UNGA-80 và kỳ vọng biến cam kết thành hành động

Với chủ đề “Gắn kết cùng nhau để tốt hơn”, Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 (UNGA-80) được kỳ vọng sẽ đưa ra chương trình hành động quyết liệt nhằm đối phó những thách thức thế giới đang đối mặt. 

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại lễ khai mạc UNGA-80 tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, ngày 9/9/2025. (Ảnh: Xinhua)
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu tại lễ khai mạc UNGA-80 tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, ngày 9/9/2025. (Ảnh: Xinhua)

Khi các cuộc khủng hoảng đang đẩy nguyên tắc hợp tác quốc tế tới giới hạn mong manh, UNGA-80 là cơ hội để các nhà lãnh đạo củng cố tinh thần đoàn kết, khẳng định chủ nghĩa đa phương mang lại những điều tốt đẹp hơn cho thế giới.

UNGA-80 dự kiến có sự tham dự của gần 150 nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu chính phủ, cùng hàng nghìn quan chức cấp cao đến từ 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thế giới đang trong thời điểm đầy biến động, phải đối mặt hàng loạt thách thức truyền thống và mới nổi, như xung đột, chia rẽ, bất bình đẳng, nghèo đói, bất công, di cư, nạn đói và cả những "kỷ lục" về biến đổi khí hậu.

Xung đột tiếp diễn và leo thang ở nhiều nơi, bất bình đẳng lan rộng, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng và các nguy cơ từ việc khoa học-công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển vượt tầm kiểm soát của con người là vấn đề lớn, được đánh giá là “thách thức thời đại”.

Trước các cuộc khủng hoảng hiện nay, thế giới sẽ không thể giải quyết được nếu chỉ là hành động của quốc gia riêng lẻ, mà cần phải có sự chung tay, chia sẻ trách nhiệm của cộng đồng quốc tế và mọi quốc gia thành viên Liên hợp quốc.

Trong bối cảnh đó, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới biến các cam kết thành hành động khi tới New York (Mỹ) tham dự Tuần lễ cấp cao.

Người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh cho rằng, không nên coi sự kiện của Liên hợp quốc là “World Cup Ngoại giao" và nhiều người tới đây chỉ để ghi điểm. Ông kêu gọi hãy hành động để tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề nóng mà cộng đồng quốc tế đang phải đối mặt.

Khi các cuộc xung đột vẫn tiếp diễn ở Gaza, Ukraine, Sudan và nhiều nơi khác, nhiều sinh mạng bị cướp đi mỗi ngày do bạo lực, chiến tranh, thiên tai, đói nghèo bệnh tật, chủ đề trọng tâm của Tuần lễ cấp cao năm nay tập trung vào các vấn đề hòa bình, khí hậu, đổi mới sáng tạo một cách có trách nhiệm, bình đẳng giới, tài trợ phát triển và cải cách Liên hợp quốc.

Triển khai những bước đi khẩn cấp để chấm dứt chiến tranh, đưa ra các kế hoạch quốc gia quyết liệt hơn nhằm giữ tình trạng ấm lên của trái đất dưới ngưỡng 1,5độ C như được nêu trong Thỏa thuận Paris năm 2015 về biến đổi khí hậu là những chủ đề quan trọng sẽ được tập trung thảo luận tại sự kiện lớn của Liên hợp quốc lần này.

Đáng chú ý, nhân dịp này, ông Guterres cũng tuyên bố khởi động đối thoại toàn cầu về quản trị AI nhằm bảo đảm phát triển công nghệ lấy phục vụ lợi ích con người là trọng tâm.

Với vai trò là cơ quan hoạch định chính sách chính của Liên hợp quốc, Đại hội đồng khóa 80 được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy cải cách tổ chức theo hướng nhanh nhạy, hiệu quả, minh bạch và đáp ứng tốt hơn nhu cầu toàn cầu.

Cải tổ hoạt động của Đại hội đồng có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả hoạt động chung của Liên hợp quốc nhằm giúp nâng cao khả năng ứng phó của tổ chức đa phương này với các thách thức toàn cầu ngày càng gia tăng. Các biện pháp cải tổ cần phù hợp Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, cũng như các nỗ lực thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và hợp tác quốc tế, tránh bị chính trị hóa và đối đầu.

Đưa các vấn đề thời sự nóng bỏng toàn cầu vào chương trình nghị sự chính thức, kỳ họp lần thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc được kỳ vọng trở thành nền tảng thiết thực để thúc đẩy chính sách, tạo động lực mới cho hành động chung. Các sáng kiến và kế hoạch được đưa ra tại UNGA-80 phải dựa trên tinh thần không chỉ dừng ở cam kết bằng ngôn từ mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể.

Đưa các vấn đề thời sự nóng bỏng toàn cầu vào chương trình nghị sự chính thức, kỳ họp lần thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc được kỳ vọng trở thành nền tảng thiết thực để thúc đẩy chính sách, tạo động lực mới cho hành động chung. Các sáng kiến và kế hoạch được đưa ra tại UNGA-80 phải dựa trên tinh thần không chỉ dừng ở cam kết bằng ngôn từ mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể.

Trong bối cảnh lòng tin vào các thể chế toàn cầu bị suy giảm, hệ thống đa phương đối mặt với những thách thức chưa từng có, UNGA-80 được kỳ vọng mở ra những triển vọng mới cho một trật tự quốc tế hiệu quả và công bằng hơn, vì một “đại gia đình” Liên hợp quốc năng động và thích ứng tốt hơn với thách thức thời đại.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.