Thúc đẩy cải cách thể chế kinh tế trong bối cảnh mới

Cải cách thể chế kinh tế phải đi trước một bước để đạt được mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Quang cảnh Hội thảo
Quang cảnh Hội thảo

Ngày 10/4, Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và Ủy Ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội tổ chức hội thảo khoa học quốc gia thường niên Kinh tế Việt Nam năm 2024 và triển vọng năm 2025 với chủ đề "Thúc đẩy cải cách thể chế kinh tế trong bối cảnh mới".

Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hồng Chương, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, năm 2024, kinh tế thế giới đối mặt với nhiều thách thức, ước tính các nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng ở mức 2,7% đến 3,2%.

Trong bối cảnh đó, kinh tế Việt Nam trải qua một năm sôi động với nhiều bước chuyển mình mạnh mẽ, tăng trưởng GDP đạt 7,09%, vượt mục tiêu đề ra; năng suất lao động được cải thiện với mức tăng 5,14% nhưng vẫn còn khoảng cách khá xa so với một số quốc gia phát triển hơn trong khu vực.

Cơ cấu các ngành sản xuất tiếp tục quá trình chuyển dịch từ khu vực nông, lâm, thuỷ sản sang công nghiệp và dịch vụ, trong đó ngành công nghiệp chế biến chế tạo có được bước phục hồi mạnh mẽ, trở thành động lực lớn đóng góp vào mức tăng trưởng cao của nền kinh tế.

Ở khu vực đối ngoại, Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá ước đạt hơn 786,29 tỷ USD, tương đương khoảng 165% GDP.

Tuy nhiên, khu vực kinh tế có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục lấn át khu vực trong nước với 71,7% tổng kim ngạch xuất khẩu và 63,2% tổng kim ngạch nhập khẩu, nhưng giá trị gia tăng của khu vực FDI đóng góp vào nền kinh tế còn chưa tương xứng.

Nhiều doanh nghiệp nội địa trong nước còn gặp khó khăn, không tạo ra được sự liên kết với khu vực FDI để từ đó tham ra sâu rộng hơn vào mạng lưới sản xuất toàn cầu. Thực trạng này cho thấy, mục tiêu tăng trưởng 8% trong năm 2025 và cao hơn trong các năm tiếp theo rất thách thức.

“Để có thể duy trì được mức tăng trưởng bền vững trong dài hạn, bên cạnh việc phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống, việc xây dựng một hệ thống thể chế kinh tế và thể chế chính trị phù hợp là hết sức quan trọng. Hệ thống thể chế có tính bao trùm chính là nền tảng quan trọng cho một nền kinh tế thị trường đầy đủ và giúp khuyến khích sự tham gia của đại đa số người dân vào các hoạt động kinh tế”. Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hồng Chương nói.

Trước những vấn đề đặt ra, Hội thảo tập trung làm rõ bối cảnh quốc tế và những tác động của thế giới đến kinh tế Việt Nam năm 2024; đánh giá diễn biến kinh tế Việt Nam năm 2024 thông qua các khu vực chính của nền kinh tế.

Các đại biểu cũng tập trung thảo luận nhằm đo lường thể chế kinh tế, đánh giá mức độ phát triển của nền kinh tế thị trường Việt Nam và vai trò của thể chế thông qua tác động của thể chế kinh tế đến tăng trưởng, từ đó chỉ ra nguyên nhân của các hạn chế trong hệ thống pháp luật; đề xuất những khuyến nghị chính sách trong điều hành kinh tế năm 2025 cũng như cải cách chế kinh tế quan trọng trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Trong khuôn khổ Hội thảo, Đại học Kinh tế Quốc dân công bố ấn phẩm Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2024 “Thúc đẩy cải cách thể chế kinh tế trong kỷ nguyên mới”.

Trên cơ sở hai nhóm thể chế được nghiên cứu gồm hệ thống pháp luật kinh tế và hệ thống pháp luật về bộ máy nhà nước, ấn phẩm đề cập triển vọng kinh tế thế giới và Việt Nam năm 2025; đồng thời đưa ra các khuyến nghị chính sách vĩ mô nói chung và các chính sách thúc đẩy cải cách thể chế trong bối cảnh mới.

Theo đó, cải cách thể chế cần hướng tới xây dựng được môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, bình đẳng, giảm thiểu sự can thiệp hành chính trong xây dựng chính sách để tạo nền tảng cho phát triển khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của tăng trưởng.

Có thể bạn quan tâm

Máy bay của hãng Emirates tại sân bay quốc tế Nội Bài. (Ảnh: HUÂN TRẦN)

Chính phủ ban hành quy định mới về hoạt động bay

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 222/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động bay, quy định rõ nguyên tắc hoạt động bay tại sân bay; quy chế bay, phương thức bay và phương thức hoạt động trong khu vực sân bay dùng chung; thẩm quyền cấp, sửa đổi, hủy bỏ phép bay...

Chăm sóc vườn sầu riêng thông qua thiết bị cảm biến tại xã Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: MINH ANH)

Bảo đảm mục tiêu tăng trưởng trước nguy cơ El Nino

Năm 2026, ngành nông nghiệp Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng từ 3,7-4%; kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 74 tỷ USD. Tuy nhiên, những diễn biến mới của hiện tượng El Nino đang tạo ra thách thức lớn đối với sản xuất và xuất khẩu những tháng cuối năm - giai đoạn quyết định kết quả tăng trưởng toàn ngành.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk cắt băng khai mạc hội chợ.

Khai mạc hội chợ sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, OCOP tỉnh Đắk Lắk và các tỉnh, thành phố năm 2026

Ngày 26/6, tại Quảng trường Phú Yên, phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk đã diễn ra lễ khai mạc Hội chợ sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, OCOP tỉnh Đắk Lắk và các tỉnh, thành phố năm 2026. Đây là hoạt động trong chuỗi sự kiện hội nghị công bố quy hoạch và xúc tiến đầu tư tỉnh Đắk Lắk năm 2026.

Quang cảnh Hội thảo.

Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao - cơ hội và hướng đi chiến lược cho doanh nghiệp đầu tư vào Đắk Lắk

Việc đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm mà còn là giải pháp quan trọng để thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao thu nhập cho người dân và xây dựng nền nông nghiệp của tỉnh Đắk Lắk hiện đại, xanh, bền vững.

Ông Adam Kendrick, Chuyên gia thuế của ADB.

Tổng kết đợt khảo sát hỗ trợ kỹ thuật của ADB về khảo sát hoàn thuế giá trị gia tăng

Sau bốn ngày làm việc, ngày 26/6, Cục Thuế phối hợp với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức cuộc họp tổng kết nhằm thống nhất các định hướng hỗ trợ kỹ thuật. Cuộc họp có sự tham gia của Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn, đại diện các đơn vị nghiệp vụ thuộc Cục Thuế cùng đoàn chuyên gia của ADB.

Lãnh đạo Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Tập đoàn Zhong Yi Feng (Trung Quốc).

Thái Nguyên tiếp tục đứng đầu thu hút vốn FDI

Sáu tháng đầu năm nay, các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 8,05 tỷ USD, không chỉ là địa phương đứng đầu mà còn chiếm 42% tổng vốn FDI đầu tư vào Việt Nam và gần 8,5 nghìn tỷ đồng; thu hút vốn FDI sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh thời gian tới. 

Hiệp hội Taxi Hà Nội đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, đánh giá kỹ tác động của từng phương án chính sách để không làm phát sinh bất lợi đối với doanh nghiệp.

Gỡ vướng cho doanh nghiệp vận tải về thuế xăng dầu và hóa đơn điện tử

Ngày 26/6, Hiệp hội Taxi Hà Nội đã có văn bản kiến nghị Bộ Tài chính về chính sách thuế đối với xăng dầu và một số quy định về hóa đơn điện tử nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp kinh doanh vận tải. Những kiến nghị này được tổng hợp từ ý kiến của các doanh nghiệp hội viên hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vận tải.

Ngư dân sửa lại lồng bè sau thiên tai.

Xây dựng "luật chơi" mới cho nuôi biển công nghiệp

Lần đầu tiên, Việt Nam xây dựng Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) dành riêng cho cơ sở nuôi biển công nghiệp. Bộ tiêu chuẩn không chỉ tạo hành lang kỹ thuật thống nhất cho đầu tư, quản lý mà còn được kỳ vọng trở thành nền tảng để chuyển đổi từ nuôi biển truyền thống sang sản xuất công nghiệp, hiện đại và hội nhập quốc tế.

Bà Vũ Nam Hương, Phó Tổng Giám đốc LPBank nhận giải Sản phẩm Dịch vụ xuất sắc cho 2 sản phẩm LPBank Plus và LocPhat Pay

LPBank khẳng định vị thế tiên phong với cú đúp giải thưởng tại Vietnam I4 Impact Awards 2026

Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh tại Vietnam I4 Impact Awards 2026 tại hai hạng mục giải thưởng quan trọng, gồm “Lãnh đạo Sáng tạo và Chuyển đổi số” dành cho ông Vũ Quốc Khánh - Tổng Giám đốc và “Dịch vụ số xuất sắc” dành cho bộ đôi sản phẩm công nghệ nổi bật là LPBank Plus và LocPhat Pay.

Đoàn công tác tỉnh Tây Ninh đi xúc tiến đầu tư tại Đức.

Tây Ninh ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác quy mô lớn với các đối tác Đức

Trong khuôn khổ chương trình xúc tiến đầu tư tại châu Âu, ngày 25/6, tại thành phố Stuttgart, bang Baden-Württemberg (Đức), Tây Ninh tổ chức thành công Hội nghị xúc tiến đầu tư và ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác quy mô lớn với các đối tác Đức, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.

Một góc Khu đô thị The Global City.

Xu hướng thận trọng trong đầu tư bất động sản

Ngày 26/6, tại Khu đô thị The Global City, Kênh thông tin tài chính-kinh tế CafeF tổ chức Tọa đàm "Bất động sản 6 tháng cuối 2026: Thị trường bước vào giai đoạn phục hồi có chọn lọc". Các chuyên gia đã có những phân tích, nhận định các động lực chính của thị trường, cơ hội đầu tư đáng chú ý trong thời gian tới.

(Ảnh có yếu tố AI).

Sức hấp dẫn đầu tư dài hạn của một điểm đến, kinh nghiệm nhìn từ Việt Nam

Việt Nam tiếp tục ghi nhận tăng trưởng tích cực về du lịch quốc tế, dòng vốn đầu tư nước ngoài và nhu cầu đối với các dịch vụ chất lượng cao, những điểm đến có khả năng kết hợp giữa hạ tầng, văn hóa, môi trường sống và hoạt động kinh tế đang trở thành tâm điểm quan tâm của các nhà đầu tư.