Trải nghiệm vẻ đẹp rừng, biển Cà Mau

Hãy thử một lần đến với Mũi Cà Mau, du khách sẽ được thưởng ngoạn một không gian thoáng đãng, yên bình; có cảm giác rừng và biển hòa quyện, nối dài vô tận đúng như câu nói “đất biết nở, rừng biết đi”…
Ca-nô chở khách du lịch xuyên rừng Vườn quốc gia Mũi Cà Mau.
Ca-nô chở khách du lịch xuyên rừng Vườn quốc gia Mũi Cà Mau.

Đầu tháng 10/2024, chúng tôi có mặt trong đoàn Famtrip do tỉnh Cà Mau tổ chức tham gia chuyến khảo sát, trải nghiệm thực tế nhiều điểm du lịch sinh thái ở miền biển Cà Mau. Trong hành trình lần này, mọi người ghé qua Di tích lịch sử văn hóa Căn cứ Tỉnh ủy tại xã Phú Mỹ (huyện Phú Tân). Gần đó là đầm Thị Tường, một thắng cảnh tự nhiên nằm ở vùng giáp ranh giữa huyện Trần Văn Thời, Phú Tân và Cái Nước. Đầm thiên nhiên tuyệt đẹp này được xem là “Biển hồ” ở vùng Cửu Long giang. Quanh đầm nước trong xanh là những rặng dừa nước, những vạt rừng ngập mặn với nhiều loại cây đặc hữu như: mắm, đước, sú, vẹt… Mặt nước dưới đầm là nơi quy tụ nhiều loài tôm, cá, cũng là những đặc sản thết đãi khách phương xa mỗi khi có dịp ghé qua.

Điểm nhấn trong hành trình là khu vực rừng ngập mặn của huyện Ngọc Hiển. Xe du lịch trở đoàn Famtrip đi xuyên qua “ruột rừng” trên tuyến đường nhựa mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tại Khu du lịch Đất Mũi (xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển), mọi người được ghé thăm nhiều nơi: Mốc điểm cuối đường Hồ Chí Minh; biểu tượng con tàu Mũi Cà Mau; Đền thờ Lạc Long Quân và Tượng Mẹ; Cột cờ Hà Nội tại Mũi Cà Mau; mốc tọa độ quốc gia GPS 0001; biểu tượng con cua Cà Mau… Sau bao kỳ công và nỗ lực, các công trình này giờ đã được đầu tư gần như hoàn thiện, tạo nên những điểm nhấn mới mẻ cho du khách mỗi khi đến Đất Mũi-Cà Mau.

Tiếp nối hành trình, những chiếc ca-nô chuyên dụng chạy lướt sóng đưa chúng tôi qua những cánh rừng ngập mặn đến tận Bãi Bồi nằm ven biển Mũi Cà Mau. Đó cũng là một phần trong hệ sinh thái rừng ngập mặn thuộc Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau, nơi đã được công nhận là Khu Ramsar và Khu Dự trữ sinh quyển của thế giới. Vườn có tổng diện tích tự nhiên hơn 41.860 ha, trong đó diện tích phần bảo tồn biển khoảng 26.600 ha với đa dạng các hệ động, thực vật. Phần còn lại hơn 15.260 ha, được chia thành ba phân khu, gồm: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái và phân khu hành chính dịch vụ.

Theo Giám đốc Vườn quốc gia Mũi Cà Mau Lê Văn Dũng, để khách thập phương biết nhiều hơn đến cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp ven rừng, ven biển, cũng như để đa dạng hóa các sản phẩm du lịch của địa phương, từ năm 2019, tuyến tham quan xuyên rừng Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau được đưa vào thí điểm hoạt động với chiều dài khoảng 20 km, xuất phát từ Khu du lịch Mũi Cà Mau đi qua kênh Rạch Mũi, kênh Lạch Vàm, kênh Tám Thương, kênh Ba Màng, rồi qua Trạm kiểm soát Bãi Bồi đi rạch Bàu Nhỏ, sau đó trở lại Khu du lịch Mũi Cà Mau.

Bạn Ngô Bình An, du khách tham quan chuyến xuyên rừng chia sẻ: “Từng đi du lịch nhiều nơi nhưng lần đầu tiên tôi được thưởng ngoạn hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển tuyệt đẹp với nhiều động, thực vật đa dạng, phong phú như thế. Khí hậu nơi đây cũng rất trong lành, phong cảnh vẫn còn khá tự nhiên cho mình có cảm giác thật nhẹ nhàng, thư thái”.

Tại khu vực Bãi Bồi rộng lớn, mọi người trong đoàn được mục sở thị những trái mắm, trái đước mọc rễ bám phù sa lắng tụ, lâu ngày phát triển thành rừng cây với bộ rễ tua tủa tiến ra biển, trở thành những “đội quân” tiên phong “lấn biển, thêm rừng”, bảo vệ đất đai giảm bớt sạt lở. “Rừng biết đi” cũng được hiểu theo tiến trình tự nhiên đó.

Điểm nhấn trong chuyến đi còn ở góc độ ẩm thực với nhiều món đặc sản thơm ngon, độc đáo, mang tính đặc thù riêng của vùng đất và con người vùng rừng ngập mặn Cà Mau. Nhiều thành viên trong đoàn thích thú khi tham gia cùng nông dân trải nghiệm các hoạt động đời thường, như: giăng lưới bắt cá, đặt lợp bắt cua, câu cá, mò nghêu ven biển Khai Long, bắt ba khía về đêm trong rừng ngập mặn...

Theo Giám đốc Ban Quản lý Khu du lịch Mũi Cà Mau Tạ Huỳnh Vĩnh Trường, “tour xuyên rừng” ngập mặn bằng ca-nô ngày càng hấp dẫn và mang đến sự mới mẻ cho du khách, nhận được nhiều phản hồi tích cực; nhờ đó, lượng khách đến Mũi Cà Mau ngày càng đông. “Đội ngũ phục vụ dịch vụ xuyên rừng chủ yếu là người bản địa, khá thành thạo về thiên nhiên, văn hóa, đời sống người dân vùng Đất Mũi nên có thể chia sẻ nhiều điều mới lạ với khách thập phương. Hoạt động trải nghiệm trên cũng góp phần chuyển đổi ngành nghề, nâng cao sinh kế cộng đồng, thu nhập cho người dân bám trụ đất rừng nơi đây”, ông Trường chia sẻ.

Tuy đã có nhiều đầu tư so với trước nhưng nhìn chung, Cà Mau vẫn đang khai thác du lịch trên những gì hiện có với cảnh quan thiên nhiên rừng biển tươi đẹp, con người địa phương hiền hòa, thân thiện, mến khách. Dù vậy, đây được xem là điểm cộng của ngành du lịch Cà Mau, nơi có mảng du lịch xanh còn nhiều dư địa để phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tìm hiểu sản phẩm từ trái mít tại xã Cái Ngang. (Ảnh: DUYÊN BÙI)

Kết nối nguồn lực xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm từ trái mít

Ngày 11/8, Ủy ban nhân dân xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long và Food Bank Việt Nam, Dự án Jackfruit Việt Nam phối hợp ra mắt Dự án Đổi mới sáng tạo và Phát triển ngành hàng Mít Việt Nam đánh dấu bước khởi đầu cho chiến lược xây dựng hệ sinh thái phát triển ngành hàng mít nhằm nâng cao giá trị nông sản và phát triển bền vững.

Cây khóm giúp người dân ấp Xẻo Gia có thu nhập ổn định.

Ngọt ngào hương khóm đất phèn

Xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang từng là vùng “rốn phèn” miệt U Minh. Nơi đây, cây trồng vốn khó phát triển bởi nguồn nước nhiễm phèn quanh năm.

Khách du lịch khám phá các kênh, rạch nhỏ tại khu vực phường An Hội (tỉnh Vĩnh Long).

Một thoáng Hàm Luông

Giữa nhịp sống ngày càng hối hả, những chuyến du ngoạn trên sông Hàm Luông mang đến cho du khách cảm giác thư thái, bình yên và cơ hội cảm nhận trọn vẹn nhịp sống miệt vườn Nam Bộ.

Ngư dân xã biển Bình Đại (tỉnh Vĩnh Long) tổ chức Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải.

Rộn ràng Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải ở Bình Đại

Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải năm 2026 tại xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long diễn ra trong không khí trang nghiêm, đậm đà bản sắc văn hóa của cư dân vùng biển. Lễ hội là dịp để ngư dân tri ân cá Ông - vị thần hộ mệnh theo tín ngưỡng dân gian và gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, quảng bá tiềm năng kinh tế biển.

Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng - địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.

Cù lao xanh bình yên giữa dòng sông Hậu

Nằm giữa dòng sông Hậu, được bồi đắp quanh năm, cù lao xã Mỹ Hòa Hưng (tỉnh An Giang), quê hương của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, được xem là một trong những vùng đất xanh, trù phú của tỉnh.

Sản phẩm ong rừng U Minh Thượng được trưng bày tại các hội chợ thương mại.

Hương ong rừng U Minh Thượng bay xa

Từ nghề gác kèo ong truyền thống truyền đời dưới tán rừng tràm, những người con của vùng đất U Minh Thượng đã và đang viết tiếp câu chuyện khởi nghiệp.

Nghề làm bánh phồng gắn bó với nhiều thế hệ ở địa phương.

Giữ hương bánh phồng Phú Mỹ

Giữa nhịp sống hối hả của vùng đất An Giang đang thay da, đổi thịt từng ngày, có một mùi hương nếp mới vẫn vẹn nguyên qua bao thế kỷ. Những người dân ở làng nghề bánh phồng Phú Mỹ cần mẫn, âm thầm giữ lại hồn quê cho xứ sở cù lao.

Trồng sen chậu tại cơ sở sản xuất hoa kiểng Duy Anh, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp.

Sen và khát vọng nâng tầm bản sắc địa phương

Sen đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, gắn bó với vùng đất, con người Đồng Tháp. Những giá trị từ sen đã góp phần khơi dậy khát vọng đưa hình ảnh vùng đất sen hồng vươn xa trong giai đoạn phát triển mới. Loại cây này đang được nâng tầm thành nguồn lực cho phát triển kinh tế, du lịch.

Sinh viên học biểu diễn các nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer.

Gìn giữ văn hóa Khmer Nam Bộ

Đại học Trà Vinh là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi duy nhất trong cả nước được Chính phủ giao thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực ngôn ngữ, văn hóa và nghệ thuật Khmer Nam Bộ.

Bông gòn phá vỏ nở bung ra.

Nhớ cây gòn tuổi thơ

Mỗi khi có dịp về quê, dọc theo triền lộ nhìn những cây gòn trổ trái chín vàng, treo lủng lẳng trên cao như “ổ bánh mì” dân dã, lòng tôi lại nao nao thương nhớ thuở thiếu thời. Ngày trước, loài cây này hiện diện khắp nẻo nông thôn, giờ đây lại trở thành miền ký ức của nhiều thế hệ.

Dù tuổi cao nhưng ông Phúc vẫn miệt mài lao động, sản xuất.

Vươn lên từ cây giống truyền thống

Ông Nguyễn Văn Phúc (sinh năm 1964, xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) miệt mài lao động bằng nghề sản xuất cây giống truyền thống của địa phương, và là hội viên người cao tuổi tiêu biểu tại địa phương.

Lá trầu giúp nông dân có thu nhập ổn định.

Giữ màu xanh vườn trầu

Bên dòng sông Tiền êm ả chảy qua vùng đất cù lao An Giang, một số nông dân cao tuổi vẫn lẳng lặng bám đất giữ vườn trầu. Với họ, đây vừa là kế mưu sinh, vừa để giữ lại nghĩa tình thắm đượm mà tiền nhân để lại.

Nhãn Bạc Liêu từ lâu nổi tiếng trái to, ngọt lịm, thơm ngon (Ảnh CTV)

Gìn giữ vườn nhãn cổ 100 năm tuổi

Khu vực Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau) từ lâu được đánh giá là nơi có nhiều điểm du lịch khá hấp dẫn. Đáng chú ý, tại vùng ven biển thuộc phường Hiệp Thành có vườn nhãn cổ tuổi đời hơn 100 năm. Chính quyền và các hộ dân nơi đây đang nỗ lực chăm sóc, gìn giữ vườn nhãn góp phần phát triển du lịch sinh thái.

Nghi thức trong Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long).

Độc đáo Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự

Hằng năm, vào trung tuần tháng 3 âm lịch, đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long) lại rộn ràng tổ chức Lễ Kỳ Yên. Trải qua nhiều thế hệ, Lễ Kỳ Yên là dịp cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, quốc thái dân an.

Khu tưởng niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, một trong những công trình biểu tượng trưng bày và lưu giữ về văn hóa phi vật thể tại Cà Mau.

Văn hóa Cà Mau níu giữ cội nguồn, mở đường du lịch

Cà Mau đâu chỉ có rừng mặn hiên ngang chắn sóng, hay những vuông tôm trù phú vươn mình đón nắng. Vùng cực nam Tổ quốc còn ôm ấp một kho tàng văn hóa đồ sộ, là kết tinh từ mồ hôi và khát vọng của bao thế hệ đi mở cõi. Thế nhưng, guồng quay hối hả của đô thị hóa đang lặng lẽ bào mòn không gian văn hóa ấy.

Du khách trải nghiệm du lịch xanh, thân thiện với môi trường tại tỉnh Vĩnh Long.

Phát huy lợi thế, định hình du lịch xanh, có trách nhiệm

Phát huy lợi thế sinh thái sông nước, văn hóa bản địa và dư địa chuyển đổi số, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước định hình hướng đi mới cho ngành du lịch theo mô hình xanh, tuần hoàn và bền vững. Qua đó, góp phần giữ gìn tài nguyên, bảo tồn tri thức bản địa, tạo động lực để du lịch địa phương phát triển.

Anh Danh Nghiệp hướng dẫn các em chơi nhạc ngũ âm tại chùa Sóc Sâu.

Gìn giữ “mạch nguồn” văn hóa truyền thống

Dưới mái chùa Sóc Sâu (xã Gò Quao, tỉnh An Giang) cổ kính, khi những cơn mưa chiều đầu mùa lất phất bay, tiếng nhạc ngũ âm lại vang lên rộn ràng. Ở đây, có một người trẻ đang âm thầm truyền dạy cho các em nhỏ cách yêu và giữ gìn thanh âm của dân tộc Khmer...

Du khách tham quan cánh đồng sen ở xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp.

Du lịch xanh từ kết hợp văn hóa, thiên nhiên bản địa

Tại tỉnh Đồng Tháp, nhiều hoạt động lễ hội, trải nghiệm được tổ chức gắn với không gian sinh thái, làng nghề và nông nghiệp bản địa. Những đường hoa, cánh đồng sen, đồng lúa, những phiên chợ quê đã được địa phương từng bước kết hợp lễ hội với trải nghiệm không gian thiên nhiên.

Một góc đình cổ Thoại Sơn.

Giá trị độc đáo của đình cổ Thoại Sơn

Đình Thoại Sơn tọa lạc bên triền núi Sập thuộc ấp Đông Sơn 1, xã Thoại Sơn, tỉnh An Giang, là biểu tượng thể hiện lòng tôn kính của nhân dân đối với Thoại Ngọc Hầu Nguyễn Văn Thoại. Với quy mô kiến trúc hoành tráng, chạm khắc mỹ thuật tinh xảo, đình Thoại Sơn là niềm tự hào của người dân địa phương.

Chùa Long Quang được xây dựng từ gỗ cây dừa rất độc đáo.

Chùa Dừa bên dòng Hàm Luông

Chùa Long Quang (thường được người dân địa phương gọi là chùa Dừa) tại xã Phước Mỹ Trung (tỉnh Vĩnh Long) nổi bật với kiến trúc độc đáo được tạo dựng gần như hoàn toàn từ gỗ dừa. Công trình là nơi sinh hoạt tôn giáo mang đậm dấu ấn văn hóa của vùng đất xứ Dừa, giúp gắn bó giữa đời sống tâm linh và môi trường tự nhiên.

Du khách tham quan, mua sắm tại chợ phiên Xóm Rẫy.

Chợ phiên Xóm Rẫy đậm chất miền Tây

Giữa cánh đồng Khóm 14, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp (cạnh tuyến đường N2), chợ phiên Xóm Rẫy thu hút đông đảo người dân và du khách với những quầy hàng bán rau củ, bánh dân gian và các sản phẩm OCOP do nông dân địa phương trực tiếp mang đến.

Nghề nuôi vịt chạy đồng nay đây mai đó cho nên mỗi cánh đồng đi qua đều in dấu mưu sinh.

Mưu sinh theo đàn vịt

Khi nhịp sống khắp các làng quê miền Tây chậm lại trong những ngày đầu năm mới, thì ở nhiều cánh đồng xa, vẫn có những mái lều bạt đơn sơ neo mình giữa nắng gió. Ở đó, những người nuôi vịt chạy đồng lặng lẽ đón Tết theo cách rất riêng: Bên đàn vịt hàng nghìn con, giữa mênh mang đồng nước.

Bên các nhánh sông Cửu Long là nơi trú ngụ của loài cá ngát.

Săn cá ngát bên dòng Cửu Long

Trên những nhánh sông Cửu Long chằng chịt, nghề săn cá ngát lặng lẽ tồn tại suốt hàng chục năm qua từng nuôi sống bao gia đình, nhưng nay đang dần mai một trước biến đổi khí hậu và cách đánh bắt tận diệt. Một số người vẫn giữ nghề, bám sông như lưu giữ những ký ức của thuở xa xưa cha ông đã mưu sinh.

Du khách viếng Miếu Bà Chúa Xứ tại Gò Tháp.

Nơi hội tụ di sản lịch sử và tín ngưỡng Nam Bộ

Hằng năm, Lễ giỗ Thiên hộ Dương, Đốc binh Kiều và Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp ở Khu di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp (xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp) luôn thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách thập phương. Đây là nơi lưu giữ giá trị văn hóa tín ngưỡng lâu đời và hiện đang được địa phương phát huy mạnh mẽ.

Du khách trải nghiệm trên xe ngựa ở cù lao Thới Sơn.

Vó ngựa vùng quê

Cù lao Thới Sơn, phường Thới Sơn (tỉnh Đồng Tháp) được khai thác du lịch từ năm 1988.