Chuẩn hóa cơ sở giáo dục đại học để đáp ứng yêu cầu mới

Đầu năm 2024, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, là các yêu cầu tối thiểu về điều kiện bảo đảm chất lượng và chỉ số hoạt động của một cơ sở giáo dục đại học. Chuẩn cơ sở giáo dục đại học sẽ là cơ sở để thực hiện quy hoạch, sắp xếp mạng lưới; đánh giá, giám sát các điều kiện bảo đảm chất lượng và việc thực hiện trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục đại học.
Trường đại học Kinh tế quốc dân đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. (Ảnh PHƯƠNG LINH)
Trường đại học Kinh tế quốc dân đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. (Ảnh PHƯƠNG LINH)

Việc ban hành Chuẩn cơ sở giáo dục đại học sẽ góp phần thực hiện hiệu quả quản lý nhà nước đối với giáo dục đại học. Chuẩn cơ sở giáo dục đại học là những yêu cầu tối thiểu mà cơ sở giáo dục đại học phải đáp ứng, được đánh giá theo các tiêu chí và được kiểm chứng qua các minh chứng, chỉ số tương ứng.

Hệ thống các tiêu chí, chỉ số của chuẩn giáo dục đại học được xây dựng bảo đảm tính kế thừa các quy định của Việt Nam nhưng không quy định lại các nội dung mà các văn bản quy phạm pháp luật khác đã nêu; có định hướng tương thích với các chuẩn giáo dục đại học thông dụng trên thế giới nhưng bảo đảm phù hợp với điều kiện, bối cảnh của Việt Nam.

Các tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ số được xem xét quy định theo hướng áp dụng cho tất cả các cơ sở giáo dục đại học hoặc chỉ áp dụng theo đặc thù của từng loại cơ sở giáo dục đại học hoặc thời điểm áp dụng khác nhau…

Chuẩn cơ sở giáo dục đại học gồm 6 tiêu chuẩn, 20 tiêu chí. Các tiêu chí đánh giá được chốt số liệu vào ngày 31/12 của năm báo cáo và hoàn thiện chậm nhất vào 31/3 của năm liền kề. Trong mỗi tiêu chuẩn cơ sở giáo dục đại học có số lượng các tiêu chí khác nhau.

Cụ thể, tiêu chuẩn về tổ chức và quản trị (gồm bốn tiêu chí), yêu cầu cơ sở giáo dục đại học có bộ máy tổ chức ổn định, hệ thống quản trị minh bạch, hiệu quả. Tiêu chuẩn về giảng viên (gồm ba tiêu chí) yêu cầu cơ sở giáo dục đại học có đội ngũ giảng viên bảo đảm yêu cầu về số lượng, trình độ và quỹ thời gian để bảo đảm chất lượng giảng dạy và nghiên cứu.

Tiêu chuẩn về cơ sở vật chất (gồm bốn tiêu chí) yêu cầu cơ sở giáo dục đại học có khuôn viên, cơ sở vật chất, hệ thống thông tin và học liệu đáp ứng yêu cầu bảo đảm chất lượng giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Tiêu chuẩn về tài chính (gồm hai tiêu chí), yêu cầu cơ sở giáo dục đại học duy trì cân đối tài chính, hiệu quả hoạt động và khả năng phát triển bền vững.

Tiêu chuẩn về tuyển sinh và đào tạo (gồm năm tiêu chí) yêu cầu duy trì chất lượng hiệu quả tuyển sinh, đào tạo và hỗ trợ người học. Tiêu chuẩn về nghiên cứu và đổi mới sáng tạo (gồm hai tiêu chí), yêu cầu cơ sở giáo dục đại học bảo đảm có năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo thể hiện qua nguồn thu từ các hoạt động này và kết quả công bố khoa học.

Các tiêu chuẩn, tiêu chí nói trên được áp dụng đầy đủ cho các cơ sở giáo dục đại học, trừ trường hợp cơ sở giáo dục đại học mới thành lập, chưa tuyển sinh; mới đi vào hoạt động, chưa có sinh viên tốt nghiệp; cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an; cơ sở giáo dục đại học có thời gian hoạt động dưới 10 năm… sẽ có một số tiêu chí không áp dụng.

Chuẩn cơ sở giáo dục đại học nhằm thực hiện quy hoạch, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học; đánh giá và giám sát các điều kiện bảo đảm chất lượng; việc thực hiện trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của pháp luật. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ thực hiện công bố kết quả chuẩn cơ sở giáo dục đại học trước ngày 30/6 hằng năm (bắt đầu từ năm 2025 cho năm báo cáo trước liền kề).

Vụ trưởng Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Nguyễn Thu Thủy cho biết, quá trình triển khai, các cơ sở giáo dục đại học cung cấp, cập nhật đầy đủ, chính xác và nhất quán số liệu phục vụ việc xác định các chỉ số và đánh giá mức độ đáp ứng các tiêu chí của Chuẩn cơ sở giáo dục đại học vào hệ thống cơ sở dữ liệu về giáo dục đại học.

Cơ sở giáo dục đại học cũng thực hiện trách nhiệm giải trình với người học và cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền và các bên liên quan về chất lượng và hiệu quả hoạt động giáo dục đại học thông qua kết quả thực hiện Chuẩn cơ sở giáo dục đại học.

Theo Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, từ khi thực hiện chủ trương tự chủ, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của giáo dục đại học có những thay đổi. Các cơ quan quản lý nhà nước, cụ thể là Bộ Giáo dục và Đào tạo từng bước ban hành các văn bản như: Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, chuẩn các chương trình đào tạo…

Mục đích đầu tiên của Chuẩn cơ sở giáo dục đại học nhằm thực hiện quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học. Khi quy hoạch mạng lưới được ban hành sẽ cần sắp xếp, mở rộng không gian phát triển, định hướng phát triển của các cơ sở giáo dục đại học.

Để làm được điều đó, cần dựa trên những tiêu chuẩn đã được ban hành, đáp ứng các nhu cầu về nguồn nhân lực, về phát triển khoa học công nghệ. Mặt khác, xây dựng, triển khai chuẩn cơ sở giáo dục đại học sẽ thúc đẩy công khai, minh bạch để cơ quan nhà nước và toàn xã hội giám sát và tự thân các trường phấn đấu nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của mình.

Cũng theo Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn, với 6 tiêu chuẩn, 20 tiêu chí và tối đa là 28 chỉ số, các tiêu chí của Chuẩn cơ sở giáo dục đại học mang tính đại diện khá đầy đủ cho các lĩnh vực, các mảng hoạt động.

Vì vậy, các cơ sở giáo dục đại học cần hiểu đúng, hiểu rõ quy định, thực hiện có hiệu quả, đồng thời làm căn cứ để các trường có những đối sánh giữa năm trước, năm sau và trong tương lai, giữa các cơ sở giáo dục đại học với nhau, từ đó đánh giá hiện trạng, đặt ra các mục tiêu theo từng khía cạnh, từng tiêu chí phát triển giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Có thể bạn quan tâm

Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội thảo về phát triển đại học tinh hoa, đại học xuất sắc ngày 10/8/2026. (Ảnh: THANH QUÝ)

Gắn đại học tinh hoa, đại học trọng điểm và trung tâm xuất sắc với sản phẩm công nghệ chiến lược

Nghị quyết số 71-NQ/TW đặt ra yêu cầu phát triển 3-5 đại học tinh hoa. Bài toán đặt ra là xây dựng đại học tinh hoa như thế nào để nguồn lực đầu tư không chỉ tạo ra những trường đại học có thứ hạng cao, mà còn thực sự góp phần giải quyết các nhiệm vụ khoa học, công nghệ chiến lược của quốc gia.

Từ trái sang phải: Thầy Đỗ Phan Thuận, Trưởng đoàn; Nguyễn Khánh Phúc; Nguyễn Bùi Đức Dũng; Đặng Huy Hậu; Nguyễn Hữu Tuấn; thầy Đỗ Đức Đông, Phó Trưởng đoàn

Học sinh Việt Nam đạt 3 huy chương Olympic Tin học quốc tế năm 2026

Đội tuyển quốc gia Việt Nam với 4 học sinh dự thi Olympic Tin học quốc tế - IOI năm 2026 đã đạt thành tích 1 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc, 1 Bằng khen. Học sinh Nguyễn Hữu Tuấn tạo dấu ấn nổi bật trên đấu trường Olympic quốc tế khi liên tiếp đạt Huy chương Vàng IOI và Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế.

Bên ngoài điểm thi Trường trung học phổ thông chuyên tỉnh Tuyên Quang trong buổi thi lại môn Ngữ văn, sáng 14/8. (Ảnh: ĐỨC THẮNG - HẢI CHUNG)

Hồ sơ xét tuyển đại học của các thí sinh Tuyên Quang được xử lý riêng thế nào sau thi lại?

Hồ sơ xét tuyển đại học của các thí sinh thi lại Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 tại điểm thi Trường chuyên Tuyên Quang sẽ được xử lý riêng. Tuy nhiên, các thí sinh này vẫn phải đáp ứng cùng điều kiện dự tuyển, tiêu chí xét tuyển, điểm trúng tuyển và các yêu cầu của chương trình như mọi thí sinh khác.

Học sinh Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Mỹ Lý tại khu ký túc xá. (Ảnh: TTH)

Năm học 2026-2027, các trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở ở Nghệ An sẽ tuyển sinh hơn 14.000 học sinh

Đi đôi với việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng, việc tuyển sinh vào các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở cũng đang được các địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An triển khai, rà soát danh sách, đối chiếu với các tiêu chí ưu tiên theo quy định để lựa chọn đúng đối tượng.

[Video] Thí sinh thi lại tốt nghiệp THPT tại trường THPT Chuyên Tuyên Quang bắt đầu làm thủ tục dự thi

[Video] Thí sinh thi lại tốt nghiệp THPT tại trường THPT Chuyên Tuyên Quang bắt đầu làm thủ tục dự thi

Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vừa ký Quyết định thành lập Đoàn giám sát của Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia đối với công tác tổ chức thi lại (coi thi và chấm thi) cho các thí sinh tại Điểm thi Trường Trung học Phổ thông Chuyên Tuyên Quang.

Giáo viên Trường Mầm non Vĩnh Kim vệ sinh trường lớp chuẩn bị cho năm học mới. (Ảnh: THU THỦY)

Tinh gọn trường học ở Đồng Tháp

Sáp nhập trường học là giải pháp nhằm tinh gọn mạng lưới cơ sở giáo dục, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Tuy nhiên, sau sắp xếp, học sinh sẽ học ở đâu, việc học có bị xáo trộn và quyền lợi của các em có được bảo đảm? Đây là những vấn đề được đặt ra trong quá trình sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập tại Đồng Tháp.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu bảo đảm đầy đủ các điều kiện tổ chức năm học mới 2026-2027 và lễ khai giảng.

Quảng Ngãi yêu cầu không để thiếu giáo viên, điều kiện thiết yếu trong năm học mới 2026-2027

Sáng 13/8, Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi phát đi thông báo kết luận của Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Y Ngọc về công tác chuẩn bị năm học 2026-2027, yêu cầu ngành giáo dục chủ động bảo đảm đầy đủ các điều kiện dạy và học; không để xảy ra tình trạng thiếu giáo viên, sách giáo khoa, thiết bị dạy học.