và thương mại hóa kết quả khoa học, công nghệ.
Nếu làm được điều này, một đề tài nghiên cứu sẽ không kết thúc ở thời điểm nghiệm thu. Giá trị của nó được tính tiếp bằng khả năng tạo ra sản phẩm, được doanh nghiệp tiếp nhận và tạo ra giá trị cho nền kinh tế.
Đây cũng là lý do Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 60% kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ được ứng dụng vào thực tiễn sau 12 tháng nghiệm thu.
BẢY CHƯƠNG TRÌNH, NĂM NHÓM GIẢI PHÁP
Để đưa những định hướng trên vào thực tế, Thành phố Hồ Chí Minh triển khai bảy chương trình trọng điểm, bao quát từ công nghệ số, sản xuất công nghiệp đến y tế, nông nghiệp và quản trị đô thị. Trong chương trình chuyển đổi số và đô thị thông minh, Thành phố tập trung phát triển và làm chủ những công nghệ số chiến lược nhằm hình thành hạ tầng, nền tảng và hệ sinh thái số dùng chung.
Nghiên cứu, làm chủ công nghệ và phát triển các sản phẩm phần mềm nội địa nhằm phục vụ trực tiếp cho mục tiêu chuyển đổi số toàn diện.
Nghiên cứu, làm chủ công nghệ và phát triển các sản phẩm phần mềm nội địa nhằm phục vụ trực tiếp cho mục tiêu chuyển đổi số toàn diện.
Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo tại biên (Edge AI), điện toán đám mây, Internet vạn vật, công nghệ chuỗi khối, công nghệ phân tích địa lý và hệ thống thông tin địa lý được định hướng nghiên cứu, phát triển và ứng dụng vào quản trị, điều hành đô thị.
BẢY CHƯƠNG TRÌNH TRỌNG ĐIỂM
- 01. Chuyển đổi số và đô thị thông minh
- 02. Công nghiệp công nghệ cao và sản xuất thông minh
- 03. Y tế và chăm sóc sức khỏe
- 04. Nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao
- 05. Vận hành đô thị hiện đại và thích ứng biến đổi khí hậu
- 06. Nghiên cứu khoa học xã hội, quản trị siêu đô thị
- 07. Phát triển vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ
Các hệ thống phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định cũng được đặt mục tiêu phục vụ trực tiếp công tác quản trị. Cùng với đó là những giải pháp bảo đảm an toàn, an ninh mạng, xác thực dữ liệu, định danh số và truy xuất nguồn gốc hàng hóa.
Đằng sau danh mục công nghệ khá rộng ấy vẫn là một mục tiêu xuyên suốt: công nghệ phải giải quyết được bài toán của Thành phố.
NĂM NHÓM GIẢI PHÁP
- 01
Hoàn thiện hành lang pháp lý về khoa học và công nghệ
- 02
Hỗ trợ vòng đời nghiên cứu đến thị trường, thúc đẩy thương mại hóa
- 03
Đào tạo, thu hút chuyên gia trình độ cao
- 04
Thu hút doanh nghiệp và nguồn lực quốc tế
- 05
Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong bộ máy nhà nước
Để hỗ trợ quá trình này, Thành phố tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy nghiên cứu, làm chủ, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó chú trọng các cơ chế đặc thù, cơ chế thí điểm và thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ mới.
Thành phố tăng cường rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy nghiên cứu, làm chủ, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhất là các cơ chế đặc thù, cơ chế thí điểm, thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ mới.
Bà NGUYỄN THỊ THU SƯƠNG
Trưởng phòng Phát triển Khoa học Công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh
Nếu trước đây một đề tài khoa học có thể bắt đầu từ ý tưởng của nhà nghiên cứu, bây giờ, với cách tiếp cận mới đặt ra một câu hỏi khác: Thành phố đang cần giải quyết vấn đề gì? Từ câu hỏi ấy mới xác định nhiệm vụ, đặt hàng nghiên cứu và lựa chọn nguồn lực. Đây là thay đổi không nhỏ trong cách tổ chức hoạt động khoa học, công nghệ. Bởi khi nhu cầu thực tế trở thành điểm xuất phát, kết quả nghiên cứu sẽ có địa chỉ ứng dụng rõ hơn. Doanh nghiệp cũng có vai trò lớn hơn trong quá trình từ đặt hàng, đồng đầu tư đến tiếp nhận và thương mại hóa công nghệ.
Muốn vậy, nguồn lực nhà nước không thể là nguồn lực duy nhất. Doanh nghiệp phải tham gia sâu hơn, viện trường phải gắn nghiên cứu với nhu cầu thị trường, còn Nhà nước phải tạo ra hành lang để các ý tưởng mới có thể được thử nghiệm, hoàn thiện và đi đến thị trường.
Làm chủ công nghệ tự động hóa và robot hướng tới nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp Thành phố.
Làm chủ công nghệ tự động hóa và robot hướng tới nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp Thành phố.
Doanh nghiệp là trung tâm. Viện, trường là chủ thể nghiên cứu. Nhà nước kiến tạo và dẫn dắt. Đó không chỉ là cách phân vai, mà là cách Thành phố đang thiết kế lại hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đó chính là nền tảng để khoa học, công nghệ trở thành động lực mới, góp phần nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ công nghệ và tạo dư địa cho Thành phố Hồ Chí Minh tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026-2030.
Chỉ đạo sản xuất: Lê Nam Tư
Tổ chức sản xuất: Tùng Quang
Nội dung: Cao Tân, Tất Đạt
Ảnh: Tùng Anh, Thế Anh
Trình bày: Tùng Anh
(Bài có sử dụng sự hỗ trợ của AI trong thiết kế)
