Trái bóng và lễ hội của thế giới

Trái bóng và lễ hội của thế giới

World Cup 2026 như bức tranh nhiều lớp mầu, không chỉ có bàn thắng hay danh hiệu mà còn là những câu chuyện văn hóa, con người và sự gặp gỡ của thế giới. Đây là kỳ đại hội mang dáng dấp toàn cầu hóa rõ rệt nhất trong lịch sử.

Lần đầu tiên, World Cup được tổ chức tại ba quốc gia. Ba không gian địa lý, ba bản sắc văn hóa, nhưng cùng chung một nhịp đập bóng đá. Mexico mang theo ký ức World Cup cổ điển, cuồng nhiệt, bản năng và đầy cảm xúc. Ở đó, sân Azteca từng chứng kiến Pele và Diego Maradona nâng những chiếc cúp vàng cuối cùng trong sự nghiệp. Mỹ đại diện cho sự hiện đại, nơi thể thao hòa vào công nghiệp giải trí và công nghệ; còn Canada, trẻ trung và đa văn hóa, mở ra hình ảnh một World Cup của thế hệ mới.

20230315719db29ee985479f99b9efbfab2b1669-ef57e40e-78e9-4cca-beaf-39e7cebf256e-5298.png
Chiếc cúp dành cho đội đoạt Giải vô địch bóng đá thế giới (World Cup) 2026. (Ảnh: FIFA)

Việc mở rộng lên 48 đội là thay đổi mang tính bước ngoặt. Dưới góc nhìn chuyên môn, đó là sự điều chỉnh về thể thức. Một số chỉ trích FIFA thương mại hóa bóng đá. Nhưng có góc nhìn khác, đây là cánh cửa mở ra cho những giấc mơ nhỏ. Những quốc gia vốn chỉ đứng bên lề lịch sử World Cup nay có cơ hội bước ra sân khấu lớn. Cape Verde và Curacao là những lát cắt tiêu biểu.

2026020860ae33c53d2845e797b3b2292492827a-202602081eeb735fadac4ae187cbf197d93863e1.jpg
Khung cảnh thành phố Cidade Velha của Cape Verde. (Ảnh: Xinhua)

Cape Verde là quốc đảo nhỏ ngoài khơi châu Phi, diện tích chỉ hơn 4.000km², dân số chưa tới 600 nghìn người. Trên bản đồ thế giới, đó là một chấm nhỏ giữa đại dương. Nhưng trong đời sống người dân, bóng đá là một phần không thể tách rời. Trái bóng lăn trên những con phố ven biển, hòa cùng nhịp trống, điệu nhảy và gió Đại Tây Dương. Đội tuyển Cape Verde có niềm tự hào dân tộc, sự gắn kết cộng đồng và bản sắc Phi châu rõ nét. Với họ, World Cup là cơ hội để giới thiệu văn hóa của mình, nhất là âm nhạc truyền thống morna, với bản kinh điển Sodade của huyền thoại Cesaria Evora.

2026020860ae33c53d2845e797b3b2292492827a-20260208f8947c70a7e44478a8d4db0d7257475c.jpg
Thanh niên chơi bàn đá bóng ở Cidade Velha của Cape Verde. (Ảnh: Xinhua)

Curacao cũng mang tinh thần tương tự. Hòn đảo Caribe với dân số chỉ khoảng 150 nghìn người là sự giao thoa độc đáo giữa văn hóa Hà Lan và Mỹ Latin. Bóng đá Curacao là sự pha trộn giữa kỹ thuật châu Âu và cảm xúc phóng khoáng của vùng nhiệt đới. Trên những khán đài nhỏ, sắc áo xanh rực rỡ, âm nhạc và tiếng hát biến mỗi trận đấu thành một lễ hội đường phố. Có một sự thú vị: Curacao thuộc Vương quốc Hà Lan, nên có thể nói Hà Lan góp hai đội tuyển tại giải lần này.

Sự hiện diện của Cape Verde, Curacao, cùng hai tân binh khác Uzbekistan và Jordan, hay sự trở lại của Haiti sau nhiều thập kỷ, làm nên tinh thần đặc biệt của World Cup 2026. Số đội tăng lên, bản đồ bóng đá đa dạng hơn và mỗi trận đấu là một cuộc gặp gỡ văn hóa. Trên sân cỏ, người ta có thể thấy những phong cách chơi khác nhau, những bài hát cổ vũ khác nhau, những câu chuyện lịch sử khác nhau. Và vượt qua ranh giới thắng - thua, World Cup trở thành lễ hội toàn cầu đúng nghĩa.

trai-bong-03.jpg
Đội tuyển Cape Verde lần đầu tiên tham dự sân chơi bóng đá lớn nhất hành tinh.

World Cup 2026 cũng là nơi giao thoa của các thế hệ. Với Cristiano Ronaldo và Lionel Messi, đây được xem là hành trình cuối của hai biểu tượng lớn nhất bóng đá đương đại. Hai con người đã định hình một kỷ nguyên, tạo nên những cuộc tranh luận bất tận và những khoảnh khắc đi vào ký ức của người hâm mộ toàn cầu. Ở Bắc Mỹ, họ sẽ khép lại một thời đại. Ở chiều ngược lại, thế hệ mới đã sẵn sàng bước ra ánh sáng. Erling Haaland đại diện cho mẫu tiền đạo hiện đại, ít cảm xúc nhưng giàu hiệu quả. Đặc biệt là Lamine Yamal, gương mặt trẻ gây tiếng vang lớn tại EURO 2024, là biểu tượng mới của Barcelona và đội tuyển Tây Ban Nha. Đối thủ của Haaland và Yamal là Kylian Mbappe, Jude Bellingham và có thể là một cái tên mới khác.

ban-sao-lan-4.png

Vượt qua một giải bóng đá, World Cup 2026 là bức tranh toàn cầu, nơi các nền văn hóa gặp gỡ, nơi thế hệ cũ khép lại hành trình và thế hệ mới bắt đầu giấc mơ. Khi trái bóng lăn, điều còn đọng lại không chỉ kết quả, mà là cảm giác thế giới đã từng cùng nhau sống trong một lễ hội chung.

Có thể bạn quan tâm

Phố cổ Hoa Lư - nơi lan tỏa giá trị văn hóa cố đô xưa

Phố cổ Hoa Lư - nơi lan tỏa giá trị văn hóa cố đô xưa

Nhắc đến Ninh Bình, du khách thường nghĩ tới Tràng An, Tam Cốc hay Hang Múa với vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ vào ban ngày. Nhưng khi hoàng hôn buông xuống, thành phố này cũng mang trong mình một vẻ đẹp rất riêng thu hút du khách tới dạo chơi, thư giãn và cảm nhận nhịp sống chậm rãi hơn.

Phim tái hiện những hoạt động văn hóa truyền thống của người dân làng chài.

“Báu vật trời cho” – Văn hóa truyền thống vùng biển lên phim

Là một trong 4 phim ra mắt dịp Tết, “Báu vật trời cho” ít được truyền thông nhất, nhưng lại nhận về nhiều đánh giá tốt của khán giả. Điều đặc biệt nhất là phim đã khai thác hiệu quả những nét đẹp của văn hóa truyền thống vùng biển Nam Trung Bộ vào câu chuyện.

Ngày nay, Thượng Mã quyền vẫn được các võ sư, huấn luyện viên và võ sinh gìn giữ, luyện tập và truyền dạy như một phần tinh hoa của võ cổ truyền dân tộc.

Bính Ngọ nói chuyện Thượng Mã quyền

Trong hệ thống biểu tượng phương Đông, ngựa đại diện cho sức bền, tốc độ và lòng trung nghĩa. Năm Bính Ngọ vì thế thường được nhắc đến với sắc thái mạnh mẽ, sôi động. Hình tượng ấy đặt cạnh Thượng Mã quyền của võ cổ truyền Việt Nam tạo nên một mối giao hòa thú vị giữa văn hóa và võ học.

Đầu xuân nghe nghệ nhân trà kể chuyện

Đầu xuân nghe nghệ nhân trà kể chuyện

Cuối 2025, chị Nguyễn Thị Thắm được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam công nhận danh hiệu “Nghệ nhân làng nghề” như một sự ghi nhận cho hành trình đồng hành và cống hiến với trà Việt gần 20 năm qua. Gặp chị những ngày đầu xuân Bính Ngọ, câu chuyện xoay quanh trà Việt và hành trình gắn bó với nghề của chị kéo dài không ngớt.

Công chúng trẻ khám phá hình tượng linh vật năm Bính Ngọ tại một triển lãm ở Không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm.

Ngựa trong nhịp sáng tạo mới

Trong văn hóa Việt Nam nói chung và dòng chảy mỹ thuật nói riêng, hình tượng con ngựa không chỉ là biểu trưng của sức mạnh, sự bền bỉ và ý chí vươn lên, mà còn trở thành chất liệu giàu khả năng sáng tạo. Dịp Xuân Bính Ngọ 2026, linh vật ngựa được thế hệ nghệ sĩ trẻ tái định nghĩa bằng ngôn ngữ nghệ thuật mới.

Du khách hành hương về Khu Di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên, Nghệ An, dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ.

Đi trong sắc Xuân

Mỗi độ xuân về, đi dọc dải đất Bắc Trung Bộ, chúng ta dễ dàng cảm nhận không khí rộn ràng, ngân vang từ tiếng trống hội, câu dân ca, nhịp bước trẩy hội mùa xuân ở nơi giao thoa các trầm tích lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng…

[Podcast] Xin chữ đầu xuân – Nét đẹp văn hóa của người Việt

[Podcast] Xin chữ đầu xuân – Nét đẹp văn hóa của người Việt

Trong những nét văn hóa truyền thống đầu xuân, tục xin chữ đã trở thành một biểu tượng đẹp, thể hiện tinh thần hiếu học, tôn trọng tri thức; đồng thời gửi gắm những ước vọng về một năm mới thuận hòa, may mắn và bình an của người Việt mỗi dịp tết đến xuân về.

Bình phong long mã, đình làng Kim Long do các nghệ nhân Huế tạo tác bằng kỹ thuật khảm sành sứ.

Theo dấu long mã ở Cố đô

Hiện diện bền bỉ trên bình phong, kiến trúc cung đình và không gian tín ngưỡng, long mã phản ánh chiều sâu thẩm mỹ, triết lý và quan niệm phong thủy của người Huế. Qua thời gian, biểu tượng ấy vẫn âm thầm tồn tại, như một lớp trầm tích trong ký ức Cố đô.

Nữ vận động viên Nguyễn Thị Ngọc thi đấu thăng hoa tại SEA Games 33 vừa qua. (Ảnh: HOÀNG MINH)

Những “tuổi Ngọ” giàu ý chí của thể thao Việt Nam

Trong quan niệm Á Đông, tuổi Ngọ gắn với sự bền bỉ, dẻo dai và tinh thần không ngừng tiến về phía trước. Trên các sân tập, sàn đấu của thể thao Việt Nam, nhiều vận động viên sinh năm Ngọ đã lặng lẽ mang theo phẩm chất ấy suốt hành trình thi đấu.

Sáng mùng 1, tiết trời Hà Nội hửng nắng nhẹ.

Ngày đầu tiên của năm mới Bính Ngọ: Bình yên trên phố, thành kính nơi linh thiêng, rộn ràng điểm đến du lịch

Ngày đầu tiên của năm mới Bính Ngọ diễn ra trong không khí an hòa ở nhiều địa phương. Từ Thủ đô Hà Nội nhẹ nhàng buổi sớm; đến Khu di tích lịch sử Đền Hùng (Phú Thọ) trang nghiêm ngay sau giao thừa; Đà Nẵng rộn ràng sắc xuân, mỗi điểm đến đều phản ánh nét đẹp văn hóa và niềm tin về một khởi đầu tốt lành.

Tiến sĩ Ngô Phương Lan: Đề cao giá trị của bản sắc dân tộc

Tiến sĩ Ngô Phương Lan: Đề cao giá trị của bản sắc dân tộc

Nói về những điểm mới của Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa, Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Phó Trưởng Tiểu ban Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật, Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng, một trong những điều bà tâm đắc nhất là Nghị quyết đã nhấn mạnh và đề cao giá trị của bản sắc dân tộc.

Nhà văn Bùi Anh Tấn: Nỗi sợ lớn nhất với nhà văn là không viết được

Nhà văn Bùi Anh Tấn: Nỗi sợ lớn nhất với nhà văn là không viết được

Chúng tôi gặp ông một chiều cuối năm tại trụ sở Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh. Ông đang ngồi suy tư bên những “con chữ” mà ông đã dày công theo đuổi nhiều năm qua – một cuốn tiểu thuyết về lịch sử Việt Nam hàng trăm năm trước. “Rất khó, nhưng khó mấy cũng làm”, ông cười.

Nghệ thuật biểu diễn: Từ “quảng trường cảm xúc” đến công nghiệp văn hóa

Nghệ thuật biểu diễn: Từ “quảng trường cảm xúc” đến công nghiệp văn hóa

Năm 2025 được nhìn nhận là giai đoạn chuyển động mạnh mẽ của đời sống nghệ thuật biểu diễn nước ta. Trong dòng chảy chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, lĩnh vực này ghi nhận những bước tiến rõ rệt cả về quy mô tổ chức, công nghệ dàn dựng, sức tiêu thụ thị trường lẫn độ lan tỏa trên không gian mạng.

[Podcast] Vì sao người Việt đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi?

[Podcast] Vì sao người Việt đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi?

Câu thành ngữ “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” không chỉ phản ánh một tập quán dân gian quen thuộc, mà còn hàm chứa những triết lý sâu sắc về tiết kiệm, gìn giữ nghĩa tình và làm mới cuộc sống. Qua đó, người Việt gửi gắm khát vọng hướng tới một năm mới hài hòa, đủ đầy và viên mãn.

Xem phim Việt giữa lòng Paris

Xem phim Việt giữa lòng Paris

Nền nghệ thuật thứ 7 không những phát triển mà nó còn trở thành một hoạt động văn hóa mang tính nhân loại. Minh chứng nhỏ cho sự phát triển đó chính là buổi mở màn tuần lễ phim Việt Nam tại Paris trong tiếng vỗ tay của hơn 2.700 khán giả tại rạp Le Grand Rex.