Việc chuyển đổi thành “Ngày tài chính số 2026” vừa thúc đẩy thanh toán thông minh, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân và doanh nghiệp, vừa góp phần phát triển tiêu dùng hiện đại, thương mại số tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Mở rộng tiếp cận tài chính số
Chương trình “Ngày không tiền mặt” sau bảy năm triển khai đã chính thức bước sang giai đoạn mới với tên gọi “Ngày tài chính số 2026” diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh với chủ đề “Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số”.
Theo ban tổ chức, việc chuyển đổi sang “Ngày tài chính số” phản ánh xu hướng phát triển mới khi tài chính số đang trở thành hạ tầng quan trọng của nền kinh tế số và động lực thúc đẩy tăng trưởng.
Ban tổ chức chương trình cho rằng, với lợi thế dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh cao và hạ tầng dữ liệu số ngày càng hoàn thiện, Việt Nam đang đứng trước cơ hội thuận lợi để chuyển từ mục tiêu “không tiền mặt” sang xây dựng hệ sinh thái tài chính số toàn diện.
Theo ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), từ năm 2019 đến nay, chương trình “Ngày không tiền mặt” đã góp phần thay đổi mạnh mẽ thói quen thanh toán của người dân. Đến cuối năm 2025, cả nước ghi nhận hơn 25,2 tỷ giao dịch không dùng tiền mặt với tổng giá trị hơn 362 triệu tỷ đồng.
Ông Phạm Anh Tuấn cho biết: Chương trình năm nay hướng tới mục tiêu cao hơn là tài chính toàn diện, giúp người dân từ khu vực đô thị đến tiểu thương tại các chợ truyền thống có thể tiếp cận dịch vụ tài chính minh bạch, an toàn và hiệu quả.
Ngân hàng Nhà nước cũng đang tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, phát triển hạ tầng thanh toán quốc gia an toàn, thông suốt và chuẩn hóa; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh điện tử nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ ngân hàng nhanh chóng hơn.
Đáng chú ý, cơ quan quản lý đang thúc đẩy chuyển đổi từ mã QR chuyển khoản thông thường sang chuẩn mã QR thanh toán áp dụng rộng rãi tại các điểm bán lẻ, chợ truyền thống.
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa dữ liệu giao dịch, nâng cao tính minh bạch và hỗ trợ công tác quản lý tài chính. Cùng với đó, việc kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR với nhiều quốc gia trong khu vực cũng đang được mở rộng.
Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, sau khi triển khai thanh toán song phương Việt Nam-Trung Quốc, doanh số mua sắm của khách du lịch Trung Quốc tại Việt Nam đã tăng mạnh, từ mức vài trăm triệu đồng mỗi ngày lên tới nhiều tỷ đồng.
Thúc đẩy tiêu dùng hiện đại
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công thương Thành phố Hồ Chí Minh, trong bối cảnh thành phố được giao mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số, ngành công thương đang tập trung phát triển hạ tầng thương mại hiện đại, thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán số và các giải pháp kích cầu tiêu dùng nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho kinh tế thành phố.
Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai chiến lược phát triển thương mại giai đoạn 2026-2030; đồng thời xây dựng kế hoạch phát triển thương mại điện tử đến năm 2030.
Trong đó, chương trình khuyến mại tập trung Shopping Season được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm kích cầu tiêu dùng và thúc đẩy mô hình kết hợp du lịch với mua sắm để thu hút khách quốc tế.
Việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại các hệ thống bán lẻ hiện đại đạt nhiều kết quả tích cực nhờ áp lực cạnh tranh và yêu cầu nâng cao trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, việc triển khai tại chợ truyền thống và cửa hàng nhỏ lẻ vẫn còn nhiều khó khăn do chưa sát nhu cầu thực tế của tiểu thương.
“Chúng tôi xác định phải làm thí điểm trước, làm tới đâu chắc tới đó. Nhiều phường, xã ở Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động đề nghị phối hợp triển khai các mô hình thanh toán không tiền mặt tại chợ truyền thống thay vì thực hiện đại trà”, ông Nguyễn Nguyên Phương nhấn mạnh.
Tại chợ Bến Thành, hoạt động trải nghiệm QR Pay và QR Global thu hút sự quan tâm của đông đảo tiểu thương và khách mua sắm. Nhiều hộ kinh doanh cho biết: Việc quét mã QR hiển thị sẵn số tiền thanh toán giúp hạn chế sai sót, rút ngắn thời gian giao dịch và hỗ trợ quản lý doanh thu hiệu quả hơn.
Bà Trần Thị Hồng, một hộ kinh doanh tại chợ Bến Thành cho biết: Khoảng 70% số khách hàng hiện lựa chọn thanh toán không dùng tiền mặt; riêng nhóm khách trẻ, tỷ lệ này lên tới 80-90%. Việc áp dụng QR Pay giúp tự động thống kê doanh thu, tạo thuận lợi cho khai báo doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế.
Theo Sở Công thương Thành phố Hồ Chí Minh, việc mở rộng thanh toán số góp phần hiện đại hóa hoạt động thương mại, tạo thêm động lực để chợ truyền thống thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới, mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng, đặc biệt là khách du lịch quốc tế.
Đại diện nhiều doanh nghiệp và tổ chức tài chính cũng đánh giá Việt Nam đang là một trong những thị trường thanh toán số sôi động hàng đầu khu vực. Tỷ lệ thanh toán không tiếp xúc trên hệ thống Visa tại Việt Nam tăng từ khoảng 50% cách đây ba năm lên khoảng 80% hiện nay, cho thấy tốc độ chuyển đổi số mạnh mẽ trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng và tiêu dùng.
