Tiền Giang chủ động ứng phó hạn, mặn

Dự báo năm 2024, tình trạng hạn, thiếu nước ngọt, xâm nhập mặn sẽ diễn ra phức tạp do tác động của hiện tượng El Nino. Để chủ động ứng phó, ngành chức năng tỉnh Tiền Giang đang tập trung nạo vét các tuyến kênh nhằm khơi thông dòng chảy, tích trữ nước ngọt và xây dựng nhiều cống ngăn mặn, trữ ngọt.
Cống Rạch Gầm (huyện Châu Thành) đã hoàn thành và đưa vào sử dụng giúp ngăn mặn, trữ ngọt trong mùa khô tới.
Cống Rạch Gầm (huyện Châu Thành) đã hoàn thành và đưa vào sử dụng giúp ngăn mặn, trữ ngọt trong mùa khô tới.

Xã Bình Phục Nhứt, huyện Chợ Gạo đã và đang tập trung kiểm tra, rà soát các công trình thủy lợi trên địa bàn để kiến nghị cấp có thẩm quyền đầu tư xây dựng cũng như khắc phục, sửa chữa những tuyến kênh bị bồi lắng, hệ thống cống xuống cấp. Hiện, địa phương có 33 tuyến kênh với tổng chiều dài hơn 51 km nằm trong hệ thống “ngọt hóa” Gò Công, cung cấp nước tưới tiêu cho tổng diện tích đất nông nghiệp của xã khoảng 1.500 ha.

Theo Ủy ban nhân dân xã Bình Phục Nhứt, xã đã xây dựng kế hoạch và thực hiện nạo vét bằng cơ giới các tuyến kênh nội đồng nhằm thực hiện tốt công tác phòng, chống hạn, mặn mùa khô năm 2024. Ông Nguyễn Văn Đảo ở ấp Bình Khương 1, xã Bình Phục Nhứt, huyện Chợ Gạo, cho hay: “Được chính quyền xã quan tâm nạo vét các tuyến kênh nội đồng, nông dân chúng tôi rất phấn khởi. Lòng kênh giờ đây thông thoáng, nguồn nước bảo đảm phục vụ cho tưới tiêu. Người dân sẵn sàng đóng góp, tạo điều kiện thuận lợi để các công trình thủy lợi được thực hiện nhanh chóng, đúng tiến độ”.

Năm 2023, huyện Chợ Gạo thực hiện 8 công trình nạo vét bằng cơ giới các tuyến kênh từ nguồn vốn của tỉnh với tổng kinh phí 2,2 tỷ đồng. Hiện, các công trình đã hoàn thành, nghiệm thu, đưa vào sử dụng. Ngoài ra, từ nguồn vốn của địa phương, huyện Chợ Gạo cũng thực hiện 4 công trình nạo vét các tuyến kênh với tổng kinh phí 864 triệu đồng…

Sau đợt hạn, mặn lịch sử năm 2019-2020, nông dân trồng sầu riêng tại các huyện phía tây rất lo sợ nước mặn xâm nhập vì loại cây này rất mẫn cảm với mặn. Có thời điểm, một số nông dân có vườn sầu riêng bị thiệt hại do mặn không dám trồng mới lại loại cây này. Nhận thấy khó khăn của nông dân, tỉnh Tiền Giang đã đầu tư 6 cống ngăn mặn dọc theo tuyến sông Tiền trên địa bàn các huyện Châu Thành, Cai Lậy nhằm ngăn mặn vào sâu trong nội đồng, tạo thêm niềm tin cho nông dân phục hồi lại diện tích cây trồng đang có giá trị kinh tế cao này.

Gia đình ông Nguyễn Tấn Ngọc (xã Phú Quý, thị xã Cai Lậy) trồng sầu riêng từ năm 2012. Sau đợt hạn, mặn năm 2019-2020, vườn sầu riêng hơn 0,2 ha của gia đình ông gần như chết hết. Ông Ngọc cho biết: “Sau khi sầu riêng chết, tôi cũng như bà con nơi đây rất băn khoăn trong việc trồng mới lại sầu riêng. Sau khi nghe tỉnh có chủ trương xây dựng các cống ngăn mặn lớn, gia đình tôi mới quyết định trồng lại sầu riêng. Đến nay, các cống ngăn mặn đã hoàn thành, đưa vào sử dụng nên người dân càng yên tâm hơn”.

Xác định tính cấp bách và tầm quan trọng của các cống ngăn mặn dọc theo tuyến sông Tiền, tỉnh Tiền Giang đã chỉ đạo các nhà thầu tập trung nhân, vật lực đẩy nhanh tiến độ thi công, bảo đảm chất lượng và tiến độ. Đến thời điểm này, toàn bộ 6 cống ngăn mặn đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, vượt tiến độ khoảng 3 tháng. Bên cạnh đó, cống âu Nguyễn Tấn Thành do Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 10 (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) thực hiện đã đạt khoảng 47% tiến độ.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Cai Lậy Võ Văn Nhanh cho biết, thời gian qua, khi chưa có các cống ngăn mặn trên đường tỉnh 864, địa phương gặp nhiều khó khăn trong công tác phòng chống hạn, mặn. Hiện, 6 cống đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, người dân trồng cây ăn trái rất phấn khởi.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tiền Giang Nguyễn Văn Mẫn, dự báo, hạn mặn 2023-2024 sẽ rất phức tạp, vì vậy, địa phương đã chủ động xây dựng phương án ứng phó từ sớm, từ xa. Nếu không có kế hoạch ứng phó, thiệt hại rất lớn cho vùng cây ăn trái các huyện phía tây, đặc biệt là cây sầu riêng. Trước mắt, ngành nông nghiệp và các địa phương thống nhất vị trí đắp 3 đập thép nhằm ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trồng sầu riêng của huyện Cai Lậy và thị xã Cai Lậy. Theo đó, 3 đập thép ngăn mặn trên địa bàn huyện Cai Lậy bao gồm: Trà Tân, Ba Rài, Phú An với tổng dự toán đầu tư khoảng 34 tỷ đồng.

Nhận định của Đài khí tượng thủy văn tỉnh Tiền Giang, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2023-2024 trên địa bàn tỉnh có khả năng ở mức cao hơn năm 2015-2016; trường hợp cực đoan, kéo dài xâm nhập mặn, có khả năng tương đương như mùa khô 2019-2020. Vì vậy, Tiền Giang đã đưa ra nhiều giải pháp công trình và phi công trình để ứng phó, như: Thực hiện cắt vụ, chuyển đổi mùa vụ và cơ cấu cây trồng; nạo vét các tuyến kênh, khơi thông dòng chảy, sửa chữa kịp thời các cống không bảo đảm ngăn mặn, trữ ngọt…

Có thể bạn quan tâm

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.

Sạt lở nhấn chìm nhiều nhà dân xuống sông Hậu.

Nỗi lo lắng sạt lở ở cù lao

Trên địa bàn xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang gần đây xảy ra nhiều vụ sạt lở, sụp lún đất ven bờ sông Hậu với diễn biến nhanh và phức tạp, ảnh hưởng đời sống, tài sản và sinh hoạt của nhiều hộ dân.

Chính quyền và nhân dân khắc phục sự cố vỡ một đoạn cồn Sơn của thành phố Cần Thơ.

Bảo vệ mùa màng trước triều cường lịch sử

Mùa nước nổi năm nay kết hợp triều cường và mưa lớn gây thiệt hại lớn đến đời sống cũng như sản xuất của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Tại nhiều nơi, chính quyền địa phương và nhân dân đã cùng nhau đồng tâm, hợp sức chống chọi với mực nước dâng cao, bảo vệ thành công mùa màng và sinh kế.

Mô hình trồng sen mùa nước nổi tại xã Tân Hòa, thành phố Cần Thơ.

Lan tỏa mô hình sản xuất “thuận thiên”

Sau khi Nghị quyết 120 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai, nhiều nông dân ở thành phố Cần Thơ đã thay đổi cách nghĩ, cách làm. Thay vì chống lại tự nhiên, họ chọn cách thuận theo quy luật đất - nước - mùa vụ để canh tác hiệu quả, tiết kiệm chi phí.

Vườn rau đọt choại nhìn từ trên cao.

Đặc sản độc đáo đất miền Tây

Rau choại từ một loại dây hoang dại ở rừng tràm, rừng dừa nước nay trở thành đặc sản được săn tìm, giúp nhiều hộ dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và thành phố Cần Thơ nói riêng thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Theo nhiều nông dân, dây choại có sức sống dẻo dai, thích ứng với mọi điều kiện thời tiết.

Tuyến đê biển quốc gia đoạn đi qua ấp Giồng Bàn, xã Long Vĩnh bị sạt lở chân đê, dài 70m.

Khắc phục sạt lở ven sông, bờ biển

Thời gian qua, tình trạng sạt lở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp, gây thiệt hại sản xuất nông nghiệp, ảnh hưởng đến sinh kế của nhân dân.

Ông Nguyễn Văn Đời, Giám đốc Hợp tác xã Trầu Vàng Vị Thủy chăm sóc vườn trầu của gia đình.

Nét đẹp hồn quê làng trầu Vị Thủy

Giữa nhịp sống hiện đại, nơi phố thị đang đổi thay từng ngày, vẫn còn đó làng trầu Vị Thủy (xã Vĩnh Thuận Đông, thành phố Cần Thơ) yên bình, mộc mạc với sắc xanh mướt mắt của những giàn trầu trải dài.

Nhiều ngôi nhà ở Đồng Tháp bị đổ sụp xuống sông do sạt lở.

Chủ động, linh hoạt ứng phó với biến đổi khí hậu

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. Tuy nhiên, nơi đây luôn phải đối mặt nhiều thách thức do tác động của biến đổi khí hậu gây ra. Trước thực trạng này, các địa phương trong vùng có nhiều giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại, thích ứng với điều kiện cực đoan của thiên nhiên.

Dự án Hạ tầng thiết yếu hỗ trợ phát triển vùng cây ăn trái hoa kiểng khu vực Mỏ Cày Bắc và Chợ Lách vừa hoàn thành đưa vào sử dụng.

Hoàn thiện hệ thống thủy lợi, thúc đẩy phát triển kinh tế

Những năm gần đây, hệ thống thủy lợi tại khu vực các cù lao Minh, Bảo và An Hóa (Vĩnh Long) được đầu tư nhằm ngăn mặn, trữ ngọt phục vụ nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân. Nhờ vậy, nhiều “túi nước ngọt” được hình thành giúp tưới tiêu vườn cây ăn quả, ruộng lúa, hoa màu.

Nông dân Vĩnh Bình, tỉnh An Giang thu hoạch tôm càng xanh bán cho thương lái.

Xứ sở tôm càng xanh chuyển mình

Vĩnh Bình từng được ví như “rốn phèn” của vùng Miệt Thứ, tỉnh An Giang, với muôn vàn khó khăn. Ngày nay, địa phương này đã vươn lên mạnh mẽ, trở thành một “xứ sở tôm càng xanh”.

Thành viên Hợp tác xã Sản xuất nông nghiệp sinh thái Quyết Tiến kiểm tra lưới bao quanh vùng nuôi trữ cá.

Nuôi trữ cá kết hợp du lịch sinh thái mùa nước nổi

Khi nước lũ (mùa nước nổi) tràn đồng cũng là lúc bà con nông dân đầu nguồn của tỉnh Đồng Tháp triển khai thực hiện mô hình nuôi trữ cá trên đồng ruộng. Mô hình này vừa góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, tránh kiểu đánh bắt tận diệt, vừa có lợi thế khai thác du lịch theo mùa.

Chế biến các sản phẩm từ dừa tại tỉnh Vĩnh Long đã tạo nhiều việc làm cho lao động nông thôn.

Vĩnh Long phát triển bền vững ngành dừa

Sau sáp nhập, tỉnh Vĩnh Long có diện tích dừa lớn nhất khu vực và cả nước với khoảng 120 nghìn ha, chiếm gần 50% diện tích của cả nước. Địa phương đang tập trung xây dựng vùng sản xuất tập trung có mã số vùng trồng để phục vụ chế biến và xuất khẩu dừa bền vững.

Hệ thống tưới nhỏ giọt do Viện Nghiên cứu phát triển Đồng bằng sông Cửu Long chuyển giao tại phường Vĩnh Châu.

Giải pháp hiệu quả giảm nguy cơ cạn kiệt nguồn nước ngầm

Vĩnh Châu, thành phố Cần Thơ là nơi chuyên canh trồng hành tím lớn nhất cả nước, với diện tích gần 7.000 ha. Nguồn nước tưới tiêu phục vụ sản xuất ở đây chủ yếu khai thác từ mạch nước ngầm. Tuy nhiên, trước tác động của biến đổi khí hậu và việc khai thác quá mức, nguồn nước ngầm ngày càng suy giảm nghiêm trọng.

Hoạt động thả cá về tự nhiên nhằm đa dạng nguồn lợi thủy sản được tổ chức tại thành phố Cần Thơ.

Bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản

Thành phố Cần Thơ có nhiều ao, hồ, sông, rạch,... mang đến những lợi ích không nhỏ về nguồn lợi thủy sản. Tuy nhiên, trước những ảnh hưởng do biến đổi khí hậu, nạn đánh bắt trái phép,… nguồn thủy sản tại địa phương ít nhiều bị ảnh hưởng. Bảo vệ nguồn lợi, phát triển nuôi trồng thủy sản đang là việc được địa phương chú trọng.

Ông Lê Văn Sấm bên ao nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao

Hiệu quả từ ứng dụng nuôi tôm công nghệ cao

Gần 20 năm theo nghề nuôi tôm, ông Lê Văn Sấm, (sinh năm 1958, ngụ xã Thạnh Hải, tỉnh Vĩnh Long) chuyển dần từ cách nuôi truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao thu lợi nhuận hàng chục tỷ đồng mỗi năm. Ông đã hỗ trợ, giúp giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Ao Bà Om, phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long rợp bóng cây cổ thụ.

Trải nghiệm du lịch xanh, thân thiện môi trường

Những năm gần đây, tỉnh Vĩnh Long không ngừng phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong phát triển du lịch xanh, thân thiện môi trường. Nhiều sản phẩm mới lạ, hấp dẫn du khách trong nước và nước ngoài được hình thành, góp phần tạo động lực thúc đẩy kinh tế-xã hội địa phương.

Lối vào khu dân cư khóm Sa Phô nằm dọc tuyến sông Cửa Lớn (thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau) bị sạt lở làm hư hỏng.

Cà Mau ứng phó tình trạng sạt lở đất ven sông

Vào mùa mưa hằng năm, tình trạng sạt lở đất ven sông lại trở nên “nóng” tại nhiều địa phương vùng sông nước Cà Mau, gây bất an cho người dân, đe dọa đời sống, sản xuất và làm hư hỏng nhiều công trình hạ tầng.