UNGA-80 và kỳ vọng biến cam kết thành hành động

Với chủ đề “Gắn kết cùng nhau để tốt hơn”, Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 (UNGA-80) được kỳ vọng sẽ đưa ra chương trình hành động quyết liệt nhằm đối phó những thách thức thế giới đang đối mặt. 

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại lễ khai mạc UNGA-80 tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, ngày 9/9/2025. (Ảnh: Xinhua)
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại lễ khai mạc UNGA-80 tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, ngày 9/9/2025. (Ảnh: Xinhua)

Khi các cuộc khủng hoảng đang đẩy nguyên tắc hợp tác quốc tế tới giới hạn mong manh, UNGA-80 là cơ hội để các nhà lãnh đạo củng cố tinh thần đoàn kết, khẳng định chủ nghĩa đa phương mang lại những điều tốt đẹp hơn cho thế giới.

UNGA-80 dự kiến có sự tham dự của gần 150 nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu chính phủ, cùng hàng nghìn quan chức cấp cao đến từ 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thế giới đang trong thời điểm đầy biến động, phải đối mặt hàng loạt thách thức truyền thống và mới nổi, như xung đột, chia rẽ, bất bình đẳng, nghèo đói, bất công, di cư, nạn đói và cả những "kỷ lục" về biến đổi khí hậu.

Xung đột tiếp diễn và leo thang ở nhiều nơi, bất bình đẳng lan rộng, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng và các nguy cơ từ việc khoa học-công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển vượt tầm kiểm soát của con người là vấn đề lớn, được đánh giá là “thách thức thời đại”.

Trước các cuộc khủng hoảng hiện nay, thế giới sẽ không thể giải quyết được nếu chỉ là hành động của quốc gia riêng lẻ, mà cần phải có sự chung tay, chia sẻ trách nhiệm của cộng đồng quốc tế và mọi quốc gia thành viên Liên hợp quốc.

Trong bối cảnh đó, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới biến các cam kết thành hành động khi tới New York (Mỹ) tham dự Tuần lễ cấp cao.

Người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh cho rằng, không nên coi sự kiện của Liên hợp quốc là “World Cup Ngoại giao" và nhiều người tới đây chỉ để ghi điểm. Ông kêu gọi hãy hành động để tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề nóng mà cộng đồng quốc tế đang phải đối mặt.

Khi các cuộc xung đột vẫn tiếp diễn ở Gaza, Ukraine, Sudan và nhiều nơi khác, nhiều sinh mạng bị cướp đi mỗi ngày do bạo lực, chiến tranh, thiên tai, đói nghèo bệnh tật, chủ đề trọng tâm của Tuần lễ cấp cao năm nay tập trung vào các vấn đề hòa bình, khí hậu, đổi mới sáng tạo một cách có trách nhiệm, bình đẳng giới, tài trợ phát triển và cải cách Liên hợp quốc.

Triển khai những bước đi khẩn cấp để chấm dứt chiến tranh, đưa ra các kế hoạch quốc gia quyết liệt hơn nhằm giữ tình trạng ấm lên của trái đất dưới ngưỡng 1,5độ C như được nêu trong Thỏa thuận Paris năm 2015 về biến đổi khí hậu là những chủ đề quan trọng sẽ được tập trung thảo luận tại sự kiện lớn của Liên hợp quốc lần này.

Đáng chú ý, nhân dịp này, ông Guterres cũng tuyên bố khởi động đối thoại toàn cầu về quản trị AI nhằm bảo đảm phát triển công nghệ lấy phục vụ lợi ích con người là trọng tâm.

Với vai trò là cơ quan hoạch định chính sách chính của Liên hợp quốc, Đại hội đồng khóa 80 được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy cải cách tổ chức theo hướng nhanh nhạy, hiệu quả, minh bạch và đáp ứng tốt hơn nhu cầu toàn cầu.

Cải tổ hoạt động của Đại hội đồng có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả hoạt động chung của Liên hợp quốc nhằm giúp nâng cao khả năng ứng phó của tổ chức đa phương này với các thách thức toàn cầu ngày càng gia tăng. Các biện pháp cải tổ cần phù hợp Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, cũng như các nỗ lực thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và hợp tác quốc tế, tránh bị chính trị hóa và đối đầu.

Đưa các vấn đề thời sự nóng bỏng toàn cầu vào chương trình nghị sự chính thức, kỳ họp lần thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc được kỳ vọng trở thành nền tảng thiết thực để thúc đẩy chính sách, tạo động lực mới cho hành động chung. Các sáng kiến và kế hoạch được đưa ra tại UNGA-80 phải dựa trên tinh thần không chỉ dừng ở cam kết bằng ngôn từ mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể.

Đưa các vấn đề thời sự nóng bỏng toàn cầu vào chương trình nghị sự chính thức, kỳ họp lần thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc được kỳ vọng trở thành nền tảng thiết thực để thúc đẩy chính sách, tạo động lực mới cho hành động chung. Các sáng kiến và kế hoạch được đưa ra tại UNGA-80 phải dựa trên tinh thần không chỉ dừng ở cam kết bằng ngôn từ mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể.

Trong bối cảnh lòng tin vào các thể chế toàn cầu bị suy giảm, hệ thống đa phương đối mặt với những thách thức chưa từng có, UNGA-80 được kỳ vọng mở ra những triển vọng mới cho một trật tự quốc tế hiệu quả và công bằng hơn, vì một “đại gia đình” Liên hợp quốc năng động và thích ứng tốt hơn với thách thức thời đại.

Có thể bạn quan tâm

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.