Về Bạc Liêu nghe đờn ca tài tử…

Về Bạc Liêu, du khách sẽ đắm say, ngất ngây khi được thưởng thức những làn điệu ngọt ngào, tha thiết ở vùng đất của cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, "cha đẻ" của bài "Dạ cổ hoài lang", bài tổ của ngón đờn ca có âm luật - đờn ca tài tử.
Biểu diễn đờn ca tài tử tại vườn nhãn cổ ở thành phố Bạc Liêu. (Ảnh Phan Thanh Cường).
Biểu diễn đờn ca tài tử tại vườn nhãn cổ ở thành phố Bạc Liêu. (Ảnh Phan Thanh Cường).

Người ta gọi Bạc Liêu là quê hương của đờn ca tài tử vì nơi đây đã từng sản sinh ra nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ tiền bối, trong đó có nghệ sĩ tài hoa Cao Văn Lầu (người dân thường gọi là bác Sáu Lầu). Trải qua hơn 100 năm, "Dạ cổ hoài lang" đã trở thành bài ca trụ cột trong nghệ thuật đờn ca tài tử và sân khấu cải lương Nam Bộ.

Ðờn ca tài tử vẫn là một trong những loại hình nghệ thuật dân gian thu hút đông đảo người dân Bạc Liêu, cũng như nhiều tỉnh, thành phố phía nam. Tại Bạc Liêu, hiện một số nghệ sĩ, nghệ nhân nổi tiếng tiếp bước thế hệ đi trước như các nghệ sĩ Ngọc Ðợi, Mỹ Hạnh, Giang Tuấn, Thạch Moly, Minh Chiến… Tất cả những nghệ sĩ này đều sinh ra và lớn lên ở Bạc Liêu. Với những đóng góp của mình, trong quá trình hình thành và phát triển đờn ca tài tử, Bạc Liêu xứng đáng được xem là "cái nôi" của loại hình nghệ thuật này. Năm 2013, đờn ca tài tử đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Phong trào đờn ca tài tử của tỉnh phát triển rộng khắp, từ trung tâm thành phố Bạc Liêu đến các xã vùng nông thôn hẻo lánh, vùng ven biển xa xôi. Ðây là loại hình nghệ thuật có sức sống mãnh liệt, sự lan tỏa mạnh mẽ, là nhu cầu văn hóa tinh thần không thể thiếu đối với nhiều người dân Bạc Liêu. Tại thành phố hiện có 18 câu lạc bộ đờn ca tài tử đang hoạt động. Trong đó có, bốn nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú. Phong trào đờn ca tài tử thành phố luôn đi đầu trong các huyện, thị xã tại các liên hoan, hội thi của tỉnh. Nghệ nhân Ðỗ Ngọc Ẩn, ở thành phố Bạc Liêu cho biết, đã gắn bó với loại hình nghệ thuật này như "máu thịt". Ông kể, trải qua gần 35 năm gắn bó với đờn ca tài tử, giờ đây gia đình ông tất cả các thành viên đều đam mê, sinh hoạt, ca hát đều đặn, thường xuyên ở gia đình, ở các câu lạc bộ trong thành phố.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu Trần Thị Lan Phương, toàn tỉnh hiện có 150 câu lạc bộ đờn ca tài tử với hơn 2.000 thành viên, nghệ nhân, tài tử thường xuyên sinh hoạt. Ðiều này đã cho thấy sức sống mãnh liệt của di sản này trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Bạc Liêu hiện nay.

Ðể bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, Bạc Liêu cần sự chung tay, góp sức của toàn xã hội. Tỉnh đã và đang củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các câu lạc bộ, nhóm đờn ca tài tử; đưa hoạt động đờn ca tài tử vào sinh hoạt tại trung tâm văn hóa-thể thao các huyện, thị xã, thành phố, xã, phường, thị trấn, nhà văn hóa, khu thể thao ấp, khóm. Ðồng thời, tỉnh thực hiện xã hội hóa trong việc vận động xây dựng Quỹ hỗ trợ nghệ thuật đờn ca tài tử (Quỹ Lê Tài Khí) nhằm tạo điều kiện cho công tác bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật này.

Phong trào đờn ca tài tử của vùng đất Bạc Liêu ngày càng phát triển và trở thành sản phẩm du lịch độc đáo. Những tài tử, giai nhân từng ngày ngân nga câu hát, điệu hò để thu hút, níu chân du khách gần xa đến chung vui, thưởng ngoạn. Ðể hình ảnh vùng đất, con người Bạc Liêu và di sản "bình dân" đại diện của nhân loại ngày càng được nhiều người biết tới ■

Có thể bạn quan tâm

Du khách trải nghiệm check-in cảnh đẹp bóng núi Cô Tô trong hoàng hôn.

Đánh thức tiềm năng du lịch đồng quê

Từ tình yêu ruộng đồng và những ký ức tuổi thơ gắn với mùa nước nổi, anh Đinh Hoàng Tính, 32 tuổi, ở xã Cô Tô, tỉnh An Giang đã xây dựng mô hình du lịch từ lợi thế cảnh sắc quê nhà.

Người dân tham quan, chụp ảnh bên cây bạch mai cổ thụ.

Đình Phú Tự lưu giữ dấu tích trăm năm

Hơn 300 năm tồn tại, cây bạch mai cổ thụ cùng hai cây khế, cây thị hơn 200 năm tuổi tại đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long) gắn bó với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của nhiều thế hệ cư dân. Các danh hiệu cây di sản, cây kỷ lục góp phần bảo tồn, khai mở tiềm năng du lịch tại địa phương.

Cơ sở dệt chiếu bằng máy của gia đình chị Trần Thanh Diệu.

Hướng đi mới ở làng nghề dệt chiếu Định Yên

Nghề dệt chiếu Định Yên (xã Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp) đã trải qua nhiều đổi thay, có thời điểm rơi vào khó khăn trong sản xuất. Trước nguy cơ mai một nghề truyền thống, địa phương đang tìm hướng kết hợp bảo tồn giá trị văn hóa với phát triển du lịch, nâng cao giá trị sản phẩm và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Lực lượng dân quân tự vệ xã Khánh Hưng (tỉnh Cà Mau) ngâm mình trong nước sâu giúp nông dân gặt lúa.

Dầm mưa cứu 'hạt vàng' trên đồng ngập

Những trận mưa dầm dai dẳng trút xuống vùng sông nước Cà Mau khi ruộng lúa hè thu bước vào độ thu hoạch. Trước nguy cơ mất trắng sau bao tháng ngày dãi nắng dầm sương, cán bộ chính quyền, ngành chức năng cùng lực lượng dân quân địa phương đã dầm mình lội đồng giúp nông dân cứu lúa...

Nụ cười rạng rỡ của nông dân Nguyễn Văn Danh, ngụ ấp Tân Quảng (xã Cái Đôi Vàm, tỉnh Cà Mau) khi thu hoạch được những con "lịch cụ" to tròn, vàng óng.

Săn “lịch cụ” ở miệt rừng ngập mặn Cà Mau

Trong vô vàn món quà mà thiên nhiên ban tặng cho mảnh đất cực nam Tổ quốc, con lịch được xem là một sản vật đặc biệt, gắn liền với sinh kế và niềm vui dân dã của biết bao thế hệ cư dân miệt sông nước.

Du khách tham gia trải nghiệm dỡ chà chuột.

Dỡ chà bắt chuột, tạo sinh kế cho người dân

Dỡ chà bắt chuột tại Khu du lịch Tràm Chim (Vườn quốc gia Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp) tái hiện ký ức tuổi thơ và nét văn hóa sông nước miền Tây Nam Bộ. Mô hình vừa tạo sản phẩm du lịch đặc trưng, vừa mở thêm sinh kế cho người dân vùng đệm.

Điểm dừng chân đầu tiên trải nghiệm, như “món khai vị” trước khi du khách ghé thăm Cồn Sơn là bè cá của ông Lý Văn Bon (Bảy Bon), để chiêm ngưỡng vẻ đẹp và sự đa dạng của các loài thủy sản trên sông Mê Kông.

[Ảnh] Cồn Sơn - nơi mộc mạc níu chân du khách

Cồn Sơn nằm giữa dòng sông Hậu thuộc phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ. Chỉ cần 10 phút qua thuyền máy từ bờ Bình Thủy, bạn sẽ có một ngày tham gia tour du lịch sinh thái cộng đồng, thưởng thức những món đặc sản nhà vườn khó quên.

Mở nắp cống Bảy Ngói, xã Thường Phước, tỉnh Đồng Tháp để cho nước lũ vào ruộng.

Tận dụng lợi thế mùa nước nổi

Tháng bảy âm lịch là thời điểm nông dân đầu nguồn tỉnh Đồng Tháp tất bật đón lũ (người dân hay gọi là mùa nước nổi). Những chiếc xuồng, ngư cụ mà nông dân chuẩn bị từ rất sớm đã sẵn sàng đánh bắt, nuôi trồng sản vật trên các cánh đồng ngập nước.

Ông Thiện nhân giống phục vụ nông dân mở rộng diện tích trồng nhãn.

Người nhân giống nhãn Long Phụng Châu

Từ những giống nhãn quen thuộc như: tiêu da bò, Ido, nhãn long, nhãn xuồng cơm vàng..., nông dân Nguyễn Hiếu Thiện, sinh năm 1978 (ở xã Phú Phụng, tỉnh Vĩnh Long) đã nhân giống thành công một giống nhãn mới mang tên “Long Phụng Châu”.

Du khách tham quan Vườn sinh thái Chala Farm tại phường biên giới Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp.

Khai thác lợi thế du lịch vùng biên

Tỉnh Đồng Tháp đang từng bước khai thác lợi thế du lịch vùng biên giới với các mô hình nông nghiệp, sinh thái kết hợp trải nghiệm. Tại phường Hồng Ngự, xã Thường Phước, xã Tân Hồng... nhiều điểm mới được hình thành, góp phần đa dạng sản phẩm du lịch, tạo thêm sinh kế cho người dân, thúc đẩy phát triển khu vực biên giới.

Các đại biểu tìm hiểu sản phẩm từ trái mít tại xã Cái Ngang. (Ảnh: DUYÊN BÙI)

Kết nối nguồn lực xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm từ trái mít

Ngày 11/8, Ủy ban nhân dân xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long và Food Bank Việt Nam, Dự án Jackfruit Việt Nam phối hợp ra mắt Dự án Đổi mới sáng tạo và Phát triển ngành hàng Mít Việt Nam đánh dấu bước khởi đầu cho chiến lược xây dựng hệ sinh thái phát triển ngành hàng mít nhằm nâng cao giá trị nông sản và phát triển bền vững.

Cây khóm giúp người dân ấp Xẻo Gia có thu nhập ổn định.

Ngọt ngào hương khóm đất phèn

Xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang từng là vùng “rốn phèn” miệt U Minh. Nơi đây, cây trồng vốn khó phát triển bởi nguồn nước nhiễm phèn quanh năm.

Khách du lịch khám phá các kênh, rạch nhỏ tại khu vực phường An Hội (tỉnh Vĩnh Long).

Một thoáng Hàm Luông

Giữa nhịp sống ngày càng hối hả, những chuyến du ngoạn trên sông Hàm Luông mang đến cho du khách cảm giác thư thái, bình yên và cơ hội cảm nhận trọn vẹn nhịp sống miệt vườn Nam Bộ.

Ngư dân xã biển Bình Đại (tỉnh Vĩnh Long) tổ chức Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải.

Rộn ràng Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải ở Bình Đại

Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải năm 2026 tại xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long diễn ra trong không khí trang nghiêm, đậm đà bản sắc văn hóa của cư dân vùng biển. Lễ hội là dịp để ngư dân tri ân cá Ông - vị thần hộ mệnh theo tín ngưỡng dân gian và gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, quảng bá tiềm năng kinh tế biển.

Sản phẩm ong rừng U Minh Thượng được trưng bày tại các hội chợ thương mại.

Hương ong rừng U Minh Thượng bay xa

Từ nghề gác kèo ong truyền thống truyền đời dưới tán rừng tràm, những người con của vùng đất U Minh Thượng đã và đang viết tiếp câu chuyện khởi nghiệp.

Nghề làm bánh phồng gắn bó với nhiều thế hệ ở địa phương.

Giữ hương bánh phồng Phú Mỹ

Giữa nhịp sống hối hả của vùng đất An Giang đang thay da, đổi thịt từng ngày, có một mùi hương nếp mới vẫn vẹn nguyên qua bao thế kỷ. Những người dân ở làng nghề bánh phồng Phú Mỹ cần mẫn, âm thầm giữ lại hồn quê cho xứ sở cù lao.

Trồng sen chậu tại cơ sở sản xuất hoa kiểng Duy Anh, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp.

Sen và khát vọng nâng tầm bản sắc địa phương

Sen đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, gắn bó với vùng đất, con người Đồng Tháp. Những giá trị từ sen đã góp phần khơi dậy khát vọng đưa hình ảnh vùng đất sen hồng vươn xa trong giai đoạn phát triển mới. Loại cây này đang được nâng tầm thành nguồn lực cho phát triển kinh tế, du lịch.

Sinh viên học biểu diễn các nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer.

Gìn giữ văn hóa Khmer Nam Bộ

Đại học Trà Vinh là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi duy nhất trong cả nước được Chính phủ giao thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực ngôn ngữ, văn hóa và nghệ thuật Khmer Nam Bộ.

Lá trầu giúp nông dân có thu nhập ổn định.

Giữ màu xanh vườn trầu

Bên dòng sông Tiền êm ả chảy qua vùng đất cù lao An Giang, một số nông dân cao tuổi vẫn lẳng lặng bám đất giữ vườn trầu. Với họ, đây vừa là kế mưu sinh, vừa để giữ lại nghĩa tình thắm đượm mà tiền nhân để lại.

Nghi thức trong Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long).

Độc đáo Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự

Hằng năm, vào trung tuần tháng 3 âm lịch, đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long) lại rộn ràng tổ chức Lễ Kỳ Yên. Trải qua nhiều thế hệ, Lễ Kỳ Yên là dịp cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, quốc thái dân an.

Khu tưởng niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, một trong những công trình biểu tượng trưng bày và lưu giữ về văn hóa phi vật thể tại Cà Mau.

Văn hóa Cà Mau níu giữ cội nguồn, mở đường du lịch

Cà Mau đâu chỉ có rừng mặn hiên ngang chắn sóng, hay những vuông tôm trù phú vươn mình đón nắng. Vùng cực nam Tổ quốc còn ôm ấp một kho tàng văn hóa đồ sộ, là kết tinh từ mồ hôi và khát vọng của bao thế hệ đi mở cõi. Thế nhưng, guồng quay hối hả của đô thị hóa đang lặng lẽ bào mòn không gian văn hóa ấy.

Du khách trải nghiệm du lịch xanh, thân thiện với môi trường tại tỉnh Vĩnh Long.

Phát huy lợi thế, định hình du lịch xanh, có trách nhiệm

Phát huy lợi thế sinh thái sông nước, văn hóa bản địa và dư địa chuyển đổi số, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước định hình hướng đi mới cho ngành du lịch theo mô hình xanh, tuần hoàn và bền vững. Qua đó, góp phần giữ gìn tài nguyên, bảo tồn tri thức bản địa, tạo động lực để du lịch địa phương phát triển.

Anh Danh Nghiệp hướng dẫn các em chơi nhạc ngũ âm tại chùa Sóc Sâu.

Gìn giữ “mạch nguồn” văn hóa truyền thống

Dưới mái chùa Sóc Sâu (xã Gò Quao, tỉnh An Giang) cổ kính, khi những cơn mưa chiều đầu mùa lất phất bay, tiếng nhạc ngũ âm lại vang lên rộn ràng. Ở đây, có một người trẻ đang âm thầm truyền dạy cho các em nhỏ cách yêu và giữ gìn thanh âm của dân tộc Khmer...

Du khách tham quan cánh đồng sen ở xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp.

Du lịch xanh từ kết hợp văn hóa, thiên nhiên bản địa

Tại tỉnh Đồng Tháp, nhiều hoạt động lễ hội, trải nghiệm được tổ chức gắn với không gian sinh thái, làng nghề và nông nghiệp bản địa. Những đường hoa, cánh đồng sen, đồng lúa, những phiên chợ quê đã được địa phương từng bước kết hợp lễ hội với trải nghiệm không gian thiên nhiên.