Vượt qua thách thức để đạt mục tiêu chất lượng trong giáo dục đại học

Sáng 9/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị giáo dục đại học năm 2024. Phát biểu kết luận tại hội nghị, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho rằng, hiện nay có rất nhiều thách thức lớn phát sinh trong quá trình phát triển, cho thấy vị trí quan trọng trong đời sống xã hội của giáo dục đại học. Tuy nhiên, vượt qua những thách thức đó cũng là cơ hội để giáo dục đại học đạt tới mục tiêu chất lượng.
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại Hội nghị.
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại Hội nghị.

Tại Hội nghị, Vụ trưởng Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Nguyễn Thu Thủy cho biết, triển khai nhiệm vụ năm học 2023-2024 đối với giáo dục đại học của toàn ngành đạt được nhiều kết quả tích cực. Trong đó, công tác tuyển sinh cơ bản được giữ ổn định và tiếp tục điều chỉnh về mặt kỹ thuật theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh và hướng tới mục tiêu bảo đảm khách quan, công bằng, bình đẳng, giúp tiết kiệm nguồn lực xã hội, đồng thời đánh giá đúng năng lực của thí sinh vào các ngành đào tạo.

Quy mô đào tạo đại học, thạc sĩ, tiến sĩ trong năm học qua đều có xu hướng tăng. Trong đó, đào tạo đại học tăng chủ yếu ở lĩnh vực toán và thống kê, Máy tính và công nghệ thông tin… cho thấy các cơ sở đào tạo đã quan tâm đến xu hướng phát triển bền vững, phát triển các ngành kỹ thuật, công nghệ đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước.

Quy mô đào tạo thạc sĩ có xu hướng tăng đều ở tất cả các khối ngành, trong đó tăng mạnh nhất của khối ngành đào tạo giáo viên. Đào tạo tiến sĩ tăng mạnh nhất ở khối ngành toán và thống kê, máy tính và công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật, kỹ thuật, sản xuất và chế biến, kiến trúc và xây dựng…

Toàn cảnh Hội nghị.

Toàn cảnh Hội nghị.

Không chỉ tăng quy mô, văn hóa chất lượng trong giáo dục đại học cũng ngày càng được hình thành và phát triển. Năm học 2023-2024, cả nước có thêm 477 cơ sở đào tạo thực hiện kiểm định bằng bộ tiêu chuẩn trong nước, 145 cơ sở đào tạo kiểm định bằng các bộ tiêu chuẩn nước ngoài.

Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận hoạt động thêm 4 tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục nước ngoài tại Việt Nam (gồm: ACBSP, ABET, THE-ICE, ACQUIN), đưa số lượng các tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục nước ngoài hoạt động ở Việt Nam lên 10 tổ chức. Ngoài ra, có 7 tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục trong nước đang hoạt động đã có nhiều đóng góp vào hoạt động bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục đại học.

Kết quả nghiên cứu và công bố quốc tế của hệ thống giáo dục đại học có xu hướng tăng vững chắc và bền vững ổn định. Trong 7 tháng đầu năm 2024, riêng 67 cơ sở giáo dục đại học có nhiều công bố quốc tế nhất đã có 10.613 công bố quốc tế trong tổng số 12.567 công bố quốc tế của cả nước.

Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng chỉ ra những hạn chế của giáo dục đại học trong năm học 2023-2024 như: lúng túng khi thực hiện tự chủ đại học theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học.

Quy mô đào tạo trình độ đại học tăng nhưng tập trung ở các ngành, lĩnh vực có khả năng xã hội hóa cao, trong khi các nhóm ngành khoa học cơ bản, khoa học xã hội, văn hóa nghệ thuật, nông nghiệp... chưa có sức hút đối với người học.

Công tác đào tạo chưa gắn kết chặt chẽ, thường xuyên với yêu cầu sử dụng lao động và nhu cầu xã hội. Năng lực kết nối giữa viện nghiên cứu, trường đại học, nhà khoa học với doanh nghiệp tuy đã có sự cải thiện nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn.

Tại Hội nghị, đại diện lãnh đạo các đơn vị quản lý, các cơ sở đào tạo cũng đã có nhiều đề xuất, kiến nghị chung quanh công tác tuyển sinh, bảo đảm chất lượng, chuyển đổi số, phát triển cơ sở giáo dục đại học theo nghị quyết phát triển các vùng kinh tế- xã hội cũng được đề cập với nhiều kiến nghị, đề xuất…

Địa biểu tham luận tại Hội nghị.

Địa biểu tham luận tại Hội nghị.

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho rằng, hiện nay có rất nhiều thách thức lớn đang đặt ra với giáo dục đại học. Đó là thách thức về sự cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu; cạnh tranh trong thu hút giảng viên, thu hút người học; cạnh tranh xếp hạng, thu hút đầu tư và cả ảnh hưởng xã hội-cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Mặt khác, thách thức của việc cung cấp nguồn nhân lực ngày càng nhiều, đa dạng và yêu cầu chất lượng ngày càng cao cho một nền kinh tế; sự kỳ vọng, giao phó, trông đợi của Đảng, Nhà nước, nhân dân, doanh nghiệp, xã hội đặt ra với giáo dục đại học ngày càng lớn.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, để nâng cao chất lượng, vượt qua các thách thức, cần đẩy mạnh tự chủ trong giáo dục đại học. Các cơ sở giáo dục đại học cần tiếp tục hoàn thiện văn bản quy định nội bộ, quy chế nội bộ. Các trường cũng lưu ý cần xây dựng và hoàn thiện các đề án tự chủ theo quy định mới để trình các bộ chủ quản phê duyệt; tăng cường một số nội dung chủ yếu về vấn đề bộ máy và các yếu tố khác liên quan.

Các cháu xét trúng tuyển sớm sẽ không học nữa; các trường chỉ yên tâm cho số sẽ vào trường mình, số còn lại để tuyển sinh sẽ rất ít, điểm lên rất cao, tạo ra sự bất công bằng trong cơ hội được vào các trường đại học tốt. Việc này Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ cân nhắc để đưa vào định hướng tuyển sinh của năm sau.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn

Đáng chú ý, giáo dục đại học đứng trước thách thức đổi mới công tác tuyển sinh. Trong đó, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 có nhiều đổi mới cho nên các trường đại học cần có trách nhiệm hơn với giáo dục phổ thông.

Bộ trưởng lưu ý việc xét tuyển sớm có tác động tiêu cực với giáo dục phổ thông ở giai đoạn cuối cùng của cấp học này. “Các cháu xét trúng tuyển sớm sẽ không học nữa; các trường chỉ yên tâm cho số sẽ vào trường mình, số còn lại để tuyển sinh sẽ rất ít, điểm lên rất cao, tạo ra sự bất công bằng trong cơ hội được vào các trường đại học tốt. Việc này Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ cân nhắc để đưa vào định hướng tuyển sinh của năm sau”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, không nên có quá nhiều phương án xét tuyển mà càng đơn giản càng tốt, tạo thuận lợi cho học sinh, cho xã hội. Các cơ sở giáo dục đại học tự chủ cao trong vấn đề tuyển sinh nhưng không có nghĩa thích làm gì thì làm. Tự chủ là tự chủ trong khuôn khổ các quy định. Vì việc này, Bộ có thể gia tăng một số khung, chế tài để điều tiết tuyển sinh năm sau.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn khẳng định, những thách thức là phát sinh trong chính quá trình phát triển cho thấy giáo dục đại học ngày càng có vị trí quan trọng trong đời sống xã hội. Vì vậy, vượt qua những thách thức cũng là cơ hội để giáo dục đại học để đạt tới mục tiêu chất lượng.

Có thể bạn quan tâm

Giờ học của học sinh Trường phổ thông dân tộc nội trú trung học phổ thông tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Nhiều nhiệm vụ năm học đáp ứng yêu cầu

Năm học 2025-2026 chỉ còn hơn một tháng nữa sẽ khép lại. Trong giai đoạn nước rút, toàn ngành giáo dục tiếp tục nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt chú trọng tăng cường các điều kiện bảo đảm về cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ nhà giáo và đổi mới phương pháp dạy học.

Nhiều hoạt động tri của sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh tri ân người có công trong dịp lễ 30/4 và 1/5.

Ngày chiến thắng 30/4 không chỉ là ký ức

Kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) năm nay vượt ra khỏi ý nghĩa của một lần trở về ký ức, trở thành phép thử đối với giáo dục: làm thế nào để những giá trị của quá khứ không dừng lại ở cảm xúc.

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

Đồng hành cùng Đoàn công tác số 10 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa có cô giáo Phạm Hoàng Phương, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Chu Văn An A (Hà Nội) và cô giáo Ngô Thị Lan. Trong hải trình của mình, các cô mang theo những lá thư viết tay và món quà nhỏ do chính tay các em học sinh làm, gửi tặng các bạn trên đảo Đá Tây.

(Ảnh minh họa: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% trong năm học 2026-2027

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, đồng thời chia sẻ khó khăn với phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Tiết dạy minh họa "Ứng dụng AI hỗ trợ dạy học lớp 3".

Bước chuyển mạnh mẽ của lớp học truyền thống khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Những ngày này, khi cây phượng nơi sân Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum đỏ rực báo hiệu hè về, cũng là lúc nơi đây trở thành “điểm hẹn” của 57 thầy, cô giáo cốt cán khu vực tây Quảng Ngãi để cùng sinh hoạt chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý và dạy học trong giáo dục tiểu học”.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Phạm Thị Hân trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho nhà trường.

Quảng Trị: Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 29/4, tại phường Đồng Hới, Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đến dự có các đại biểu của tỉnh cùng đông đảo các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường qua các thời kỳ. 

Thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo trao quà, đồ dùng học tập tặng em Trần Văn Thiên.

Ngôi trường ấm áp tình yêu thương

Với khoảng 28% số học sinh là người dân tộc thiểu số cùng sự nâng cao chất lượng dạy học, thời gian qua, các thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo (xã Tam Dương Bắc, tỉnh Phú Thọ) luôn chú trọng giáo dục, vun đắp những giá trị nhân văn bằng tình yêu thương, chia sẻ với học sinh...

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh đại học năm 2026

Công tác tuyển sinh đại học những năm gần đây ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với xu hướng ổn định, tỷ lệ nhập học tăng cao và phương thức tuyển sinh ngày càng minh bạch. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ.

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

Theo Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), đến 22h ngày 24/4, hệ thống đăng ký trực tuyến thi tốt nghiệp THPT đã ghi nhận 482.193 thí sinh đăng ký dự thi, tương đương gần một nửa tổng số thí sinh dự kiến. So với quy mô hơn 1 triệu thí sinh dự kiến tham gia kỳ thi năm nay, hiện vẫn còn hơn 500.000 em chưa hoàn tất đăng ký.

Lớp học chữ bản Làng Sáng lúc nào cũng đông đủ học viên.

Gieo chữ trên đỉnh Làng Sáng

Giữa những bản làng cheo leo của tỉnh Sơn La, nơi cái nghèo và hủ tục từng níu chân bao phận đời, vẫn còn nhiều phụ nữ không biết chữ. Con chữ, với họ, thậm chí có lúc tưởng như không có cơ hội chạm tới. Nhưng trong màn đêm của bản Làng Sáng, xã Tà Xùa hôm nay, một lớp học xóa mù chữ đang bền bỉ sáng đèn.

Học sinh, sinh viên được trải nghiệm tại ngày hội.

Định hướng nghề nghiệp từ sớm: Giảm khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn

Tại Ngày hội hướng nghiệp Future Fest 2026, các chuyên gia ở các lĩnh vực giáo dục, y tế... đã trực tiếp chia sẻ, trao đổi với học sinh về cơ hội nghề nghiệp, kỹ năng lựa chọn ngành học phù hợp. Nhiều vấn đề thực tiễn cũng được đặt ra như cách xử lý khi chọn sai ngành nhằm tránh lãng phí thời gian và chi phí.