Bài 2: Trở thành trung tâm văn hóa khu vực và thế giới

Văn hóa là trung tâm của tiến trình phát triển

Điểm cốt lõi trong Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam là tạo ra bước đột phá trong nhận thức về vai trò của văn hóa.

Vở diễn thực cảnh Tinh hoa Bắc Bộ ghi dấu ấn với bạn bè quốc tế.
Vở diễn thực cảnh Tinh hoa Bắc Bộ ghi dấu ấn với bạn bè quốc tế.

Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà được xác định là nền tảng cho sự phát triển toàn diện của xã hội, gắn với các lĩnh vực chính trị, kinh tế, giáo dục. Với Chương trình hành động cụ thể, có tầm nhìn dài hạn, có trọng tâm, trọng điểm, Hà Nội sẽ vươn tầm trở thành trung tâm văn hóa của khu vực.

Những năm qua, văn hóa Hà Nội ngày càng ghi dấu đậm nét hơn trong khu vực và thế giới. Ngoài việc gia nhập Mạng lưới Thành phố Sáng tạo của UNESCO; các làng nghề gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố Thủ công sáng tạo thế giới. Những di sản như: Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu-Quốc Tử Giám, ca trù, Hội Gióng... không chỉ được UNESCO vinh danh mà còn được bạn bè quốc tế mến mộ, trở thành nguồn lực quan trọng phát triển công nghiệp văn hóa.

Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW đặt ra những mục tiêu cao hơn. Cụ thể, đến năm 2035, văn hóa giữ vai trò trung tâm trong phát triển Thủ đô, gắn với kinh tế và lấy người dân làm trung tâm; Hà Nội trở thành trung tâm văn hóa-sáng tạo khu vực, là điểm đến sự kiện quốc tế; công nghiệp văn hóa đóng góp 10% GRDP... Đến năm 2045, Hà Nội là trung tâm văn hóa lớn của châu Á và thế giới. Công nghiệp văn hóa là ngành chủ lực đóng góp 12% GRDP... Hà Nội là thành phố sáng tạo uy tín trên thế giới và là đô thị kết nối toàn cầu.

Đây là lần đầu tiên Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm văn hóa lớn của châu Á và thế giới. Bởi thế, Hà Nội đặt ra từng giai đoạn phát triển, với những mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể, trước mắt là giai đoạn từ nay đến 2030. Các chỉ tiêu bao quát mọi mặt đời sống văn hóa, từ bảo tồn, phát huy giá trị di sản cho đến xây dựng đời sống, thị trường hay rộng hơn là phát triển công nghiệp văn hóa...

Trong đó, Hà Nội sẽ xây dựng những công trình, thương hiệu văn hóa mang tính điểm nhấn tầm quốc gia, quốc tế. Chương trình cũng nhấn mạnh vấn đề huy động các nguồn lực để phục vụ phát triển. Trong 10 giải pháp để hiện thực hóa những mục tiêu trên, có những giải pháp rất đáng chú ý như: Hoàn thiện thể chế chính sách; xây dựng văn hóa công vụ, trách nhiệm nêu gương; đẩy mạnh số hóa; sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển văn hóa...

Từ những định hướng lớn đến hành động cụ thể, có thể thấy Hà Nội hướng tới trở thành trung tâm văn hóa khu vực và thế giới, nhưng không hướng tới danh hiệu mà đi vào thực chất. Phát triển văn hóa không chỉ để gìn giữ bản sắc, mà còn để tạo động lực cho tăng trưởng và nâng cao chất lượng sống người dân. Việc xác lập văn hóa là trụ cột còn mở ra yêu cầu thay đổi trong cách phân bổ nguồn lực. Nếu trước đây đầu tư cho văn hóa thường mang tính bổ trợ, thì nay cần được nhìn nhận như một khoản đầu tư cho phát triển lâu dài.

Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Phạm Tuấn Long cho rằng, để làm tốt điều này, cần sự tham gia mạnh mẽ hơn của cả khu vực công và tư, từ xây dựng thiết chế văn hóa, phát triển không gian sáng tạo đến thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa. Khi nguồn lực được khơi thông đúng hướng, văn hóa không chỉ góp phần làm giàu đời sống tinh thần, mà còn trực tiếp tạo ra giá trị kinh tế và nâng cao sức cạnh tranh của Thủ đô.

Để tiếp cận và chinh phục thế giới, số hóa là con đường tất yếu phải trải qua. Đánh giá về vấn đề này, Giám đốc Công ty CMYK Việt Nam Phạm Trung Hưng cho biết, hiện Hà Nội đang rất thành công trong việc sử dụng công nghệ số như một ngôn ngữ mới để kể chuyện di sản. Các công nghệ như 3D Mapping hay thực tế ảo tái hiện sống động những chi tiết đã bị bào mòn bởi thời gian giúp du khách có thể trực tiếp tương tác, chạm vào quá khứ. Sự chuyển mình này đã giúp di sản trở nên gần gũi, sống động, từ đó, thu hút mạnh mẽ du khách và nhất là chinh phục được thị hiếu của giới trẻ.

Tuy nhiên, hiện nay, vẫn còn những cách hiểu về số hóa đơn giản. Trưởng phòng Quản lý di sản (Sở Văn hóa và Thể thao) Phạm Thị Lan Anh nhấn mạnh, số hóa là một quy trình đồng bộ, bao gồm kiểm kê, thu thập, chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu và ứng dụng công nghệ... mục đích là để giúp di sản tiếp cận công chúng tốt hơn, từ đó nâng cao khả năng nhận thức và hiểu biết về giá trị văn hóa.

Việc thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam tại Hà Nội còn nhiều khó khăn, thách thức. Song, với việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về “Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới”; Quốc hội khóa XVI thảo luận, xem xét thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi), có thể khẳng định, “đường lớn” đã mở để văn hóa Hà Nội khẳng định vị thế dẫn dắt văn hóa Việt Nam, tiến tới tầm vóc trung tâm văn hóa châu lục và thế giới.

(Hết)

(Xem Trang Hà Nội, Báo Nhân Dân từ số ra ngày 14/4/2026)

Có thể bạn quan tâm

Đổi mới cách đánh giá cán bộ

Đổi mới cách đánh giá cán bộ

Đổi mới công tác đánh giá cán bộ, chuyển đổi căn bản tư duy từ kiểm điểm sang quản trị hiệu suất, được coi là giải pháp quan trọng để thành phố nâng cao chất lượng công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn.

Gắn với từng việc, từng vấn đề thực tế tại địa phương

Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 02) về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới xác lập tầm nhìn dài hạn cho Thủ đô, đồng thời định hướng tháo gỡ những hạn chế, điểm nghẽn về cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện.

Nhiều chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài

Nhiều chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài

Theo Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), thành phố Hà Nội được phân quyền, giao quyền chủ động xây dựng, triển khai các cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài. Những quy định này được kỳ vọng sẽ giúp Thủ đô có được nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển ngày càng cao.

Điểm sáng cải cách hành chính từ cơ sở

Điểm sáng cải cách hành chính từ cơ sở

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội vừa công bố kết quả Chỉ số cải cách hành chính năm 2025 và Chỉ số SIPAS (Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước). Trong đó, xã Ô Diên là một trong những địa phương dẫn đầu nhóm các xã với 94,8 điểm.

Tháo gỡ điểm nghẽn mặt bằng dự án hồ điều hòa Phú Đô

Tháo gỡ điểm nghẽn mặt bằng dự án hồ điều hòa Phú Đô

Là một trong 10 công trình thực hiện theo lệnh xây dựng công trình khẩn cấp, dự án hồ điều hòa Phú Đô, phường Từ Liêm đang được khẩn trương thi công, nỗ lực hoàn thành các hạng mục phục vụ chống ngập trước ngày 30/4. Cùng với đó, Ủy ban nhân dân phường Từ Liêm và các đơn vị liên quan tập trung hoàn thành giải phóng mặt bằng.

Dự án khu nhà ở Minh Đức, huyện Mê Linh cũ, nằm trong danh sách 341 dự án ngoài ngân sách, chậm triển khai cần báo cáo giải trình với thành phố Hà Nội trước ngày 30/4/2026.

Hà Nội sẽ thu hồi các dự án “ôm đất”, chậm triển khai

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội yêu cầu chủ đầu tư của 341 dự án ngoài ngân sách chậm triển khai phải báo cáo giải trình, cam kết tiến độ rõ ràng. Nếu chủ đầu tư các dự án không thể hiện rõ năng lực và cam kết thực hiện sẽ bị thu hồi dự án, chấm dứt tình trạng “ôm đất” kéo dài, gây lãng phí nguồn lực.

Chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chăm sóc sức khỏe toàn dân

Ngành y tế Hà Nội đang đẩy mạnh các chương trình khám sức khỏe miễn phí và toàn diện nhằm nâng cao chất lượng sống cho người dân, nhất là người cao tuổi và các đối tượng chính sách, yếu thế.

Gấp rút thi công 7 cầu qua sông Hồng

Gấp rút thi công 7 cầu qua sông Hồng

Những ngày này, 7 cây cầu qua sông Hồng đang được tập trung thi công, chạy đua với thời gian theo đúng nghĩa. Bên cạnh một số khó khăn về mặt bằng, giá nhiên liệu, thì mùa mưa lũ sắp tới đòi hỏi tiến độ các dự án gấp rút hơn bao giờ hết.

Trao quyền để Hà Nội bứt phá

Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ trao cho Hà Nội một sứ mệnh và cơ hội lịch sử để hiện thực hóa khát vọng phát triển, xứng tầm là trung tâm đầu não chính trị- hành chính quốc gia, hướng tới là thành phố kết nối toàn cầu trong kỷ nguyên mới.

Đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát

Đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát

Công tác kiểm tra giám sát của Đảng bộ thành phố Hà Nội đang có những đổi mới mạnh mẽ, chuyển trọng tâm từ hậu kiểm sang phòng ngừa, chủ động, xuyên suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao.

Văn hóa là trung tâm của tiến trình phát triển

Văn hóa là trung tâm của tiến trình phát triển

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Thành ủy Hà Nội ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU xác lập một tầm nhìn mới về văn hóa Thủ đô trong kỷ nguyên vươn mình, để Hà Nội phát triển nhanh hơn, hội nhập sâu rộng hơn nhưng vẫn giữ bản sắc của một đô thị ngàn năm văn hiến.

Bể điều tiết ngầm và bài toán hạ tầng 100 năm của Thủ đô

Bể điều tiết ngầm và bài toán hạ tầng 100 năm của Thủ đô

Từ nhu cầu cấp bách chống ngập, những bể điều tiết ngầm đang mở ra cách tiếp cận mới cho hạ tầng đô thị. Trong bối cảnh Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được Hội đồng nhân dân thành phố thông qua, những công trình này được kỳ vọng đặt nền móng cho chiến lược phát triển không gian ngầm dài hạn.

Toàn cảnh nút Kim Liên, Giải Phóng-Kim Đồng sẽ xây thêm cầu vượt

Toàn cảnh nút Kim Liên, Giải Phóng-Kim Đồng sẽ xây thêm cầu vượt

Không chỉ là những điểm giao cắt đông đúc, khu vực Kim Liên và Giải Phóng-Kim Đồng từ lâu đã trở thành “nút thắt” của dòng phương tiện ra vào Thủ đô. Trước thực tế đó, Hà Nội đang nghiên cứu phương án xây dựng thêm cầu vượt, hướng tới tháo gỡ áp lực giao thông và đồng bộ hóa hạ tầng trên trục Quốc lộ 1A qua nội đô.

Cán bộ Trạm Y tế phường Đống Đa, Hà Nội khám sức khỏe cho người dân hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4 năm 2026. (Ảnh nhandan.vn)

Quý I/2026: Hơn 7.100 tỷ đồng chi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại Hà Nội

Trong 3 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn Hà Nội có hơn 3,2 triệu lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, với chi phí hơn 7.100 tỷ đồng. Bảo hiểm xã hội Hà Nội đã tăng cường các giải pháp kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế thông qua phân tích dữ liệu, kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh các nội dung bất hợp lý.

Hai bị cáo tại tòa.

Kiến nghị xem xét trách nhiệm hình sự chủ nhà trọ trong vụ cháy khiến 15 người chết tại Trung Kính

Chiều 9/4, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tiếp tục xét xử sơ thẩm 2 cựu cán bộ công an phòng cháy, chữa cháy, Công an quận Cầu Giấy (cũ) về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" trong vụ cháy nghiêm trọng khiến 15 người chết tại Trung Kính, phường Yên Hòa, thành phố Hà Nội.

Dự án nhà ở xã hội Bamboo Garden tại xã Quốc Oai gồm 2 khối công trình cao 9 tầng với 432 căn hộ (Ảnh VĂN ĐOAN)

Khơi thông nguồn lực phát triển Thủ đô

Với định hướng phân quyền mạnh mẽ, Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý vững chắc, giúp Thủ đô nâng cao năng lực quản trị, huy động các nguồn lực để phát triển.

Trục sông Hồng được xác lập là trung tâm cảnh quan mới của Thủ đô Hà Nội (Ảnh ĐĂNG ANH)

Kiến tạo Thủ đô hiện đại, bền vững và giàu bản sắc

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân Hà Nội. Không chỉ đặt ra những mục tiêu phát triển dài hạn, bản quy hoạch lần này còn thể hiện bước chuyển căn bản về tư duy, phương pháp tiếp cận, hướng tới kiến tạo một đô thị hiện đại, bền vững và giàu bản sắc.

Người dân lấy số thứ tự tự động tại Điểm Phục vụ hành chính công xã Yên Bài (Hà Nội).

Hướng tới sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp

Kết quả Chỉ số cải cách hành chính và Chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) năm 2025 cho thấy, niềm tin và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp đối với bộ máy hành chính của thành phố Hà Nội ngày càng được củng cố.