Quy mô thương mại bứt phá, vị thế Việt Nam thăng hạng trên bản đồ toàn cầu
Theo thống kê, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong giai đoạn 2015–2024 đạt khoảng 5.520 tỷ USD. Riêng năm 2015, kim ngạch mới đạt 328 tỷ USD thì đến năm 2024 đã tăng lên 786 tỷ USD, gấp 2,4 lần so với 10 năm trước. Bất chấp những biến động lớn như đại dịch COVID-19 hay căng thẳng thương mại giữa Mỹ và nhiều nền kinh tế lớn, xuất nhập khẩu vẫn duy trì vai trò là điểm sáng của nền kinh tế.
Đến những ngày cuối tháng 12/2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu của Việt Nam chính thức cán mốc 900 tỷ USD, dự kiến sẽ đạt khoảng 920 tỷ USD cho cả năm, tăng 16,9% so với năm 2024. Trong đó, giá trị nhập khẩu khẩu ước đạt 449,41 tỷ USD, tăng 18%; giá trị xuất khẩu đạt khoảng 470,59 tỷ USD, tăng 15,9%. Các con số cho thấy quy mô và nhịp độ tăng trưởng thương mại của Việt Nam đã bước sang một nấc thang mới.
Trong tiến trình phát triển, xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đã liên tiếp chinh phục nhiều cột mốc quan trọng. Lần đầu tiên kim ngạch đạt 100 tỷ USD khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2007; tiếp đó là các mốc 200 tỷ USD năm 2011; 300 tỷ USD năm 2015; 400 tỷ USD năm 2017; 500 tỷ USD năm 2019; 700 tỷ USD năm 2022 và đến năm 2025 xác lập mốc 900 tỷ USD.
Với kết quả này, Việt Nam đã gia nhập nhóm 25 nền kinh tế có trị giá xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới. Theo WTO, hiện Việt Nam xếp thứ 21 về xuất khẩu và thứ 20 về nhập khẩu trên toàn cầu, tăng lần lượt 11 bậc và 12 bậc so với 10 năm trước - một bước tiến đáng kể trong lĩnh vực xuất nhập khẩu hàng hóa.
Một điểm nổi bật khác là cán cân thương mại hàng hóa tiếp tục duy trì trạng thái thặng dư. Năm 2025, thặng dư thương mại ước đạt 21,2 tỷ USD, đánh dấu năm thứ 10 liên tiếp xuất siêu. Tuy nhiên, kết quả này chủ yếu đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với mức thặng dư khoảng 48,2 tỷ USD, trong khi khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn nhập siêu hơn 27 tỷ USD.
Xuất nhập khẩu của khối FDI năm 2025 lần đầu tiên vượt mốc 600 tỷ USD, ước đạt khoảng 663 tỷ USD, tăng 25% so với năm trước và chiếm khoảng 72% tổng kim ngạch cả nước. Trong khi đó, kim ngạch của khu vực doanh nghiệp trong nước dự kiến đạt khoảng 257 tỷ USD, gần tương đương năm 2024, cho thấy dư địa nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp nội địa vẫn còn rất lớn.
Về cơ cấu hàng hóa, năm 2025 cả nước có 36/45 nhóm hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD; trong đó 8 nhóm hàng đạt trên 10 tỷ USD, chiếm khoảng 68% tổng trị giá xuất khẩu. Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với kim ngạch khoảng 400 tỷ USD, chiếm hơn 85% tổng xuất khẩu. Các nhóm hàng nông, thủy sản đạt khoảng 44,46 tỷ USD, tăng hơn 14%, tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong bảo đảm sinh kế và phát triển bền vững.
Ở chiều nhập khẩu, có tới 49/53 nhóm hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, tập trung chủ yếu vào máy vi tính, điện thoại, linh kiện điện tử, máy móc thiết bị, nguyên phụ liệu cho sản xuất và một phần hàng tiêu dùng như ô tô, phản ánh rõ vai trò của nhập khẩu trong phục vụ sản xuất, xuất khẩu và nâng cao năng lực công nghiệp của nền kinh tế.
Về thị trường, Việt Nam hiện có quan hệ thương mại với hơn 230 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trung Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất với trị giá thương mại song phương ước đạt 252 tỷ USD, tăng 26,5%; Hoa Kỳ xếp thứ hai với 170 tỷ USD, tăng 26,5%. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Hoa Kỳ và là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Hoa Kỳ trong ASEAN. Tổng trị giá xuất nhập khẩu với hai thị trường Trung Quốc và Hoa Kỳ đạt 422 tỷ USD, chiếm 46% tổng kim ngạch cả nước và đóng góp 62% mức tăng chung.
Động lực từ điều hành vĩ mô và cải cách tạo thuận lợi thương mại
Phát biểu tại Lễ ghi nhận, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ đánh giá việc tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 lần đầu tiên đạt mốc 900 tỷ USD tiếp tục khẳng định Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn, hội nhập ngày càng sâu rộng và là điểm sáng trong thương mại khu vực và toàn cầu, thể hiện rõ khả năng thích ứng và sức chống chịu trước những biến động bên ngoài.
Theo Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ, kết quả này là thành quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, kịp thời và quyết liệt của Đảng, Chính phủ, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ban, ngành thông qua các nghị quyết, chương trình và kế hoạch thúc đẩy sản xuất, kinh doanh. Các nghị quyết mang tính trụ cột đã góp phần kiến tạo môi trường phát triển thuận lợi, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bên cạnh đó, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh mẽ còn đến từ nỗ lực triển khai đồng bộ các giải pháp phục hồi sản xuất-kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường, phát triển hạ tầng logistics, giảm chi phí vận tải, cũng như các chính sách hỗ trợ tài chính và tín dụng cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Bám sát chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Bộ Tài chính đã kịp thời ban hành nhiều chương trình, kế hoạch hành động cụ thể thông qua các chính sách thuế, tài chính và hải quan, vừa hỗ trợ doanh nghiệp, vừa góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy xuất khẩu, tối ưu hóa nhập khẩu và cải thiện cán cân thương mại quốc gia.
Dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính, ngành Hải quan đã triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình, cắt giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; tăng cường phối hợp liên ngành thông qua Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN; đồng thời kịp thời lắng nghe, hướng dẫn và tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục xuất nhập khẩu. Công tác hợp tác và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực hải quan tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần thúc đẩy thương mại cân bằng, hài hòa và bền vững.
Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ nhấn mạnh, để đạt được mốc 900 tỷ USD, yếu tố mang tính quyết định chính là sự đồng hành và đóng góp bền bỉ của cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Thời gian tới, ngành Hải quan sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách toàn diện, tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, qua đó góp phần thúc đẩy xuất nhập khẩu phát triển bền vững và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế trong giai đoạn mới.
![[Infographic] Chứng khoán tuần 24-28/8: VN-Index tăng 3,6% so tuần trước, khối lượng giao dịch tăng 27,4%](https://cdn.nhandan.vn/images/BYyax1_0OvnyX56kKeVLRk-NsN3wZ8PKtDPzEIeRR1KVIg1krOmZjxHtf4u91zDlh3gERLPWrS4sVLofWPNG4g/ndo_tr_ttck-28-08-9887.jpg.avif)
