Tiết kiệm nước ngọt mùa hạn mặn

Những ngày cuối tháng 3, nước mặn gần như xâm nhập toàn bộ tỉnh Bến Tre, ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất và sinh hoạt. Tại những vùng nông thôn nước máy bị nhiễm mặn, người dân phải chắt chiu, tiết kiệm từng giọt nước ngọt.
Người dân lấy nước ngọt miễn phí tại Nhà máy nước Lương Phú vì nước máy và nước kênh, rạch bị nhiễm mặn.
Người dân lấy nước ngọt miễn phí tại Nhà máy nước Lương Phú vì nước máy và nước kênh, rạch bị nhiễm mặn.

Gia đình bà Nguyễn Thị Nhung (ngụ ấp Phú Hòa, xã Thuận Điền, huyện Giồng Trôm) chỉ cách trung tâm tỉnh lỵ Bến Tre khoảng 10 km nhưng vẫn chưa có đường ống dẫn nước sạch từ nhà máy, vì thế nhiều năm liền phải trữ nước mưa để sử dụng trong mùa hạn mặn bằng bồn chứa bằng nhựa dung tích 2m3 và mấy cái lu

xi-măng. Bà Nhung cho biết, cách đây mấy ngày, các bồn chứa cạn nước nên gia đình kêu xe chở nước ngọt từ thành phố Bến Tre xuống bán với giá 110 nghìn đồng/m3. Hiện tại, nước ngọt chỉ được dùng nấu cơm, nấu canh còn việc tắm, giặt, rửa rau đều sử dụng bằng nước nhiễm mặn. Những hộ dân quanh đó nhà nào cũng trữ nước ngọt vì kênh, ao, hồ và cả nước từ nhà máy cũng bị nhiễm mặn. Gia đình ông Nguyễn Văn Ánh trữ 4 lu chứa với dung tích 8m3 nước mưa để sử dụng. Ông chia sẻ, nước tại mương vườn sau nhà đã mặn, chỉ dùng để tắm, giặt còn nước mưa dành nấu ăn, pha trà nên phải sử dụng tiết kiệm nhất có thể. Nước vo gạo cũng được giữ lại để tưới rau, cây kiểng trước nhà chứ không dám bỏ phí giọt nào. Gia đình đã chuẩn bị trữ nước từ đầu mùa mưa và sử dụng tiết kiệm, cố gắng cho qua mùa hạn mặn năm nay.

Toàn xã Thuận Điền có 864/1.931 hộ có hệ thống nước máy từ Nhà máy nước Lương Phú cung ứng. Tuy nhiên, độ mặn rất cao nên người dân không dùng nấu ăn hay uống được. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thuận Điền Trần Minh Trí cho biết, mấy năm nay nhờ phát động phong trào trữ nước mưa, nước ngọt nên người dân đã chủ động dùng các dụng cụ bồn chứa, lu hay trong ao, hồ để sử dụng. Hiện tại, mỗi tuần Nhà máy nước Lương Phú cung cấp nước ngọt miễn phí 3 ngày cho dân với 60 lít/ngày/hộ ngay tại nhà máy. Chính quyền địa phương đã thông báo đến từng hộ gia đình để khi có nhu cầu sẽ đến nhà máy lấy nước về sử dụng. Hơn một tháng nay, mỗi tuần bà Bùi Thị Dung, ngụ ấp Xẻo Sâu (xã Lương Phú, huyện Giồng Trôm) đều đến Nhà máy nước Lương Phú 3 lần để lấy nước ngọt. Gia đình bà có 6 người nên phải sử dụng rất tiết kiệm mới đủ dùng nấu ăn. Bà Dung kể: “Gia đình tôi chỉ ưu tiên cho đứa cháu ngoại mới 6 tháng tuổi được tắm nước ngọt, còn lại đều phải tắm nước mặn vì nước ngọt khan hiếm và chở đường xa rất vất vả. Bây giờ hộ nào cũng tiết kiệm từng giọt nước ngọt”. Hiện tại, mỗi ngày có hàng chục hộ dân đến Nhà máy nước Lương Phú chở nước ngọt về nhà sử dụng vì hệ thống nước máy cũng bị nhiễm mặn do lấy nước nguồn tại chỗ để xử lý.

Nhà máy nước Lương Phú có công suất 90m3/ngày, đêm, cung cấp nước sạch cho hơn 2.200 hộ dân xã Lương Phú và Thuận Điền (huyện Giồng Trôm) bị nhiễm mặn. Theo ông Huỳnh Văn Lắm (nhân viên nhà máy), nhà máy vận hành hệ thống lọc RO từ nước mặn thành nước ngọt để cung ứng miễn phí cho người dân với công suất

2,5m3/giờ; đã thông báo người dân đến lấy nước ngọt vào các ngày thứ 2, thứ 4 và thứ 6 hằng tuần. Mỗi hộ gia đình được lấy 60 lít do công suất lọc hiện tại có hạn. Gần đây do những lu chứa nước ngọt của dân trữ đã sử dụng gần hết nên số lượng người đến lấy nước ngọt ngày càng tăng.

Trên địa bàn tỉnh Bến Tre có 67 nhà máy cấp nước sạch đang hoạt động với tổng công suất 10.500m3/giờ (khoảng 250.000m3/ngày, đêm), chủ yếu khai thác từ nguồn nước mặt tại chỗ để xử lý; trong đó có 40 nhà máy nước bị ảnh hưởng hạn mặn với 12 nghìn hộ dân. Hầu hết các nhà máy nước nhiễm mặn đều ở các huyện như Ba Tri, Bình Đại, Thạnh Phú, Giồng Trôm... Phó Giám đốc Trung tâm nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh

Bến Tre Nguyễn Xuân Hòa cho biết: “Trung tâm hiện đang quản lý 32 nhà máy nước cung ứng cho dân sử dụng. Hiện tại, do hệ thống thủy lợi chưa hoàn chỉnh, một số nhà máy vẫn chịu ảnh hưởng trực tiếp của xâm nhập mặn, ảnh hưởng đến hoạt động cấp nước sinh hoạt. Trung tâm có 29 hệ thống lọc mặn RO tại các nhà máy nước để cung ứng nước ngọt; đồng thời có giải pháp vận chuyển nước thô bằng sà-lan về các nhà máy nước để xử lý cấp cho dân trong những ngày hạn mặn gay gắt như hiện nay”.

Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre và các sở, ngành liên quan đã chỉ đạo các đơn vị cấp nước xây dựng kế hoạch, phương án cấp nước không nhiễm mặn để phục vụ nhân dân. Các đơn vị đã chủ động thực hiện đo, kiểm tra độ mặn và có kế hoạch lấy nước phù hợp với diễn biến xâm nhập mặn, cung cấp số liệu đo mặn cho các địa phương và người dân biết để có kế hoạch trữ, sử dụng nước ngọt hợp lý; xây dựng kế hoạch vận hành hệ thống RO tại các nhà máy nước; vận hành linh hoạt các phương án cấp nước… Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre Trần Ngọc Tam cho biết: Qua nhiều đợt hạn mặn khốc liệt nên địa phương đã có kinh nghiệm ứng phó. Tỉnh đã quán triệt sâu sắc, chỉ đạo từ rất sớm công tác phòng chống hạn, mặn và phát động phong trào trữ nước mưa, nước ngọt phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Trong đó, người dân rất có ý thức trữ nước nên đến giờ này không ảnh hưởng đến đời sống và cây ăn trái như những năm trước. Hiện tại, việc cấp nước sinh hoạt được bảo đảm, đặc biệt là hai nhà máy nước Sơn Đông và An Hiệp đã cung cấp cho thành phố Bến Tre và các khu, cụm công nghiệp. Tại các vùng ảnh hưởng hạn, mặn, địa phương chỉ đạo có sự liên kết giữa các nhà máy để chuyển nước ngọt về cho dân ■

Có thể bạn quan tâm

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.

Sạt lở nhấn chìm nhiều nhà dân xuống sông Hậu.

Nỗi lo lắng sạt lở ở cù lao

Trên địa bàn xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang gần đây xảy ra nhiều vụ sạt lở, sụp lún đất ven bờ sông Hậu với diễn biến nhanh và phức tạp, ảnh hưởng đời sống, tài sản và sinh hoạt của nhiều hộ dân.

Chính quyền và nhân dân khắc phục sự cố vỡ một đoạn cồn Sơn của thành phố Cần Thơ.

Bảo vệ mùa màng trước triều cường lịch sử

Mùa nước nổi năm nay kết hợp triều cường và mưa lớn gây thiệt hại lớn đến đời sống cũng như sản xuất của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Tại nhiều nơi, chính quyền địa phương và nhân dân đã cùng nhau đồng tâm, hợp sức chống chọi với mực nước dâng cao, bảo vệ thành công mùa màng và sinh kế.

Mô hình trồng sen mùa nước nổi tại xã Tân Hòa, thành phố Cần Thơ.

Lan tỏa mô hình sản xuất “thuận thiên”

Sau khi Nghị quyết 120 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai, nhiều nông dân ở thành phố Cần Thơ đã thay đổi cách nghĩ, cách làm. Thay vì chống lại tự nhiên, họ chọn cách thuận theo quy luật đất - nước - mùa vụ để canh tác hiệu quả, tiết kiệm chi phí.

Vườn rau đọt choại nhìn từ trên cao.

Đặc sản độc đáo đất miền Tây

Rau choại từ một loại dây hoang dại ở rừng tràm, rừng dừa nước nay trở thành đặc sản được săn tìm, giúp nhiều hộ dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và thành phố Cần Thơ nói riêng thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Theo nhiều nông dân, dây choại có sức sống dẻo dai, thích ứng với mọi điều kiện thời tiết.

Tuyến đê biển quốc gia đoạn đi qua ấp Giồng Bàn, xã Long Vĩnh bị sạt lở chân đê, dài 70m.

Khắc phục sạt lở ven sông, bờ biển

Thời gian qua, tình trạng sạt lở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp, gây thiệt hại sản xuất nông nghiệp, ảnh hưởng đến sinh kế của nhân dân.

Ông Nguyễn Văn Đời, Giám đốc Hợp tác xã Trầu Vàng Vị Thủy chăm sóc vườn trầu của gia đình.

Nét đẹp hồn quê làng trầu Vị Thủy

Giữa nhịp sống hiện đại, nơi phố thị đang đổi thay từng ngày, vẫn còn đó làng trầu Vị Thủy (xã Vĩnh Thuận Đông, thành phố Cần Thơ) yên bình, mộc mạc với sắc xanh mướt mắt của những giàn trầu trải dài.

Nhiều ngôi nhà ở Đồng Tháp bị đổ sụp xuống sông do sạt lở.

Chủ động, linh hoạt ứng phó với biến đổi khí hậu

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. Tuy nhiên, nơi đây luôn phải đối mặt nhiều thách thức do tác động của biến đổi khí hậu gây ra. Trước thực trạng này, các địa phương trong vùng có nhiều giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại, thích ứng với điều kiện cực đoan của thiên nhiên.