Tại Việt Nam, Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến năm 2030 tại Quyết định số 127/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 26/1/2021 đã nhấn mạnh đào tạo về đạo đức và chính sách AI là một trụ cột của chiến lược này.
Trong tiến trình đó, việc xây dựng nguyên tắc đạo đức cho trí tuệ nhân tạo cần phù hợp với bối cảnh thực tiễn và quy mô của từng tổ chức. Các hướng dẫn đạo đức được triển khai theo từng giai đoạn, bắt đầu từ những nguyên tắc cơ bản và điều chỉnh theo thực tế phát triển.
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển khu vực tư nhân, đạo đức AI cần được thiết kế theo hướng sát với cuộc sống, sự phát triển của doanh nghiệp, hỗ trợ thay vì cản trở quá trình phát triển công nghệ.
Đạo đức AI hay sử dụng AI có trách nhiệm là chủ đề rất được quan tâm, đặc biệt tại các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Liên minh châu Âu (EU)…
Tại Hoa Kỳ, một số doanh nghiệp công nghệ lớn đều có cách tiếp cận và xây dựng cho doanh nghiệp những quy định, bộ đánh giá trong việc sử dụng AI có trách nhiệm.
 |
| Khóa học đạo đức AI lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam. |
Ông Jeremy Luna, Tùy Viên báo chí Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi mọi lĩnh vực trong xã hội. Khi chúng ta khai thác sức mạnh của AI, điều quan trọng là phải bảo đảm công nghệ này được phát triển và ứng dụng một cách có trách nhiệm”.
Trước sự phát triển của AI, các doanh nghiệp công nghệ lớn trên thế giới đang đưa ra những định nghĩa khác nhau về sử dụng AI có trách nhiệm.
Microsoft định nghĩa, AI có trách nhiệm là cách tiếp cận để phát triển, đánh giá và triển khai các hệ thống AI theo cách an toàn, đáng tin cậy và có trách nhiệm.
IBM đã xây dựng bộ nguyên tắc hướng dẫn thiết kế, phát triển, triển khai và sử dụng AI. Họ xây dựng niềm tin vào các giải pháp AI có tiềm năng trao quyền cho các tổ chức và các bên liên quan.
Điểm chung mà các doanh nghiệp đang hướng tới hiện nay đều tập trung vào việc xây dựng các công cụ để bảo đảm rằng AI hoạt động đúng với giá trị đạo đức, không gây hại, và mang lại lợi ích cho xã hội.
Các chuyên gia cũng nhận định, trong khi AI đang được triển khai một cách rộng khắp trên toàn cầu, nhiều tổ chức và doanh nghiệp lại gặp rắc rối do thiếu sự chuẩn bị cần thiết về đạo đức và quản trị rủi ro. Thực trạng này tạo nên sự bị động khi thiết lập hệ thống phòng ngừa từ đầu.
Từ đó các chuyên gia đưa ra khuyến nghị, các tổ chức cần chủ động triển khai lộ trình tuân thủ ngay từ bây giờ, gồm các bước như: Tạo một danh mục AI; đánh giá rủi ro của các công cụ AI; bảo đảm có sự chấp thuận từ cấp cao nhất; thực hiện phân tích thực trạng hiện tại và các yêu cầu pháp lý, từ đó xác định lộ trình cải thiện phù hợp…
Khóa học không chỉ được cung cấp kiến thức nền tảng để cùng nhau xây dựng một cộng đồng sử dụng AI có trách nhiệm tại Việt Nam mà còn tạo tiền đề quan trọng để hình thành mạng lưới chuyên gia, góp phần hỗ trợ chính sách và nâng cao năng lực phản ứng với các thách thức công nghệ trong thời gian tới.
