UNGA-80 và kỳ vọng biến cam kết thành hành động

Với chủ đề “Gắn kết cùng nhau để tốt hơn”, Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 (UNGA-80) được kỳ vọng sẽ đưa ra chương trình hành động quyết liệt nhằm đối phó những thách thức thế giới đang đối mặt. 

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại lễ khai mạc UNGA-80 tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, ngày 9/9/2025. (Ảnh: Xinhua)
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại lễ khai mạc UNGA-80 tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, ngày 9/9/2025. (Ảnh: Xinhua)

Khi các cuộc khủng hoảng đang đẩy nguyên tắc hợp tác quốc tế tới giới hạn mong manh, UNGA-80 là cơ hội để các nhà lãnh đạo củng cố tinh thần đoàn kết, khẳng định chủ nghĩa đa phương mang lại những điều tốt đẹp hơn cho thế giới.

UNGA-80 dự kiến có sự tham dự của gần 150 nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu chính phủ, cùng hàng nghìn quan chức cấp cao đến từ 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thế giới đang trong thời điểm đầy biến động, phải đối mặt hàng loạt thách thức truyền thống và mới nổi, như xung đột, chia rẽ, bất bình đẳng, nghèo đói, bất công, di cư, nạn đói và cả những "kỷ lục" về biến đổi khí hậu.

Xung đột tiếp diễn và leo thang ở nhiều nơi, bất bình đẳng lan rộng, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng và các nguy cơ từ việc khoa học-công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển vượt tầm kiểm soát của con người là vấn đề lớn, được đánh giá là “thách thức thời đại”.

Trước các cuộc khủng hoảng hiện nay, thế giới sẽ không thể giải quyết được nếu chỉ là hành động của quốc gia riêng lẻ, mà cần phải có sự chung tay, chia sẻ trách nhiệm của cộng đồng quốc tế và mọi quốc gia thành viên Liên hợp quốc.

Trong bối cảnh đó, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới biến các cam kết thành hành động khi tới New York (Mỹ) tham dự Tuần lễ cấp cao.

Người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh cho rằng, không nên coi sự kiện của Liên hợp quốc là “World Cup Ngoại giao" và nhiều người tới đây chỉ để ghi điểm. Ông kêu gọi hãy hành động để tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề nóng mà cộng đồng quốc tế đang phải đối mặt.

Khi các cuộc xung đột vẫn tiếp diễn ở Gaza, Ukraine, Sudan và nhiều nơi khác, nhiều sinh mạng bị cướp đi mỗi ngày do bạo lực, chiến tranh, thiên tai, đói nghèo bệnh tật, chủ đề trọng tâm của Tuần lễ cấp cao năm nay tập trung vào các vấn đề hòa bình, khí hậu, đổi mới sáng tạo một cách có trách nhiệm, bình đẳng giới, tài trợ phát triển và cải cách Liên hợp quốc.

Triển khai những bước đi khẩn cấp để chấm dứt chiến tranh, đưa ra các kế hoạch quốc gia quyết liệt hơn nhằm giữ tình trạng ấm lên của trái đất dưới ngưỡng 1,5độ C như được nêu trong Thỏa thuận Paris năm 2015 về biến đổi khí hậu là những chủ đề quan trọng sẽ được tập trung thảo luận tại sự kiện lớn của Liên hợp quốc lần này.

Đáng chú ý, nhân dịp này, ông Guterres cũng tuyên bố khởi động đối thoại toàn cầu về quản trị AI nhằm bảo đảm phát triển công nghệ lấy phục vụ lợi ích con người là trọng tâm.

Với vai trò là cơ quan hoạch định chính sách chính của Liên hợp quốc, Đại hội đồng khóa 80 được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy cải cách tổ chức theo hướng nhanh nhạy, hiệu quả, minh bạch và đáp ứng tốt hơn nhu cầu toàn cầu.

Cải tổ hoạt động của Đại hội đồng có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả hoạt động chung của Liên hợp quốc nhằm giúp nâng cao khả năng ứng phó của tổ chức đa phương này với các thách thức toàn cầu ngày càng gia tăng. Các biện pháp cải tổ cần phù hợp Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, cũng như các nỗ lực thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và hợp tác quốc tế, tránh bị chính trị hóa và đối đầu.

Đưa các vấn đề thời sự nóng bỏng toàn cầu vào chương trình nghị sự chính thức, kỳ họp lần thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc được kỳ vọng trở thành nền tảng thiết thực để thúc đẩy chính sách, tạo động lực mới cho hành động chung. Các sáng kiến và kế hoạch được đưa ra tại UNGA-80 phải dựa trên tinh thần không chỉ dừng ở cam kết bằng ngôn từ mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể.

Đưa các vấn đề thời sự nóng bỏng toàn cầu vào chương trình nghị sự chính thức, kỳ họp lần thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc được kỳ vọng trở thành nền tảng thiết thực để thúc đẩy chính sách, tạo động lực mới cho hành động chung. Các sáng kiến và kế hoạch được đưa ra tại UNGA-80 phải dựa trên tinh thần không chỉ dừng ở cam kết bằng ngôn từ mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể.

Trong bối cảnh lòng tin vào các thể chế toàn cầu bị suy giảm, hệ thống đa phương đối mặt với những thách thức chưa từng có, UNGA-80 được kỳ vọng mở ra những triển vọng mới cho một trật tự quốc tế hiệu quả và công bằng hơn, vì một “đại gia đình” Liên hợp quốc năng động và thích ứng tốt hơn với thách thức thời đại.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.