Thọ Xuân - vùng quê địa linh, nhân kiệt

Nằm ở trung tâm châu thổ sông Chu, huyện Thọ Xuân (tỉnh Thanh Hóa) là vùng đất địa linh, nhân kiệt. Mảnh đất này là nơi sinh thành, dưỡng dục nên Lê Hoàn, Lê Lợi - hai vị vua của vương triều Tiền Lê, Hậu Lê có vị trí, vai trò quan trọng trong lịch sử chế độ phong kiến Việt Nam.
Biểu diễn cồng chiêng tại lễ hội truyền thống Lam Kinh.
Biểu diễn cồng chiêng tại lễ hội truyền thống Lam Kinh.

Huyện Thọ Xuân hiện có sáu di dích quốc gia, 49 di tích cấp tỉnh, gắn liền với 24 lễ hội, lễ tục truyền thống còn được bảo lưu, tái hiện trong đời sống cộng đồng.

Đặc biệt, trò diễn Xuân Phả và lễ hội Đền thờ Lê Hoàn đã được công nhận Di sản phi vật thể quốc gia. Tại làng Trung Lập, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân còn ngôi đền thờ Lê Hoàn với kiến trúc hình chữ Công cổ kính, điêu khắc độc đáo có giá trị lịch sử. Trong đền, hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật quý hiếm như 14 sắc phong, trống đồng, đỉnh đồng...

Đây là công trình kiến trúc thời Lê hiếm hoi còn lại tại Thanh Hóa, được các nhà khoa học nghiên cứu, tiếp thu, góp phần phục vụ phục dựng lại chính điện Lam Kinh. Cách đền thờ Lê Hoàn hơn 10km về phía tây là khu di tích Lam kinh, nơi an táng, thờ tự các vua, hoàng hậu vương triều Hậu Lê.

Tại Khu di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Lam Kinh hiện có năm bảo vật quốc gia là các bia ký hình chữ nhật được chế tác bằng đá trầm tích nguyên khối được đặt trên lưng rùa... Tiêu biểu là bia Vĩnh Lăng được làm bằng đá trầm tích nguyên khối...

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Xuân Lập Lê Đình Hải: Xuân Lập có xứ đồng vẫn gọi là ruộng binh và tưởng nhớ vị vua cùng tướng lĩnh thường xuất quân “phá Tống, bình Chiêm” sau Tết cổ truyền mới về.

Hiện, các làng vẫn giữ tục ăn Tết lại vào mồng 7 và mồng 9 tháng Giêng hằng năm. Xuân Lập được công nhận xã văn hóa nông thôn mới và nhân dân địa phương còn nấu bánh chưng nung trong chum sành, chuyên canh giống lúa thuần 13/2 làm bánh răng bừa, tổ chức các trò chơi dân gian như đánh đu, chơi tổ tôm điếm, bịt mắt bắt dê, bắt vịt, bắt lợn…

Giữ gìn di sản ông cha trao truyền, nhiều năm qua, ông Bùi Xuân Hùng và 15 nghệ nhân ở xã Xuân Trường tình nguyện thành lập, duy trì hoạt động Câu lạc bộ bảo tồn, phát triển trò diễn Xuân Phả. Bận rộn, tất tả với cuộc sống mưu sinh nhưng các nghệ nhân vẫn dành thời gian chế tác con trò, sưu tầm dữ liệu, duy trì tập luyện, hướng dẫn nhau trau dồi, hoàn thiện trò diễn Xuân Phả.

Câu lạc bộ từng tham gia các sự kiện văn hóa lớn như Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, 1050 năm nhà nước Đại Cồ Việt tại cố đô Hoa Lư (Ninh Bình), Festival Huế, biểu diễn, quảng bá trò diễn Xuân Phả tại lễ hội Thành Tuyên... Diễn trò Xuân Phả không thể thiếu tại lễ hội truyền thống đền thờ Lê Hoàn, Lam Kinh được tổ chức hằng năm, đáp ứng nhu cầu về đời sống tinh thần của đông đảo nhân dân và du khách thập phương.

Tiếp tục nghiên cứu về truyền thống lịch sử, văn hóa của quê hương địa linh, nhân kiệt, huyện Thọ Xuân cùng Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch Thanh Hóa phối hợp với Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn đã tiến hành khai quật khảo cổ tại bảy điểm, phát lộ 294m2 để xác định hành điện Vạn Lại, đàn Nam Giao, đền Phỗng, kho và lũy Yên Trường...

Năm 2022, huyện Thọ Xuân đón hơn 600 nghìn lượt khách du lịch tới tham quan. Các hạng mục công trình như: Nhà tả, hữu vu, bốn tòa thái miếu ở Lam Kinh tiếp tục được đầu tư, hoàn thiện. Cùng với việc phát triển các sản phẩm OCOP, các làng nghề truyền thống, địa phương kỳ vọng sẽ thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm các di tích, di sản trên mảnh đất này.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Thọ Xuân Nguyễn Xuân Hải, cho biết: Quán triệt văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực, mục tiêu của sự phát triển, nhiều năm qua huyện Thọ Xuân luôn quan tâm bảo vệ, bảo tồn các di tích, di sản, phục dựng lễ hội, hỗ trợ bảo lưu, truyền dạy di sản văn hóa truyền thống.

Giai đoạn 2022-2025, huyện đã xây dựng, ban hành đề án trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích, di sản văn hóa, gắn với phát triển du lịch.

Theo đó, một số di tích trọng điểm được bảo vệ, chống xuống cấp, trùng tu, tôn tạo, lễ hội truyền thống tổ chức thường niên, thu hút đông đảo khách thập phương, nhất là các tầng lớp nhân dân được hưởng thụ, tham gia, sáng tạo văn hóa. Ngoài tái hiện nghi lễ truyền thống, phần hội được tổ chức kéo dài bởi nhiều trò chơi, trò diễn dân gian, liên hoan văn hóa, văn nghệ, thi đấu thể thao dân tộc, hiện đại, giới thiệu nét văn hóa đặc trưng cùng các đặc sản địa phương.

Có thể bạn quan tâm

Theo các già làng, mỗi món ăn đều chứa đựng ký ức của dân tộc mình.

Đánh thức hương vị đại ngàn

Lễ hội Ẩm thực truyền thống các dân tộc miền núi thành phố Huế tại xã A Lưới 2 đã níu chân du khách bởi những món ăn truyền thống của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... mở ra cơ hội để văn hóa ẩm thực vùng cao trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, góp phần gìn giữ bản sắc, nâng cao sinh kế cho người dân.

Chùa Phạm Thông ở làng cổ Đông Sơn, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa.

Hàm Rồng - một vùng di sản, danh thắng

“Thanh Hóa thắng địa là nơi/Rồng vờn hạt ngọc, hạc bơi chân thành”. Câu ca được cộng đồng lưu truyền, gợi mở, mời gọi du khách trải nghiệm một vùng di sản, danh thắng ở Hàm Rồng.

Khách du lịch nghe giới thiệu về hệ thống hang động Phong Nha-Kẻ Bàng.

Khám phá hang Sơn Đoòng thông qua công nghệ số

Tỉnh Quảng Trị vừa khai trương dịch vụ trải nghiệm khám phá hang động lớn nhất thế giới Sơn Đoòng thông qua công nghệ thực tế ảo (VR 5D). Đây là trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn cho những người đam mê du lịch khám phá nhưng chưa có điều kiện trực tiếp đến các hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Giữ nhịp trống giữa làng quê xứ Nghệ

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều làng nghề truyền thống dần phai nhạt, ở xã Đại Đồng (tỉnh Nghệ An) vẫn có những con người lặng lẽ giữ lửa nghề làm trống da. Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Bà Nguyễn Thị Kiềm (bên trái) cùng nhóm thợ giữ nghề chằm nón lá Vân Thê.

Duyên dáng nón lá Vân Thê

Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đối mặt với nguy cơ thất truyền, nghề chằm nón lá Vân Thê vẫn được người dân nơi đây nỗ lực giữ gìn, phát huy. Trải qua bao thăng trầm, du lịch làng nghề đã có đóng góp quan trọng vào việc bảo tồn, tiếp nối giá trị của nghề chằm nón xưa.

Vùng biển Cổ Thạch (xã Liên Hương) với nhiều thuyền thúng tạo nên cảnh đẹp hoang sơ.

Vẻ đẹp hoang sơ vùng biển Cổ Thạch

Nằm ở khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, xã Liên Hương có danh thắng quốc gia kế bên bãi biển hoang sơ, rực rỡ với những viên đá đầy màu sắc, tạo nên vẻ đẹp huyền ảo. Trong quần thể du lịch của xã còn có di tích lịch sử-văn hóa giúp nơi đây có tiềm năng trở thành thiên đường trải nghiệm.

Một đoạn tường thành cổ Diên Khánh

Phát huy giá trị di sản thành cổ Diên Khánh

Được công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia từ năm 1988, trong định hướng phát triển, thành cổ Diên Khánh (Khánh Hòa), sẽ trở thành một điểm nhấn quan trọng trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa địa phương.

Việc tổ chức những chương trình văn hóa-du lịch đặc sắc thu hút lượng khách trong nước và quốc tế đến Gia Lai.

Bản sắc cộng đồng tạo sức bật cho du lịch Gia Lai

Sau sáp nhập, Gia Lai trở thành vùng đất hội tụ độc đáo, nơi núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ giao hòa cùng biển xanh miền trung khoáng đạt. Sự kết hợp ấy đã tạo nên lợi thế riêng biệt, giúp ngành du lịch khẳng định vai trò kinh tế mũi nhọn với những câu chuyện văn hóa, bản sắc và sự đồng hành bền chặt của cộng đồng địa phương.

Phút lắng đọng ở không gian sách cũ Cội Nguồn.

Làm mới cho sách cũ

Lật lại từng trang sách cũ, hình ảnh vùng đất học xứ Huế hiện lên trong dáng vẻ nhẹ nhàng, sâu lắng. Không gian sách Cội Nguồn, phường Thuận Hóa, thành phố Huế của bạn trẻ Nguyễn Thị Mỹ Hằng (27 tuổi) như cánh chim mang theo tri thức nhuốm mầu thời gian.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương ở Cam Lộ.

Phát triển du lịch ở vùng đất cách mạng

Xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị được thiên nhiên ưu ái ban tặng khí hậu ôn hòa, cũng là nơi hội tụ của những tầng nấc văn hóa, lịch sử trầm mặc. Từ “Kinh đô kháng chiến” với thành Tân Sở vang bóng một thời, đến những giếng cổ nghìn năm và vườn chè cổ thụ độc đáo.

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.

Võ Ca Dao hướng dẫn cho du khách nước ngoài trải nghiệm in tranh mộc bản.

Kể Huế bằng những điều thương nhớ

Từ trải nghiệm cá nhân và ký ức về cố đô, Võ Ca Dao cố gắng chắt lọc thành 100 điều nên thử khi đến Huế. Đó không chỉ là gợi ý cho những ai mới tới đây du lịch lần đầu mà còn là một cách kể Huế bằng đời sống thường ngày.

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Sau khóa đào tạo photovoice, trang bị máy ảnh cho người dân, đã có nhiều tác phẩm ảnh được trưng bày tới cộng đồng trong vùng di sản.

Cộng đồng tham gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản

Thành nhà Hồ tọa lạc ở xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011. Cùng với thực hiện nghiêm các cam kết theo khuyến nghị của UNESCO, tỉnh Thanh Hóa ưu tiên sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành nhà Hồ và vùng phụ cận gắn với phát triển du lịch.

Ra mắt bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Trị.

Khôi phục trang phục truyền thống dân tộc Chứt

Trong khi các dân tộc ở nước ta đều có trang phục truyền thống phản ánh bản sắc văn hóa, phong tục của từng cộng đồng thì đồng bào dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Bình (trước đây), nay là Quảng Trị lại thiếu trang phục truyền thống.

Du khách tìm hiểu các công đoạn chế tác nón ngựa tại cơ sở của Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan.

Chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Xã Xuân An, tỉnh Gia Lai đang có những bước đi mạnh mẽ, bài bản nhằm phát triển kinh tế-xã hội theo hướng bền vững. Trong đó, sản phẩm du lịch làng nghề nón ngựa Phú Gia trở thành điểm nhấn quan trọng, mở đường cho chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Hương, người truyền lửa cho Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Hưng Tân. (Ảnh TRỌNG TÂM)

Để ví, giặm ngân dài cùng năm tháng

Giữa những ngày cuối thu xứ Nghệ, trong không gian ấm áp của Nhà văn hóa Hưng Tân, xã Hưng Nguyên Nam (Nghệ An), tiếng ví, tiếng giặm lại ngân lên mộc mạc mà sâu lắng. Không chỉ là âm thanh của ký ức, đó còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, được gìn giữ và trao truyền bằng tâm huyết của những con người bình dị nơi làng quê.