Nhiễu loạn thông tin
Không khó để tìm kiếm thông tin liên quan đến tác dụng của nước ion kiềm. Đơn cử, trên website dienmayxanh.com của nhà cung cấp máy lọc nước ion kiềm có bài viết về lợi ích của ion kiềm đối với sức khỏe. Theo đó, nước ion kiềm hay còn được gọi bằng nhiều tên khác như nước kiềm, nước hydrogen, nước điện giải ion kiềm, nước hydro... là loại nước được tạo ra từ công nghệ điện giải tách nước thành các ion H+ và OH-, có tính kiềm tự nhiên với độ pH lớn hơn 7.0 (thường trong khoảng 8.5, 9.0 và 9.5) được quảng cáo là chứa nhiều khoáng chất, chất chống oxi hóa mạnh, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, điều trị bệnh hiệu quả. Tác dụng chủ yếu của nước ion kiềm là trung hòa axit dư, bảo vệ cơ thể khỏi các gốc tự do có hại; thanh lọc cơ thể tối ưu; bổ sung khoáng chất cần thiết cho cơ thể và tăng tuổi thọ con người; dùng nấu ăn ngon hơn, giữ thực phẩm tươi hơn…
Theo website thegioidiengiai.com thuộc Công ty cổ phần Tập đoàn Thế giới điện giải sở hữu “Chuỗi máy điện giải ion kiềm số 1 châu Á”, thì công nghệ điện phân (điện giải) được phát minh bởi các nhà khoa học Nhật Bản vào năm 1940. Khoảng một thập niên sau, máy điện giải ion kiềm được ra đời và sử dụng như một thiết bị y tế để hỗ trợ điều trị bệnh tại một số bệnh viện Nhật Bản. Trang này dẫn lời PGS, TS, bác sĩ Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia lý giải tác dụng của nước điện giải với sức khỏe dựa trên nguồn gốc mà loại nước này được tạo ra, chính từ quan điểm cơ thể cần uống nước tốt để duy trì độ pH trong máu ~ 7.4.
Thực ra, ngay các trang giới thiệu bán sản phẩm này đều khuyến cáo nước ion kiềm không phải là thuốc và không có khả năng thay thế thuốc chữa bệnh. Tuy nhiên, tính năng của nước ion kiềm vẫn luôn được thổi phồng, nhất là trong việc điều trị các bệnh… nan y bao gồm cả ung thư, thông qua phương pháp “rỉ tai”, “truyền miệng” của người bán lẫn hệ thống bán hàng.
Chị Trần Hằng (Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: Cháu chị bị K đại tràng giai đoạn muộn, đã di căn. Bệnh nhân điều trị hóa chất theo chỉ định của bác sĩ bệnh viện được một năm rưỡi thì bắt đầu đau tức hơn và di căn phúc mạc nên bị ứ dịch, bụng trướng, phải ra vào bệnh viện liên tục để hút dịch. Có người mách nước, bệnh nhân này mua 3 thùng nước kiềm về uống liên tục 3 - 4 ngày, mỗi ngày 2 - 3 lít. Kết quả phải nhập viện cấp cứu vì… thừa kiềm!
Nước ion kiềm có tác dụng như thế nào?
Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Nguyên Quý, công tác tại khoa Ung thư nội (Bệnh viện Trung ương Kyoto Miniren), nghiên cứu viên ngành điều trị ung thư tại Khoa Y (Đại học Kyoto, Nhật Bản) đã đăng tải những bài viết trên trang cá nhân liên quan đến việc các công ty sản xuất, kinh doanh máy lọc nước kiềm, hay còn gọi là nước ion kiềm bị tuýt còi ở một số quốc gia vì lừa dối khách hàng. Các bài viết này một lần nữa dấy lên tranh luận về tác dụng của nước kiềm, sự ưu việt của thiết bị lọc nước ion kiềm.
Theo bác sĩ Phạm Nguyên Quý, một công ty bán nước kiềm, máy tạo nước kiềm đã bị kiện ở Singapore. Theo đường link dẫn nguồn bài báo tiếng Anh, tòa án Singapore đã yêu cầu công ty này ngừng đưa ra những tuyên bố sai sự thật, bao gồm cả việc nước kiềm có thể ngăn ngừa các bệnh như ung thư, tiểu đường và đau lưng mãn tính…
Để rộng đường dư luận, bác sĩ Phạm Nguyên Quý đưa ra phản hồi liên quan đến một thương hiệu cung cấp máy lọc ion kiềm ở Nhật. Bằng chiêu thức lách luật, không ghi công dụng nước ion kiềm trên website công khai nhưng thương hiệu này lại tích cực triển khai “truyền miệng” qua hình thức bán hàng đa cấp. Hãng quảng cáo nhiều lợi ích y tế không được y học chứng minh, có thể gây hiểu lầm và nguy hiểm cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, ông cho biết, thương hiệu này đã từng bị Bộ Y tế Malaysia cảnh báo và cấm mua bán, quảng cáo từ năm 2016. Năm ngoái, Bhutan, Canada là những quốc gia nhiều lần lên tiếng cảnh báo, phân tích chuyên sâu để vạch mặt chiêu thức lừa dối khách hàng về những sản phẩm liên quan đến nước lọc kiềm.
Hãng này đồng thời tung tin về việc chính phủ Nhật công nhận đây là loại nước tốt cho một số triệu chứng tiêu hóa. Song theo bác sĩ, đây là hiểu lầm mang tính lịch sử từ những năm giữa thế kỷ 20 và đã được đính chính sau nghiên cứu năm 1993. Đến nay, nước ion kiềm chỉ được quảng cáo như… nước giải khát đóng chai.
Dùng bằng... niềm tin là chính
Anh Lê Quang, bạn của bác sĩ Quý chia sẻ, anh không tin tác dụng chữa bệnh thần thánh của nước kiềm, không ủng hộ việc lợi dụng tác dụng tốt của nước kiềm để đẩy giá thiết bị lọc nước quá cao nhằm trục lợi. Bằng kiến thức hóa học, qua trải nghiệm của gia đình, anh Quang cho rằng nước kiềm có tác dụng tốt cho sức khỏe… Anh kể, bố anh từng điều trị tiểu đường, da mặt sạm xỉn mầu, sần sùi… sau khi uống nước kiềm thay nước lọc RO liên tục sau 3 tháng, da mặt của bố anh đã cải thiện đáng kể, hồng hào hơn.
Một người sử dụng khác, chị Khánh Phương cho biết chính chị là người từng tham gia bán hàng đa cấp máy lọc nước ion kiềm của một hãng ở Mỹ. Chị đã phải bỏ ra hàng trăm triệu ôm 10 máy, sau đó cầu cạnh người thân dùng và bán lỗ vốn cho họ. Mấy năm gần đây, chị không còn tham gia trong hệ thống đa cấp đó nữa nhưng máy lọc nước ion thì vẫn dùng. Chị bảo, về cảm tính thì nước uống được tại vòi và cảm thấy ngon hơn. Còn về thành phần nước, chị tin nhà sản xuất từ Mỹ, tin chứng nhận kiểm nghiệm do nhà sản xuất công bố rằng nước sau điện giải đã được bổ sung các vi chất có lợi cho sức khỏe. Đều đặn 6 tháng một lần, gia đình chị tiếp tục chi 4 - 5 triệu đồng thay lõi lọc cho máy…
 |
| Máy lọc nước in kiềm trên một trang web bán hàng đang được rao giảm giá từ hơn 100-139 triệu đồng xuống còn 38 -48 triệu đồng. |
Anh Quý Trần, kỹ sư hóa, hiện đang làm việc tại một công ty chuyên sản xuất máy lọc nước có tiếng, trong đó bao gồm cả máy lọc nước ion kiềm cho biết, qua nghiên cứu các tài liệu, bài báo ở nước ngoài cho thấy tác dụng của nước ion kiềm cơ bản như các hãng cung cấp thiết bị công bố công khai. Tuy nhiên, theo anh nghiên cứu về nước ion kiềm nói trên được tổng hợp nội dung từ kết quả được trích dẫn ở một số các bài báo khoa học công bố ở nước ngoài. Đáng nói hơn nữa là các nghiên cứu quốc tế nói trên cũng chỉ được thực hiện trên các nhóm người nhỏ (từ 100 người trở xuống). Còn tại Việt Nam, chưa có kết quả nghiên cứu chính thức nào về vấn đề này. Vậy là trong khi các nhà khoa học trong nước chưa có công bố các kết quả nghiên cứu độc lập, các cơ quan chức năng chưa có yêu cầu quản lý đối với nước và máy lọc nước ion kiềm thì quyết định lựa chọn mua và sử dụng sản phẩm hay không hoàn toàn phụ thuộc vào niềm tin cảm tính của người tiêu dùng.
