Trường tồn hào khí Lam Sơn

Sinh thời, nhằm cữ “Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi” các vua triều Hậu Lê thường về Tây Kinh bái yết sơn lăng. Lam Kinh mùa thu này thôi thúc tâm lý hướng cội, tri ân thế hệ tiền nhân có công với nước, hiểu thêm về một vùng di sản.
Một tiết mục trong Lễ hội truyền thống Lam Kinh.
Một tiết mục trong Lễ hội truyền thống Lam Kinh.

Sau hội thề Lũng Nhai, tháng 2/1418, Lê Lợi cùng toàn thể nghĩa quân dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn. Ít ngày sau, giặc Minh phái đô đốc Chu Quảng cùng hàng chục nghìn quân càn quét, ráo riết truy bắt Bình Định Vương Lê Lợi.

Lê Lai cải trang thành “Chúa Lam Sơn” cầm 500 quân cưỡi voi chiến xung trận, hy sinh thân mình để cứu Chúa, tạo tâm lý chủ quan, sơ hở của giặc Minh để Lê Lợi cùng nghĩa quân Lam Sơn có thời gian củng cố, phát triển binh lực, chuyển vào Nghệ An đánh chiếm thành lũy, mở rộng vùng giải phóng.

Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn phát triển thành cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, giành thắng lợi vẻ vang. Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, truy tặng Lê Lai chức Thiếu úy; sai Nguyễn Trãi viết “Tiên ước và Lai công thệ từ”, dặn con cháu sau khi Lê Thái Tổ mất thì cúng giỗ Lê Lai vào ngày hôm trước giỗ mình, khắc ghi công đức của Lê Lai cùng các con đẻ đã hy sinh vì nước.

Tại đền Tép, xã Kiên Thọ, huyện Ngọc Lặc hiện thờ, táng Lê Lai theo tập tục “thượng sàng, hạ mộ”. Các hộ dân ở làng Tép phân công nhau chọn gà nuôi, gạo nếp, hoa quả trong vườn dâng Thành hoàng làng trong lễ khai hạ và cứ “Hăm mốt Lê Lai”.

Nghi thức dâng sản vật, tế cúng Lê Lai thường diễn ra vào khoảng 6 giờ 30 phút đến hơn 7 giờ trong ngày chính lễ với mong ước cầu mùa, quốc thái, dân an. Kế tiếp là phần hội với các tiết mục biểu diễn cồng chiêng, sắc bùa, pồn pôông, đánh cờ người, ném còn được bảo lưu, tái hiện trong đời sống đồng bào Mường hấp dẫn, thu hút nhân dân, khách thập phương.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Kiên Thọ, Quách Văn Phong thông tin: Toàn xã có 2.971 hộ, hơn 13 nghìn nhân khẩu, trong đó 60% là đồng bào Mường. Chung sức xây dựng nông thôn mới, mỗi hộ gia đình đóng góp từ 1,2-2 triệu đồng tiếp tục kiên cố hóa đường giao thông nông thôn, tăng cường các thiết chế văn hóa cơ sở.

Hiện 11 câu lạc bộ văn nghệ, 22 đội bóng chuyền nam, nữ là lực lượng nòng cốt trong các hoạt động văn hóa, thể thao và Kiên Thọ đã và đang triển khai xây dựng 3/11 nhà sàn văn hóa, đã sưu tầm được 4 bộ cồng chiêng. Những người cao tuổi, am hiểu văn hóa dân tộc tích cực truyền dạy sắc bùa, các làn điệu xường Mường, làm cây bông, đánh, biểu diễn cồng chiêng, phụ nữ truyền dạy dệt thổ cẩm, thường mặc trang phục truyền thống.

Khả Lam, căn cứ địa của Lê Lợi cùng nghĩa quân Lam Sơn xưa thuộc thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa ngày nay, đang phát triển nhanh theo hướng đô thị hóa.

Tên các vị vua, hoàng hậu, danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc được đặt tên cho các tuyến đường, khu phố nhằm giáo dục truyền thống, tôn vinh các vị vua anh minh, hoàng thân, quốc thích vương triều Hậu Lê. Ban quản lý di tích Lam Kinh cũng nỗ lực bảo tồn, bảo vệ các di tích vệ tinh; từ nguồn ngân sách và huy động xã hội hóa, thị trấn Lam Sơn đã trùng tu, tôn tạo Đình và chùa Hào Lương, tu bổ đền Ngọc Lam.

Bí thư Đảng ủy thị trấn Phạm Thanh Tùng nhấn mạnh: Phát triển văn hóa-du lịch, giữ gìn bản sắc dân tộc là chương trình công tác trọng tâm của cấp ủy, chính quyền thị trấn; huy động sự tham gia tích cực của nhân dân, các tổ chức tập hợp quần chúng.

Câu lạc bộ bảo tồn, phát huy giá trị di tích, di sản; các đội tế nam, tế nữ được thành lập ở phố Lam Sơn, phố Phúc Lâm, đáp ứng yêu cầu thực hành nghi lễ cổ truyền. Nổi bật là Hội Phụ nữ thị trấn có nhiều việc làm thiết thực trong chăm sóc, chỉnh trang, bảo đảm vệ sinh môi trường tại các di tích.

Khu di tích Lam Kinh được quy hoạch quản lý hơn 200 ha. Sau nhiều lần khai quật khảo cổ học, tiến hành các hoạt động nghiên cứu khoa học; cơ quan chức năng đã tiến hành trùng tu, từng bước phục dựng các công trình kiến trúc. Khu lăng mộ các vua và hoàng thái hậu, giếng cổ, cầu Bạch, sông Ngọc, hồ Tây, Ngọ môn, 5 trong số 9 tòa thái miếu, chính điện Lam Kinh, đồ thờ, sân rồng được tôn tạo, phục dựng.

Thảm thực vật ở đây cũng được cải tạo, tái trồng các giống cây bản địa, bảo tồn các cây cổ: Đa thị, sanh, sui, duối, xoài đất. Trên diện tích gần 100 ha có tới hàng trăm loài thực vật, trong đó có 70 loài quý hiếm, nhiều loài cây dược liệu, 18 cây được vinh danh Cây di sản Việt Nam và rừng Lam Kinh là nơi cư trú, sinh tồn, điểm đến của nhiều loại chim.

Lam Kinh - địa chỉ về nguồn, tìm hiểu về một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc, khắc ghi công lao các tướng lĩnh, nghĩa quân Lam Sơn, tri ân Lê Thái Tổ cùng vương triều Hậu Lê và là điểm đến của đông đảo du khách gần, xa.

Theo Phó trưởng Ban quản lý di tích Lam Kinh, Bùi Ánh Tuyết: Tính đến đầu tháng 9 năm nay có hơn 200 nghìn lượt du khách đến Lam Kinh, trong đó học sinh về nguồn tìm hiểu về lịch sử, di sản dân tộc chiếm khoảng 30% và có hơn 600 lượt khách du lịch quốc tế.

Ngoài chỉnh trang nhà đón, tiếp khách, Ban quản lý tiếp tục sưu tầm, mới bổ sung thêm 50 hiện vật, thay đổi một số nội dung, hiện vật trưng bày, nhất là nâng cao tinh thần, thái độ phục vụ, chất lượng thuyết minh viên. Các thuyết minh viên ở Lam Kinh còn trợ giảng tại các trường học trong giáo dục truyền thống lịch sử địa phương và tỉnh Thanh Hóa đã đầu tư lắp đặt hệ thống thuyết minh tự động hiện đại.

Có thể bạn quan tâm

Thác Tà Puồng trong xanh, hùng vĩ giữa núi rừng Trường Sơn.

Vẻ đẹp hoang sơ nơi đại ngàn

Nằm trong không gian xanh rừng nguyên sinh phía đông dãy Trường Sơn, thác Tà Puồng trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ vẻ đẹp hoang sơ và mô hình du lịch cộng đồng của đồng bào Bru-Vân Kiều. Không chỉ khai thác hiệu quả vẻ đẹp tự nhiên, mô hình này còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Theo các già làng, mỗi món ăn đều chứa đựng ký ức của dân tộc mình.

Đánh thức hương vị đại ngàn

Lễ hội Ẩm thực truyền thống các dân tộc miền núi thành phố Huế tại xã A Lưới 2 đã níu chân du khách bởi những món ăn truyền thống của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... mở ra cơ hội để văn hóa ẩm thực vùng cao trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, góp phần gìn giữ bản sắc, nâng cao sinh kế cho người dân.

Chùa Phạm Thông ở làng cổ Đông Sơn, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa.

Hàm Rồng - một vùng di sản, danh thắng

“Thanh Hóa thắng địa là nơi/Rồng vờn hạt ngọc, hạc bơi chân thành”. Câu ca được cộng đồng lưu truyền, gợi mở, mời gọi du khách trải nghiệm một vùng di sản, danh thắng ở Hàm Rồng.

Khách du lịch nghe giới thiệu về hệ thống hang động Phong Nha-Kẻ Bàng.

Khám phá hang Sơn Đoòng thông qua công nghệ số

Tỉnh Quảng Trị vừa khai trương dịch vụ trải nghiệm khám phá hang động lớn nhất thế giới Sơn Đoòng thông qua công nghệ thực tế ảo (VR 5D). Đây là trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn cho những người đam mê du lịch khám phá nhưng chưa có điều kiện trực tiếp đến các hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Giữ nhịp trống giữa làng quê xứ Nghệ

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều làng nghề truyền thống dần phai nhạt, ở xã Đại Đồng (tỉnh Nghệ An) vẫn có những con người lặng lẽ giữ lửa nghề làm trống da. Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Bà Nguyễn Thị Kiềm (bên trái) cùng nhóm thợ giữ nghề chằm nón lá Vân Thê.

Duyên dáng nón lá Vân Thê

Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đối mặt với nguy cơ thất truyền, nghề chằm nón lá Vân Thê vẫn được người dân nơi đây nỗ lực giữ gìn, phát huy. Trải qua bao thăng trầm, du lịch làng nghề đã có đóng góp quan trọng vào việc bảo tồn, tiếp nối giá trị của nghề chằm nón xưa.

Vùng biển Cổ Thạch (xã Liên Hương) với nhiều thuyền thúng tạo nên cảnh đẹp hoang sơ.

Vẻ đẹp hoang sơ vùng biển Cổ Thạch

Nằm ở khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, xã Liên Hương có danh thắng quốc gia kế bên bãi biển hoang sơ, rực rỡ với những viên đá đầy màu sắc, tạo nên vẻ đẹp huyền ảo. Trong quần thể du lịch của xã còn có di tích lịch sử-văn hóa giúp nơi đây có tiềm năng trở thành thiên đường trải nghiệm.

Một đoạn tường thành cổ Diên Khánh

Phát huy giá trị di sản thành cổ Diên Khánh

Được công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia từ năm 1988, trong định hướng phát triển, thành cổ Diên Khánh (Khánh Hòa), sẽ trở thành một điểm nhấn quan trọng trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa địa phương.

Việc tổ chức những chương trình văn hóa-du lịch đặc sắc thu hút lượng khách trong nước và quốc tế đến Gia Lai.

Bản sắc cộng đồng tạo sức bật cho du lịch Gia Lai

Sau sáp nhập, Gia Lai trở thành vùng đất hội tụ độc đáo, nơi núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ giao hòa cùng biển xanh miền trung khoáng đạt. Sự kết hợp ấy đã tạo nên lợi thế riêng biệt, giúp ngành du lịch khẳng định vai trò kinh tế mũi nhọn với những câu chuyện văn hóa, bản sắc và sự đồng hành bền chặt của cộng đồng địa phương.

Phút lắng đọng ở không gian sách cũ Cội Nguồn.

Làm mới cho sách cũ

Lật lại từng trang sách cũ, hình ảnh vùng đất học xứ Huế hiện lên trong dáng vẻ nhẹ nhàng, sâu lắng. Không gian sách Cội Nguồn, phường Thuận Hóa, thành phố Huế của bạn trẻ Nguyễn Thị Mỹ Hằng (27 tuổi) như cánh chim mang theo tri thức nhuốm mầu thời gian.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương ở Cam Lộ.

Phát triển du lịch ở vùng đất cách mạng

Xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị được thiên nhiên ưu ái ban tặng khí hậu ôn hòa, cũng là nơi hội tụ của những tầng nấc văn hóa, lịch sử trầm mặc. Từ “Kinh đô kháng chiến” với thành Tân Sở vang bóng một thời, đến những giếng cổ nghìn năm và vườn chè cổ thụ độc đáo.

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.

Võ Ca Dao hướng dẫn cho du khách nước ngoài trải nghiệm in tranh mộc bản.

Kể Huế bằng những điều thương nhớ

Từ trải nghiệm cá nhân và ký ức về cố đô, Võ Ca Dao cố gắng chắt lọc thành 100 điều nên thử khi đến Huế. Đó không chỉ là gợi ý cho những ai mới tới đây du lịch lần đầu mà còn là một cách kể Huế bằng đời sống thường ngày.

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Sau khóa đào tạo photovoice, trang bị máy ảnh cho người dân, đã có nhiều tác phẩm ảnh được trưng bày tới cộng đồng trong vùng di sản.

Cộng đồng tham gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản

Thành nhà Hồ tọa lạc ở xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011. Cùng với thực hiện nghiêm các cam kết theo khuyến nghị của UNESCO, tỉnh Thanh Hóa ưu tiên sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành nhà Hồ và vùng phụ cận gắn với phát triển du lịch.

Ra mắt bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Trị.

Khôi phục trang phục truyền thống dân tộc Chứt

Trong khi các dân tộc ở nước ta đều có trang phục truyền thống phản ánh bản sắc văn hóa, phong tục của từng cộng đồng thì đồng bào dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Bình (trước đây), nay là Quảng Trị lại thiếu trang phục truyền thống.

Du khách tìm hiểu các công đoạn chế tác nón ngựa tại cơ sở của Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan.

Chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Xã Xuân An, tỉnh Gia Lai đang có những bước đi mạnh mẽ, bài bản nhằm phát triển kinh tế-xã hội theo hướng bền vững. Trong đó, sản phẩm du lịch làng nghề nón ngựa Phú Gia trở thành điểm nhấn quan trọng, mở đường cho chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.