Giá trị độc đáo của đình cổ Thoại Sơn

Đình Thoại Sơn tọa lạc bên triền núi Sập thuộc ấp Đông Sơn 1, xã Thoại Sơn, tỉnh An Giang, là biểu tượng thể hiện lòng tôn kính của nhân dân đối với Thoại Ngọc Hầu Nguyễn Văn Thoại. Với quy mô kiến trúc hoành tráng, chạm khắc mỹ thuật tinh xảo, đình Thoại Sơn là niềm tự hào của người dân địa phương.

Một góc đình cổ Thoại Sơn.
Một góc đình cổ Thoại Sơn.

Hơn hai thế kỷ qua, nơi đây không chỉ là không gian tâm linh của người dân địa phương, mà còn là chứng tích sinh động về công lao của danh thần Thoại Ngọc Hầu-người đã góp phần đặt nền móng cho sự phát triển vùng đất Tây Nam Bộ.

Tôn thần được thờ chính trong khu chính điện là Thoại Ngọc Hầu, vì vậy dân gian tôn kính gọi là đình Thoại Ngọc Hầu. Trong chính điện còn phối thờ thêm Tả ban, Hữu ban, Tiền hiền, Hậu hiền theo thứ bậc thời phong kiến, bày trí bảo đảm tính tôn nghiêm nơi thờ tự truyền thống đình làng Nam Bộ. Phần nghi lễ được bảo lưu và thực hành trang nghiêm, giúp khẳng định tín ngưỡng thờ Thành hoàng vẫn đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân. Điểm đặc biệt của ngôi đình chính là nơi lưu giữ bia đá Thoại Sơn, một công trình kiến trúc nghệ thuật mang dấu ấn lịch sử đầu thế kỷ XIX của tỉnh An Giang được dựng năm 1822.

Ông Nguyễn Văn Khởi, ngụ tỉnh Vĩnh Long nhận xét: Ngôi đình không lớn hơn so với các đình thần khác trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nhưng kiến trúc tổng thể hài hòa tạo nét uy nghiêm, cổ kính với hàng cây cổ thụ lâu đời bao quanh, nhìn từ xa không gian đình cổ đẹp tựa bức tranh thủy mặc.

Bên trong khuôn viên đình rộng hơn 2.000 m² là những hàng cây cổ thụ cao vút tỏa bóng mát, trong đó, có khoảng 75 cây cổ thụ trên 100 năm tuổi. Không gian “xanh-sạch-đẹp” ấy trở thành điểm nhấn cảnh quan và là minh chứng cho ý thức gìn giữ thiên nhiên gắn với bảo tồn di tích. Nổi bật giữa hàng cổ thụ là cây dầu rái hơn 200 năm tuổi được công nhận Cây Di sản Việt Nam năm 2023. Theo các bậc cao niên và hồ sơ do Ban Quý tế đình, cây được trồng vào năm 1822, cùng thời điểm dựng bia và lập làng Thoại Sơn. Việc công nhận cây dầu rái là cây quý góp phần quảng bá hình ảnh đất Thoại Sơn, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống khai phá của cha ông.

Ông Trần Hữu Huệ, thành viên Ban Quý tế đình, người trực tiếp lập hồ sơ đề nghị công nhận cây đại cổ thụ bày tỏ: Việc vinh danh không chỉ căn cứ vào tuổi đời vượt tiêu chí 100 năm, mà còn ở giá trị văn hóalịch sử đặc biệt của cây. Người xưa trồng cây để tạo bóng mát, giữ không khí trang nghiêm nơi thờ tự. Hơn hai thế kỷ qua, dưới tán cây này đã in dấu chân bao thế hệ đi mở đất, khẩn hoang, lập ấp. Sắp tới, Ban Quý tế sẽ gửi hồ sơ đăng ký Cây Di sản Việt Nam đối với cây giáng hương 150 năm tuổi.

Bên trong ngôi đình, chính điện thờ tượng Thoại Ngọc Hầu và bia cổ Thoại Sơn cao khoảng 3m, ngang 1,2m, dày 0,2m, mặt bia khắc ghi chữ Hán. Đây là một trong những văn bia tiêu biểu thời phong kiến còn lưu giữ khá nguyên vẹn, nét chữ sắc sảo. Dân gian tôn kính xem Thoại Ngọc Hầu là Thành hoàng làng, qua các tư liệu xưa cho thấy, mùa xuân năm 1818, sau khi được Vua Gia Long chuẩn tấu, Thoại Ngọc Hầu chiêu tập hơn 1.500 dân binh đào kênh Đông Xuyên-Rạch Giá. Trong một tháng, con kênh dài hơn 30 km hoàn thành, nối rạch Đông Xuyên (Long Xuyên) với Rạch Giá, mở ra tuyến giao thông thủy huyết mạch, thúc đẩy giao thương, khai khẩn ruộng đồng, ổn định đời sống cư dân.

Công trình hoàn tất, triều đình cho lấy tên ông đặt tên sông: Thoại Hà; đồng thời đổi tên núi Sập thành Thoại Sơn. Để ghi dấu sự kiện trọng đại ấy, năm Minh Mạng thứ 3 (1822), ông Thoại Ngọc Hầu cho dựng bia đá trên triền núi. Từ ngày mở kênh, dân chúng kéo đến làng Thoại Sơn khai phá, sinh sống càng đông. Năm 2019, Đình Thoại Ngọc Hầu và Bia Thoại Sơn được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích quốc gia; năm 2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chứng nhận và đưa Lễ hội Kỳ Yên ở đình Thoại Sơn vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Không gian văn hóa-lịch sử đặc sắc của đình Thoại Sơn là điểm đến du lịch tâm linh, đồng thời là “bảo tàng thu nhỏ” về công cuộc khẩn hoang phương nam. Hằng năm, vào các ngày 10, 11, 12 tháng 3 Âm lịch, Lễ hội Kỳ Yên tại đình được tổ chức trọng thể, thu hút đông đảo người dân và du khách đến Thoại Sơn tham quan. Lễ hội mang ý nghĩa cầu an, cầu phúc và là dịp giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, tri ân công đức tiền nhân.

Có thể bạn quan tâm

Chùa Long Quang được xây dựng từ gỗ cây dừa rất độc đáo.

Chùa Dừa bên dòng Hàm Luông

Chùa Long Quang (thường được người dân địa phương gọi là chùa Dừa) tại xã Phước Mỹ Trung (tỉnh Vĩnh Long) nổi bật với kiến trúc độc đáo được tạo dựng gần như hoàn toàn từ gỗ dừa. Công trình là nơi sinh hoạt tôn giáo mang đậm dấu ấn văn hóa của vùng đất xứ Dừa, giúp gắn bó giữa đời sống tâm linh và môi trường tự nhiên.

Du khách tham quan, mua sắm tại chợ phiên Xóm Rẫy.

Chợ phiên Xóm Rẫy đậm chất miền Tây

Giữa cánh đồng Khóm 14, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp (cạnh tuyến đường N2), chợ phiên Xóm Rẫy thu hút đông đảo người dân và du khách với những quầy hàng bán rau củ, bánh dân gian và các sản phẩm OCOP do nông dân địa phương trực tiếp mang đến.

Nghề nuôi vịt chạy đồng nay đây mai đó cho nên mỗi cánh đồng đi qua đều in dấu mưu sinh.

Mưu sinh theo đàn vịt

Khi nhịp sống khắp các làng quê miền Tây chậm lại trong những ngày đầu năm mới, thì ở nhiều cánh đồng xa, vẫn có những mái lều bạt đơn sơ neo mình giữa nắng gió. Ở đó, những người nuôi vịt chạy đồng lặng lẽ đón Tết theo cách rất riêng: Bên đàn vịt hàng nghìn con, giữa mênh mang đồng nước.

Bên các nhánh sông Cửu Long là nơi trú ngụ của loài cá ngát.

Săn cá ngát bên dòng Cửu Long

Trên những nhánh sông Cửu Long chằng chịt, nghề săn cá ngát lặng lẽ tồn tại suốt hàng chục năm qua từng nuôi sống bao gia đình, nhưng nay đang dần mai một trước biến đổi khí hậu và cách đánh bắt tận diệt. Một số người vẫn giữ nghề, bám sông như lưu giữ những ký ức của thuở xa xưa cha ông đã mưu sinh.

Du khách viếng Miếu Bà Chúa Xứ tại Gò Tháp.

Nơi hội tụ di sản lịch sử và tín ngưỡng Nam Bộ

Hằng năm, Lễ giỗ Thiên hộ Dương, Đốc binh Kiều và Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp ở Khu di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp (xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp) luôn thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách thập phương. Đây là nơi lưu giữ giá trị văn hóa tín ngưỡng lâu đời và hiện đang được địa phương phát huy mạnh mẽ.

Du khách trải nghiệm trên xe ngựa ở cù lao Thới Sơn.

Vó ngựa vùng quê

Cù lao Thới Sơn, phường Thới Sơn (tỉnh Đồng Tháp) được khai thác du lịch từ năm 1988.

Chủ một cơ sở sản xuất kiểm tra chất lượng sản phẩm.

Nhộn nhịp làng nghề cá khoai khô Cái Đôi Vàm

Những ngày cận Tết Nguyên đán 2026, không khí tại làng nghề cá khoai khô tại miền biển xã Cái Đôi Vàm (tỉnh Cà Mau) đang trở nên hối hả hơn bao giờ hết. Vượt lên những khó khăn về nguồn nguyên liệu, người dân vùng cực nam Tổ quốc vẫn đang chạy đua với thời gian để đưa đặc sản trứ danh này kịp đến tay người tiêu dùng.

Nhiều hộ gia đình ở Thuận Hưng vẫn duy trì nghề qua nhiều thế hệ.

Làng bánh tráng Thuận Hưng tất bật vào vụ Tết

Khi không khí Tết đang đến gần, làng nghề bánh tráng Thuận Hưng (phường Thuận Hưng, thành phố Cần Thơ) lại bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Từ mờ sáng đến chiều muộn, các lò bánh đỏ lửa liên tục, người người tất bật với từng công đoạn, tạo nên bức tranh lao động quen thuộc của một làng nghề đã tồn tại hơn 2 thế kỷ.

Người dân làng nghề Sơn Đốc tất bật phơi bánh phồng những ngày cận Tết.

Làng nghề bánh phồng tất bật vào vụ Tết

Cứ vào dịp cuối năm, làng nghề truyền thống bánh phồng Sơn Đốc (xã Hưng Nhượng, tỉnh Vĩnh Long) lại bước vào mùa sản xuất nhộn nhịp nhất. Dọc những con đường, người dân phơi bánh phồng kín hai bên và trước sân nhà, tạo nên bức tranh lao động rộn ràng.

Năm nhánh sông cùng hội tụ về một điểm tạo nên vùng đất Ngã Năm nên thơ bình dị.

Đậm đà hương vị Ngã Năm

Phường Ngã Năm, thành phố Cần Thơ là nơi gặp gỡ của năm dòng sông, tạo nên một miền quê yên bình đầy sức sống nơi vùng Tây Nam Bộ. Ở đó, người dân sống hiền hòa giữa bức tranh thiên nhiên đa dạng, Nhờ sự quan tâm của Đảng, mỗi mùa mang một gam màu khác nhau với hương vị phù sa quyện trong những món ăn quê mộc mạc…

Gian hàng trái cây tại Lễ hội Sông nước miệt vườn ở cồn Mỹ Phước.

Cồn Mỹ Phước giữa sông Hậu

Nằm giữa dòng Hậu Giang hiền hòa, cồn Mỹ Phước, xã Nhơn Mỹ, thành phố Cần Thơ, từ lâu được biết đến như “vương quốc cây trái” của vùng hạ lưu.

Làng nghề gạch, gốm đỏ Vĩnh Long luôn gắn liền với phát triển du lịch.

Đầu tư phát triển làng nghề

Nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm của làng nghề, nhiều năm qua, tỉnh Vĩnh Long đã tích cực hỗ trợ các cơ sở sản xuất những thiết bị, máy móc hiện đại, góp phần nâng tầm phát triển làng nghề. Làng nghề gạch, gốm đỏ Vĩnh Long là một trong những địa chỉ được Trung tâm Khuyến công Vĩnh Long đầu tư bài bản và đạt hiệu quả thiết thực.

Gia đình ông Nguyễn Ngọc Lân khấm khá nhờ trồng cây nhãn xuồng đặc sản của địa phương.

Bình yên trên đất Cồn Tàu

Hơn trăm năm trước, Cồn Tàu (xã Phú Thuận, tỉnh Vĩnh Long) nằm giữa sông Tiền được những bậc tiền nhân chọn là điểm dừng chân để khai khẩn đất, lập nghiệp. Trải qua bao thế hệ, vùng đất Cồn Tàu được phù sa bồi lắng trở nên trù phú để người dân có cuộc sống bình yên, giản dị giữa sông, tách biệt với đôi bờ.

Khu tưởng niệm Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt, ngụ xã Trung Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Độc đáo Nhà trưng bày “Vườn ông Sáu Dân”

Nhân kỷ niệm 103 năm Ngày sinh Thủ tướng Võ Văn Kiệt, những ngày tháng 11 này, Khu tưởng niệm Thủ tướng tại xã Trung Thành, tỉnh Vĩnh Long đón nhiều đoàn khách trong và ngoài tỉnh đến dâng hương, tưởng nhớ và bày tỏ lòng thành kính.

Một góc khu tái định cư Kênh Tư (ấp Lung Tràm, xã Khánh Hưng) bị ngập úng.

Chủ động, tích cực giúp người dân khắc phục hậu quả thiên tai

Người dân vùng sông nước Cà Mau vốn đã quen với con nước ròng, nước lớn, thế nhưng “cuộc hẹn” không mong muốn với thiên nhiên trong đợt triều cường hôm rằm tháng 9 âm lịch vừa qua vẫn khiến cho bao người ngỡ ngàng. Nước dâng cao bất thường, vượt mọi dự báo, nhấn chìm hy vọng và tài sản.

Vợ chồng ông Thạch Sang giã cốm dẹp cho khách du lịch xem.

Giữ nghề làm cốm dẹp của đồng bào Khmer

Nghề làm cốm dẹp ở tỉnh Vĩnh Long đã tồn tại hàng trăm năm, mang đậm nét văn hóa độc đáo của đồng bào Khmer. Gần đây, một số hộ gia đình vẫn còn lưu giữ cách làm thủ công truyền thống, góp phần bảo tồn và phát triển sản phẩm du lịch địa phương.

Cồn Chim, xã Hòa Minh, tỉnh Vĩnh Long, điểm du lịch tiêu biểu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long

Vĩnh Long: Hấp dẫn du lịch cộng đồng ở Cồn Chim

Nằm trên dòng chảy từ sông ra biển, cù lao Cồn Chim, xã Hòa Minh, tỉnh Vĩnh Long sở hữu vẻ đẹp tự nhiên, hệ sinh thái đa dạng, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Đến đây, du khách được tận hưởng không gian xanh, sạch, trong lành và thưởng thức các món ăn dân dã, đậm chất quê Nam Bộ.

Thuyền du lịch đưa du khách tham quan Vườn quốc gia Tràm Chim.

Đi qua mùa nước nổi ở Tràm Chim

Vườn quốc gia Tràm Chim (tỉnh Đồng Tháp) - một vùng đất phèn của Đồng Tháp Mười xưa, giờ đang vào mùa nước nổi. Tại đây có hệ sinh thái đất ngập nước vô cùng đặc biệt mà gần như không nơi nào có trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Cán bộ Phòng Khoa học và Bảo tồn đất ngập nước, Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng kiểm tra sinh trưởng cây lúa hoang.

Bảo tồn đa dạng sinh học lúa hoang

Giữa vùng đất ngập nước trù phú của Đồng bằng sông Cửu Long, Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng, xã Phương Bình, thành phố Cần Thơ được ví như “kho tàng xanh” quý giá, nơi lưu giữ nguồn gen lúa hoang hiếm có.

Hàng rào phi lao dài hàng chục km là giải pháp "phi công trình" rất hiệu quả, giúp che chắn hoa màu và nhà cửa của người dân vùng Duyên Hải.

Mưu sinh nơi miền rừng chắn sóng

Về ấp Cồn Tàu, phường Trường Long Hòa thuộc vùng Duyên Hải, tỉnh Vĩnh Long, thấy con người và thiên nhiên hiện ra như hai mảng đối lập: một bên nhỏ bé, một bên kỳ vĩ. Nhưng nhìn kỹ, lại thấy rõ con người đang nương tựa vào thiên nhiên để sống và thiên nhiên cũng cần con người gìn giữ để không bị mất đi.

Các đầu bếp chế biến đặc sản Cà Mau tại phần thi “Đầu bếp tài năng”.

Đặc sắc văn hóa ẩm thực Cà Mau

Cà Mau vừa tổ chức chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Du lịch Thế giới với chủ đề “Cà Mau - địa đầu cực nam Tổ quốc, nơi hội tụ thiên nhiên và sự an lành”. Điểm nhấn của chuỗi sự kiện là “Ngày hội tinh hoa văn hóa ẩm thực Cà Mau” với phần thi “Đầu bếp tài năng”.

Khâu chọn giống cũng đóng vai trò quan trọng trong thành công của quá trình nuôi lươn không bùn.

Hiệu quả từ nuôi lươn không bùn

Nuôi lươn không bùn dễ làm, tận dụng được không gian hẹp, thị trường tiêu thụ rộng mở, giá bán tương đối ổn định. Vài năm gần đây, nhiều nông hộ ở thành phố Cần Thơ lựa chọn hình thức nuôi này để phát triển kinh tế gia đình.

Hướng dẫn người bệnh làm thủ tục hồ sơ bệnh án điện tử tại Bệnh viện đa khoa Trà Vinh.

Vĩnh Long hướng tới xây dựng hệ thống y tế thông minh

Thời gian qua, cùng với tiến trình chuyển đổi số của quốc gia, ngành y tế tỉnh Vĩnh Long cũng đã đồng bộ triển khai hồ sơ bệnh án điện tử. Đây được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa rất quan trọng trong đổi mới quản lý, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.

Trình diễn nhạc cụ truyền thống Khmer.

Chung tay giữ gìn di sản

Vùng đất biên thùy An Giang có các dân tộc Kinh, Hoa, Khmer, Chăm… cùng sinh sống, tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu. Thời gian qua, cộng đồng các dân tộc nơi đây đã tích cực trao truyền kinh nghiệm, giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống, tránh nguy cơ mai một, đồng thời biến di sản thành nguồn lực cho phát triển bền vững.

Ông Nguyễn Hoàng Nam và bức tranh "Đua bò Bảy Núi".

Hồn tranh Bảy Núi

Tranh đá Bảy Núi của nghệ sĩ Nguyễn Hoàng Nam, ngụ xã Châu Phú, tỉnh An Giang đã góp phần làm tăng sự đa dạng trong dòng chảy văn hóa nghệ thuật của tỉnh.

Ông Thum vẫn thường xuyên đi qua các cây cầu ông xây ở Mỹ Thới để kiểm tra chất lượng.

Ông Ba Thum xây cầu từ thiện

Nhiều năm qua, ông Ba Thum tức Phạm Văn Thum, 75 tuổi, ngụ khóm Thới Thạnh, phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang đến các vùng nông thôn xây cầu bê-tông miễn phí giúp người dân, nông dân qua lại thuận lợi.