UNGA-80 và kỳ vọng biến cam kết thành hành động

Với chủ đề “Gắn kết cùng nhau để tốt hơn”, Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 (UNGA-80) được kỳ vọng sẽ đưa ra chương trình hành động quyết liệt nhằm đối phó những thách thức thế giới đang đối mặt. 

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại lễ khai mạc UNGA-80 tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, ngày 9/9/2025. (Ảnh: Xinhua)
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại lễ khai mạc UNGA-80 tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, ngày 9/9/2025. (Ảnh: Xinhua)

Khi các cuộc khủng hoảng đang đẩy nguyên tắc hợp tác quốc tế tới giới hạn mong manh, UNGA-80 là cơ hội để các nhà lãnh đạo củng cố tinh thần đoàn kết, khẳng định chủ nghĩa đa phương mang lại những điều tốt đẹp hơn cho thế giới.

UNGA-80 dự kiến có sự tham dự của gần 150 nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu chính phủ, cùng hàng nghìn quan chức cấp cao đến từ 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thế giới đang trong thời điểm đầy biến động, phải đối mặt hàng loạt thách thức truyền thống và mới nổi, như xung đột, chia rẽ, bất bình đẳng, nghèo đói, bất công, di cư, nạn đói và cả những "kỷ lục" về biến đổi khí hậu.

Xung đột tiếp diễn và leo thang ở nhiều nơi, bất bình đẳng lan rộng, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng và các nguy cơ từ việc khoa học-công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển vượt tầm kiểm soát của con người là vấn đề lớn, được đánh giá là “thách thức thời đại”.

Trước các cuộc khủng hoảng hiện nay, thế giới sẽ không thể giải quyết được nếu chỉ là hành động của quốc gia riêng lẻ, mà cần phải có sự chung tay, chia sẻ trách nhiệm của cộng đồng quốc tế và mọi quốc gia thành viên Liên hợp quốc.

Trong bối cảnh đó, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới biến các cam kết thành hành động khi tới New York (Mỹ) tham dự Tuần lễ cấp cao.

Người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh cho rằng, không nên coi sự kiện của Liên hợp quốc là “World Cup Ngoại giao" và nhiều người tới đây chỉ để ghi điểm. Ông kêu gọi hãy hành động để tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề nóng mà cộng đồng quốc tế đang phải đối mặt.

Khi các cuộc xung đột vẫn tiếp diễn ở Gaza, Ukraine, Sudan và nhiều nơi khác, nhiều sinh mạng bị cướp đi mỗi ngày do bạo lực, chiến tranh, thiên tai, đói nghèo bệnh tật, chủ đề trọng tâm của Tuần lễ cấp cao năm nay tập trung vào các vấn đề hòa bình, khí hậu, đổi mới sáng tạo một cách có trách nhiệm, bình đẳng giới, tài trợ phát triển và cải cách Liên hợp quốc.

Triển khai những bước đi khẩn cấp để chấm dứt chiến tranh, đưa ra các kế hoạch quốc gia quyết liệt hơn nhằm giữ tình trạng ấm lên của trái đất dưới ngưỡng 1,5độ C như được nêu trong Thỏa thuận Paris năm 2015 về biến đổi khí hậu là những chủ đề quan trọng sẽ được tập trung thảo luận tại sự kiện lớn của Liên hợp quốc lần này.

Đáng chú ý, nhân dịp này, ông Guterres cũng tuyên bố khởi động đối thoại toàn cầu về quản trị AI nhằm bảo đảm phát triển công nghệ lấy phục vụ lợi ích con người là trọng tâm.

Với vai trò là cơ quan hoạch định chính sách chính của Liên hợp quốc, Đại hội đồng khóa 80 được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy cải cách tổ chức theo hướng nhanh nhạy, hiệu quả, minh bạch và đáp ứng tốt hơn nhu cầu toàn cầu.

Cải tổ hoạt động của Đại hội đồng có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả hoạt động chung của Liên hợp quốc nhằm giúp nâng cao khả năng ứng phó của tổ chức đa phương này với các thách thức toàn cầu ngày càng gia tăng. Các biện pháp cải tổ cần phù hợp Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, cũng như các nỗ lực thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và hợp tác quốc tế, tránh bị chính trị hóa và đối đầu.

Đưa các vấn đề thời sự nóng bỏng toàn cầu vào chương trình nghị sự chính thức, kỳ họp lần thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc được kỳ vọng trở thành nền tảng thiết thực để thúc đẩy chính sách, tạo động lực mới cho hành động chung. Các sáng kiến và kế hoạch được đưa ra tại UNGA-80 phải dựa trên tinh thần không chỉ dừng ở cam kết bằng ngôn từ mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể.

Đưa các vấn đề thời sự nóng bỏng toàn cầu vào chương trình nghị sự chính thức, kỳ họp lần thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc được kỳ vọng trở thành nền tảng thiết thực để thúc đẩy chính sách, tạo động lực mới cho hành động chung. Các sáng kiến và kế hoạch được đưa ra tại UNGA-80 phải dựa trên tinh thần không chỉ dừng ở cam kết bằng ngôn từ mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể.

Trong bối cảnh lòng tin vào các thể chế toàn cầu bị suy giảm, hệ thống đa phương đối mặt với những thách thức chưa từng có, UNGA-80 được kỳ vọng mở ra những triển vọng mới cho một trật tự quốc tế hiệu quả và công bằng hơn, vì một “đại gia đình” Liên hợp quốc năng động và thích ứng tốt hơn với thách thức thời đại.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế.