Sự kiện thu hút hơn 100 đại biểu đến từ các bộ, ngành Trung ương, địa phương, tổ chức xã hội, đơn vị hỗ trợ kỹ thuật và các doanh nghiệp cộng đồng (CBNEs). Các đại biểu đã cùng trao đổi về hướng đi sinh kế bền vững gắn với bảo tồn đa dạng sinh học.
Ông Lưu Tiến Đạt, Phó Trưởng phòng Khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, dự án “Phát triển tài nguyên lâm sản ngoài gỗ bền vững thông qua cải thiện sinh kế địa phương và liên kết thị trường cho các doanh nghiệp cộng đồng” (gọi là dự án AfoCo) được triển khai trong giai đoạn tháng 11/2021 đến tháng 12/2026, với tổng ngân sách 8,5 triệu USD, trong đó 6,5 triệu USD từ Quỹ hợp tác ASEAN-Hàn Quốc. Dự án có sự tham gia của bốn quốc gia gồm Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam.
Sau hơn ba năm triển khai, dự án đã từng bước hoàn thiện hạ tầng và thiết bị phục vụ phòng cháy, chữa cháy rừng như tháp quan sát, trung tâm điều hành, xe chuyên dụng và hệ thống bơm nước; triển khai phục hồi, trồng mới và quản lý khoảng 80ha rừng tại các quốc gia tham gia.
Song song đó, các mô hình nông-lâm kết hợp cũng được phát triển nhằm cải thiện sinh kế và giảm thiểu nguy cơ cháy rừng do tác động của con người. Trong lĩnh vực lâm sản ngoài gỗ, dự án tập trung nâng cao năng lực cho doanh nghiệp cộng đồng.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lưu Hồng Trường, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ tiên tiến, phát triển sinh kế cộng đồng là quá trình dài, đòi hỏi sự đồng hành bền bỉ của nhiều bên liên quan. Sau giai đoạn tổng kết vừa qua, dự án tiếp tục nhận được nguồn tài trợ mới từ Đức và đang bước sang giai đoạn 3, với kỳ vọng mở rộng hỗ trợ, củng cố các mô hình đã thành công và tạo điều kiện cho những nhóm cộng đồng còn non trẻ.
Ông Trường nhấn mạnh, cần tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp cộng đồng đã vận hành hiệu quả với những nhóm mới khởi đầu hoặc còn gặp khó khăn. Việc chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, quản trị tài chính, kỹ thuật chế biến hay tổ chức thị trường được xem là chìa khóa giúp lan tỏa mô hình sinh kế bền vững trên nền tảng lâm sản ngoài gỗ.
Tại hội thảo, các đại biểu cũng cho rằng, phát triển sinh kế ổn định từ lâm sản ngoài gỗ là giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực lên tài nguyên rừng. Khi đời sống người dân được bảo đảm, công tác bảo tồn đa dạng sinh học sẽ có nền tảng bền vững hơn.
Trong khuôn khổ hội thảo, dự án mới giai đoạn 2025-2028 về bảo tồn đa dạng sinh học và cải thiện sinh kế cho cộng đồng sống quanh rừng đặc dụng, rừng phòng hộ được công bố khởi động. Chương trình được triển khai tại 5 khu vực thuộc 4 tỉnh: Khánh Hòa, Lâm Đồng, Gia Lai và An Giang, tập trung vào các cộng đồng vùng đệm rừng.
