Tăng trưởng xanh, chuyển đổi số - Động lực mới cho doanh nghiệp

Từ chuyển đổi tư duy quản lý đến đổi mới công nghệ, số hóa và phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp đang đứng trước yêu cầu chuyển mình mạnh mẽ để nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và phát triển bền vững.

Tăng trưởng xanh, chuyển đổi số - Động lực mới cho doanh nghiệp. (Ảnh: Kim Dung)
Tăng trưởng xanh, chuyển đổi số - Động lực mới cho doanh nghiệp. (Ảnh: Kim Dung)

Trong bối cảnh kinh tế xanh và kinh tế số ngày càng định hình phương thức sản xuất, kinh doanh, yêu cầu đối với doanh nghiệp không còn dừng ở việc tuân thủ các quy định về môi trường hay ứng dụng một vài công nghệ mới. Chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần được đặt trong một chiến lược thống nhất, gắn trực tiếp với hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Đây cũng là xu hướng được nhiều chuyên gia, cơ quan quản lý và doanh nghiệp nhấn mạnh khi bàn về những động lực mới cho tăng trưởng và nâng cao năng suất tại Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) 2026 với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá - Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình” được tổ chức ngày 5/10.

ndo_br_2aobor3ncjgp5vugsvfdcfhcfq43of8t82y8humc.jpg
Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) 2026 với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá - Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình”.

Từ “hậu kiểm” đến kiến tạo môi trường phát triển

Theo ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chính sách môi trường hiện nay đang có sự chuyển đổi căn bản về tư duy, từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, từ quản lý, kiểm soát sang kiến tạo môi trường để doanh nghiệp phát triển bền vững. Một trong những trọng tâm là tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, tối ưu hóa hồ sơ và giảm chi phí tuân thủ. Bộ đã cắt giảm 7 thủ tục hành chính cấp Bộ và 2 thủ tục cấp tỉnh, xã, qua đó giảm 52,5% thời gian thực hiện và 52,3% chi phí tuân thủ. Cùng với đó là chuyển đổi mô hình quản lý sang số hóa và quản trị số, cho phép doanh nghiệp báo cáo trên nền tảng số liên thông từ trung ương đến địa phương, hạn chế gánh nặng báo cáo thủ công.

Cùng với cải cách thủ tục, chính sách môi trường đang hướng mạnh tới kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải thành nguồn nguyên liệu cho sản xuất và nâng cao trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất. Tài chính xanh và tiêu dùng xanh cũng được thúc đẩy thông qua các bộ tiêu chí xác định dự án xanh, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và nhãn xanh của Chính phủ.

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, ông Hồ Kiên Trung cho rằng cần chuyển từ tâm thế tuân thủ thụ động sang chủ động đổi mới. Trước hết là năng lực quản trị và thiết kế sinh thái ngay từ đầu; tiếp đó là năng lực chuyển đổi công nghệ, đo lường và truy xuất nguồn gốc các chỉ số môi trường, tín chỉ carbon, cũng như khả năng tiếp cận tài chính xanh.

ndo_br_2aobor3kjbsy6yiy3ivhnqv43xmfulrgjjaouyy0.jpg
Ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Trong đó, thiết kế sinh thái được xác định là một khâu quan trọng, có thể giảm tới 80% tác động tiêu cực đến môi trường và giúp sản phẩm dễ tái chế. Đây không chỉ là câu chuyện môi trường mà còn liên quan trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp khi các yêu cầu về sản xuất xanh ngày càng được chú trọng.

Ở góc độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Tiến sĩ Nguyễn Đắc Bình Minh, Phó Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo quốc gia, cho rằng các chủ trương, chính sách về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được triển khai quyết liệt và đồng bộ, trong đó doanh nghiệp được đặt vào vị trí trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và là động lực chính của phát triển kinh tế. Ba trụ cột khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tạo nên nền tảng mới cho doanh nghiệp. Đáng chú ý, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được triển khai nhằm tạo không gian để ứng dụng các kết quả nghiên cứu, công nghệ mới vào giải quyết những bài toán thực tế của doanh nghiệp, kiểm chứng hiệu quả và giảm rủi ro trước khi đầu tư thương mại ở quy mô lớn.

Cùng với đó, các cơ chế tài chính hỗ trợ đổi mới công nghệ đang được hoàn thiện thông qua các quỹ như Nafosted, NATIF và việc xây dựng Quỹ Mạo hiểm quốc gia. Theo ông Nguyễn Đắc Bình Minh, mối liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng: Nhà nước kiến tạo thể chế và môi trường; các nhà khoa học, viện trường tạo ra tri thức, công nghệ; còn doanh nghiệp giữ vai trò ứng dụng, thương mại hóa công nghệ để tạo giá trị kinh tế.

Hạ tầng, nhân lực và thể chế cùng chuyển động

Tư duy này càng rõ nét khi chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang thâm nhập sâu vào hoạt động doanh nghiệp. Theo ông Lê Hùng Cường, Tổng Giám đốc FPT Digital, số hóa thông tin đã trở thành yêu cầu đối với doanh nghiệp nhằm nâng cao năng suất và tích hợp dữ liệu liên ngành. AI đang được ứng dụng từ xử lý văn bản, phân tích dữ liệu đến tối ưu hóa quy trình.

Tuy nhiên, hiệu quả ứng dụng AI chưa tương xứng với mức độ triển khai. Theo các nghiên cứu quốc tế được ông dẫn lại, 88% doanh nghiệp lớn đã ứng dụng AI, nhưng chỉ khoảng 39% nhận thấy AI có tác dụng và chỉ 6% thực sự ghi nhận hiệu quả rõ rệt. Nguyên nhân chủ yếu là việc ứng dụng còn mang tính tự phát, thiếu chiến lược tổng thể.

ndo_br_2aobor3klb9nh3outz9aqf5vj0bthw3whymjv1g8.jpg
Ông Lê Hùng Cường, Tổng Giám đốc FPT Digital.

Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược và lộ trình ứng dụng bài bản, đồng thời tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ thay vì chỉ đưa AI vào những quy trình cũ. Quản trị rủi ro, bảo mật dữ liệu và xây dựng các chỉ số KPI để đo lường tác động của AI tới năng suất cũng là những yêu cầu quan trọng.

Chuyển đổi xanh và số không chỉ diễn ra trong từng doanh nghiệp mà còn đặt ra yêu cầu thay đổi trên toàn chuỗi cung ứng. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Giám đốc Đối ngoại khu vực của Tập đoàn Maersk, Việt Nam có tiềm năng trở thành trung tâm logistics hàng đầu khu vực nhờ vị trí địa lý, mạng lưới FTA và làn sóng đầu tư. Nhưng để logistics trở thành động lực tăng trưởng mới, hạ tầng cần được kết nối đồng bộ theo phương thức đa phương thức.

Cảng biển, sân bay cần được kết nối với đường sắt, đường thủy nội địa, đường bộ và các khu sản xuất, khu thương mại tự do. Cùng với đó là đẩy mạnh logistics xanh, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nhân lực. Việc ứng dụng hải quan số, hệ thống logistics thông minh, phương tiện vận tải phát thải thấp và cảng thông minh được xem là những yếu tố quan trọng để nâng sức cạnh tranh.

Nhìn từ các góc độ môi trường, khoa học công nghệ, sản xuất, logistics, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực, có thể thấy yêu cầu phát triển bền vững đang ngày càng gắn chặt với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Tăng trưởng xanh không thể tách rời đổi mới công nghệ; chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở ứng dụng công cụ; còn năng suất cần được nhìn nhận trên cơ sở sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực.

Khi Nhà nước tiếp tục hoàn thiện thể chế, doanh nghiệp chủ động đổi mới, nhà khoa học tham gia sâu hơn vào quá trình thương mại hóa công nghệ và cơ sở đào tạo đồng hành với nhu cầu của thị trường lao động, những chuyển động này có thể tạo thành một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp phát triển theo hướng xanh hơn, số hơn và hiệu quả hơn.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh hệ thống dây chuyền bốc rót than của Công ty Tuyển than Cửa Ông-TKV. (Ảnh QUANG THỌ)

Công ty Tuyển than Cửa Ông chăm lo tốt đời sống người lao động

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành than còn nhiều khó khăn, Công ty Tuyển than Cửa Ông vẫn duy trì ổn định nhịp độ sản xuất, đẩy mạnh tiêu thụ than; đồng thời, quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công nhân lao động, tạo động lực hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh của năm 2026.

Diễn đàn kỳ vọng góp phần kết nối 3 yếu tố dữ liệu, công nghệ và thị trường, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng thực chất, phù hợp hơn với điều kiện của khu vực kinh tế tập thể. (Ảnh: HNV)

Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường

Chuyển đổi số đang trở thành một yêu cầu ngày càng rõ nét đối với khu vực kinh tế tập thể. Tuy nhiên, với nhiều hợp tác xã, vấn đề đặt ra không chỉ là lựa chọn công nghệ nào mà còn là chuyển đổi số để giải quyết bài toán gì, bắt đầu từ đâu và làm thế nào để tạo ra hiệu quả thực chất.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi: 9 tháng năm 2026 tăng trưởng xếp thứ 3/6 tỉnh vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Sáng 7/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tổ chức họp phiên thường kỳ đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh tháng 9, quý III, 9 tháng và nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026. Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Y Ngọc chủ trì phiên họp.

(Ảnh minh họa: THU LAN)

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ lên ngưỡng gần 61 USD/ounce, trong bối cảnh giá dầu phục hồi trước những rủi ro dai dẳng đối với nguồn cung từ Trung Đông, khiến các lo ngại về lạm phát và khả năng tăng lãi suất tiếp tục được chú ý.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài.