Cây điều đã gắn bó với vùng đất, con người Đồng Nai và đã trở thành ngành hàng xuất khẩu có vị thế, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động; đóng góp tích cực vào kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn và kim ngạch xuất khẩu của địa phương và cả nước.
Mỗi hạt điều ra thị trường là kết tinh của đất đai, khí hậu, bàn tay lao động, sự cần cù, sáng tạo, truyền thống văn hóa, khát vọng vươn lên của người nông dân Đồng Nai.
Từ một hạt điều nhỏ bé, Đồng Nai có thể kể một câu chuyện lớn về nông nghiệp xanh, công nghiệp chế biến sâu, kinh tế tuần hoàn, du lịch nông nghiệp, bản sắc địa phương và khát vọng vươn ra thế giới.
Ông NGUYỄN TUẤN ANH, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai
Tại các xã phía tây bắc thành phố, cây điều là một trong những cây công nghiệp lâu năm có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế nông nghiệp, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống cho người dân tại nhiều địa phương. Diện tích trồng điều của Đồng Nai hiện đứng đầu cả nước với 176.000 ha (chiếm khoảng 58% số diện tích điều cả nước), sản lượng 186.000 tấn.
Đồng Nai đang từng bước hình thành các vùng sản xuất chuyên canh quy mô lớn với các giống điều ghép năng suất cao, áp dụng cơ giới hóa và tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc, thu hoạch. Hiện toàn thành phố Đồng Nai có 63 sản phẩm OCOP được chế biến từ hạt điều của 37 chủ thể, trong đó có bảy sản phẩm 5 sao.
Bên cạnh đó, Đồng Nai cũng được mệnh danh là công xưởng chế biến hạt điều với 2.793 doanh nghiệp, cơ sở thu mua, sơ chế và chế biến hạt điều.
Một số doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ hiện đại, phát triển các sản phẩm chế biến sâu như hạt điều rang muối, điều tẩm vị, sữa điều, bơ điều, bánh kẹo và thực phẩm dinh dưỡng từ điều.
Bà Trần Thị Tuyết Mai, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại-Dịch vụ Minh Quyên, xã Phú Riềng, thành phố Đồng Nai cho biết: “Xã Phú Riềng là địa phương có diện tích trồng điều lớn, cho chất lượng hạt thơm ngon. Nhờ có nguồn nguyên liệu chất lượng cao, cho nên doanh nghiệp thành công với các sản phẩm: Hạt điều rang muối, hạt điều rang tỏi ớt và đang giới thiệu ra thị trường sản phẩm sữa hạt điều”.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đang phát triển du lịch theo chuỗi giá trị của ngành điều. Khi đến với các tour du lịch này, du khách được nghe về lịch sử phát triển cây điều, trải nghiệm nghề thủ công chế biến hạt điều với nét đẹp riêng và tận hưởng không gian văn hóa của nghề điều truyền thống.
Tuy nhiên, trên thực tế, ngành điều thành phố cũng gặp rất nhiều thách thức, như: Phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu; biến đổi khí hậu làm suy giảm năng suất và chất lượng; cạnh tranh từ nước ngoài trong chế biến; thiếu nguồn nhân lực kỹ thuật cao và còn nhiều hạn chế trong chuyển đổi số...
Nông trại của chúng tôi có hơn 300 ha, trong đó có 60 ha trồng điều với những cây điều khoảng 40-50 năm. Cây điều không chỉ cho hạt điều xuất khẩu mà còn làm cho môi trường rất sạch, rất xanh.
Do đó, chúng tôi đang hướng đến phát triển du lịch dưới tán điều. Để làm được điều này, chúng tôi đã sưu tầm được rất nhiều hiện vật, những bức tranh đẹp về tay nghề các nghệ nhân ngành điều, nghề điều để xây dựng bảo tàng điều.
Ông TRẦN TẤN, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Vĩnh Phúc, xã Đồng Tâm, thành phố Đồng Nai
Với vai trò là “thủ phủ điều” của cả nước, Đồng Nai đang đẩy mạnh tái cơ cấu vùng nguyên liệu theo hướng bền vững, trong đó, tập trung phát triển công nghiệp chế biến sâu, xây dựng hệ sinh thái logistics, thương mại và hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.
Cùng với đó, địa phương đang từng bước hình thành Trung tâm giao dịch điều quốc tế, đồng thời xây dựng thương hiệu hạt điều dựa trên cơ sở chỉ dẫn địa lý hạt điều đã được phê duyệt.
Trong giai đoạn 2026-2030, ngành điều Đồng Nai cần chuyển mạnh từ mô hình “trung tâm chế biến điều nhân” sang “trung tâm công nghiệp điều công nghệ “cao-xanh-sâu”, hiện đại và có khả năng dẫn dắt chuỗi giá trị toàn cầu”.
Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Đồng Nai trong quá trình xây dựng và phát triển ngành điều theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế; tích cực hỗ trợ địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong xúc tiến thương mại, kết nối thị trường, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, xây dựng thương hiệu, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành điều Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Ông ĐẶNG HOÀNG GIANG, Tổng Thư ký Hiệp hội Điều Việt Nam
Mặc dù tổng kim ngạch xuất khẩu ngành điều Việt Nam chiếm 80% thị phần, đứng vị thế số một thế giới nhưng người trồng điều vẫn gặp nhiều khó khăn.
Hiện nay, mỗi héc-ta điều, người nông dân chỉ thu từ 50-70 triệu đồng/năm sau khi trừ đi các loại chi phí, giá hạt điều thô không ổn định, sản lượng phụ thuộc nhiều vào thời tiết...
Do đó, cần tiếp tục đầu tư đồng bộ từ vùng nguyên liệu, chế biến sâu đến mở rộng thị trường tiêu thụ. Khi chuỗi giá trị ngành điều được nâng lên, người nông dân sẽ không chỉ bán sản phẩm mà còn hưởng lợi nhiều hơn từ giá trị gia tăng. Từ đó, cây điều mới trở thành “cây làm giàu”, góp phần nâng cao đời sống nhân dân và phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
