“Thế giới thẩm mỹ trẻ em là vùng đất không dễ chinh phục”

Vượt qua hơn 600 tác phẩm từ khắp các tỉnh, thành phố và nhiều quốc gia, Giai Du - cây bút trẻ 24 tuổi - đã xuất sắc giành Giải nhất tại Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất với bản thảo tập truyện dài “Nên làm gì khi trời nổi gió”. Thời Nay đã có cuộc trò chuyện cùng tác giả trẻ về cảm hứng tuổi thơ chưa bao giờ vơi cạn.

Tác giả Giai Du nhận giải cao nhất Giải thưởng văn học Kim Đồng lần thứ nhất.
Tác giả Giai Du nhận giải cao nhất Giải thưởng văn học Kim Đồng lần thứ nhất.

Phóng viên (PV): Đoạt Giải nhất Giải thưởng Văn học thiếu nhi Kim Đồng hẳn là dấu ấn đặc biệt với Giai Du. Điều gì đã thôi thúc anh chọn viết cho thiếu nhi?

Tác giả Giai Du: Tác phẩm lần này tôi không có chủ đích viết cho thiếu nhi từ trước. Khi ý tưởng trong đầu được hoàn thiện dần dần tôi mới quyết định sẽ lấy góc nhìn từ một cậu bé 10 tuổi, chính vì thế mà tôi cũng chọn câu chuyện này sẽ dành cho đối tượng độc giả là các bạn thiếu nhi. Việc viết truyện cho thiếu nhi đối với tôi vừa là cuộc thử nghiệm những điều mới mình chưa từng làm mà cũng vừa là cơ hội để bản thân được trải nghiệm thế giới này qua đôi mắt của trẻ thơ, điều mà ít khi nào chúng ta có cơ hội.

PV: Khi viết cho thiếu nhi, anh có phải “thu nhỏ lại” chính mình không? Hay có một cách nào khác để bước vào thế giới trẻ thơ?

Tác giả Giai Du: Tôi có cách tương đối khác lạ, đó là sẽ “đối thoại” với phần trẻ thơ bên trong mình. Thay vì nỗ lực để “thu nhỏ” bản thân, tôi lại hứng thú với việc thảo luận với nhân vật và với “phiên bản nhỏ” của chính mình về cách làm một đứa trẻ và làm một người lớn. Tôi nghĩ đây là một cách thức thâm nhập vào thế giới trẻ thơ mà mình có khả năng làm được, vì thế câu chuyện viết ra có thể mang theo đôi chút lạ lẫm và góc nhìn đặc biệt. Hy vọng bạn đọc sẽ thích nó.

PV: Theo anh, điều gì còn thiếu trong văn học thiếu nhi hiện nay để thật sự hấp dẫn độc giả nhỏ tuổi? Có khi nào chúng ta đang kể những câu chuyện quá đúng đắn mà quên mất cảm giác kỳ thú?

Tác giả Giai Du: Tôi cũng ngần ngại viết ra những tác phẩm quá “đứng đắn” hoặc “giáo điều”. Dù ở bất cứ thể loại văn học nào thì thông điệp vẫn nên đến với bạn đọc một cách tự nhiên nhất có thể. Tôi tin một chút nghịch ngợm, đùa bỡn và những hình ảnh ngộ nghĩnh thú vị sẽ giúp các bạn đọc nhỏ tuổi cảm thấy câu chuyện cuốn hút hơn, từ đó khám phá sâu vào những thông điệp được truyền tải bên trong.

PV: Liệu văn học thiếu nhi hiện nay có đang chiều lòng người lớn nhiều hơn là thấu cảm trẻ thơ? Hoặc có đang tồn tại sự đánh giá thấp trí tưởng tượng, khả năng thẩm mỹ của trẻ?

Tác giả Giai Du: Thật ra tôi thấy văn học thiếu nhi hiện nay đang làm rất tốt trong việc hướng đến đối tượng của nó, với những nhà văn cầm bút viết tác phẩm thiếu nhi trong tâm thế biết mình sẽ viết gì cho các bạn nhỏ. Dù đúng là quan điểm truyện dành cho thiếu nhi phải đơn giản, dễ đọc dễ viết và dễ cảm nhận theo kiểu người lớn vẫn là một vướng mắc mà người viết phải cân nhắc để không rơi vào. Tôi tin, viết cho thiếu nhi là một công việc nhọc nhằn và không dễ dàng, thế giới thẩm mỹ của trẻ em là vùng đất không dễ chinh phục, nó cũng khó khăn và chật vật lắm, thậm chí còn đòi hỏi những màu sắc, góc nhìn và đời sống tinh thần nhiều hơn cả khi mình viết cho người lớn. Trẻ em thì khó hiểu hơn người lớn, tôi nghĩ là như vậy.

Tác giả Giai Du tên thật là Đặng Văn Giàu, sinh năm 2001, hiện theo học Thạc sĩ ngành Lý luận văn học tại Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh. Các tác phẩm đã xuất bản: “Chiều chiều quạ nói với diều”, “Kiện trời”, “Lân tinh”.

PV: Giải thưởng lần này có ý nghĩa như thế nào trong hành trình sáng tác của anh?

Tác giả Giai Du: Đây là tác phẩm thứ tư của tôi, có thể xem nó đã đánh dấu chặng đường chập chững, ngơ ngác và còn nhiều bối rối khi bước chân vào sáng tác văn chương. Giải thưởng đối với tôi như một sự công nhận và khích lệ, nhắc nhở để nhìn lại chặng đường đã qua với những bài học, những điều đã làm được và những điều cần phải cải thiện để có thể tốt hơn nữa trong tương lai. Đồng thời cũng là bước đà để mình có cơ hội giao lưu và phát triển con đường văn chương sắp tới của bản thân.

PV: Nếu gửi một lời đến chính mình thuở nhỏ - người có thể là bạn đọc đầu tiên và cũng là bạn đọc khó tính nhất, Giai Du sẽ nói gì?

Tác giả Giai Du: Tôi thật may mắn khi vẫn còn giữ gìn được một phần sự trong sáng của bản thân thuở nhỏ để có thể nhìn thế giới, học cách yêu, trân trọng mọi thứ chung quanh, luôn khao khát khám phá và học hỏi, luôn tin rằng, tình yêu sẽ là cách giải quyết cho tất cả mọi vấn đề. Tôi hy vọng vẫn sẽ tiếp tục “trò chuyện” với bản thân mình phiên bản tuổi thơ nhiều lần nữa trong tương lai, dù có thể là dưới những dạng thức khác không phải văn chương.

PV: Cảm ơn Giai Du về cuộc trò chuyện!

Có thể bạn quan tâm

Đọc niềm tự hào chung của Nhà Búp

Đọc niềm tự hào chung của Nhà Búp

Đây là một tập thơ khá đặc biệt. Vì nó đến từ quá khứ, là tuyển tập văn thơ thiếu nhi Thái Bình 1973-1988, được NXB Văn học xuất bản quý II, năm 2026.

Nghệ sĩ Thanh Miền với các chiến sĩ.

Luôn thấy cảm hứng mới qua từng mùa vụ

Hơn một thập niên cầm máy, nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền ghi dấu ấn với các tác phẩm về ruộng bậc thang và đời sống vùng cao Tây Bắc, đặc biệt là Mù Cang Chải. Nhiều tác phẩm của ông đoạt giải tại các cuộc thi ảnh trong nước và quốc tế, góp phần quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa Việt Nam.

Họa sĩ Bùi Tiên bên một tác phẩm tại triển lãm.

Dành 8 năm cho triển lãm tranh lụa

Triển lãm cá nhân “Cái gì là thật” của họa sĩ Bùi Tiên vừa diễn ra tại TomuraLee Gallery tại phường An Khánh, TP Hồ Chí Minh. Tác phẩm tại triển lãm bắt nguồn từ năm 2014 với đồ án tốt nghiệp đại học mỹ thuật Huế của chị.

Nhà báo Đỗ Quảng (bên phải) tặng thơ tác giả bài viết - Nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngọc Phan.

Đỗ Quảng: Sự chân thật của một đời cầm bút

Đỗ Quảng vốn là cây bút phóng sự, phóng viên đặc biệt của Báo Nhân Dân. Ở tuổi U90, ông già chuyên gia viết phóng sự bỗng… làm thơ. “Thương lắm Sài Gòn ơi”, tập thơ đầu tay chào đời năm 2021; “Vui buồn tháng Tư” - năm 2024; “Những lời nói thật”, NXB Hội Nhà văn, ấn hành tháng 11/2025.

“Ru Cảnh 20”, 120 cm x 150 cm.

Lụa “Ru Cảnh” và cách tân mới lạ

Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vừa diễn ra triển lãm cá nhân tranh lụa rất đặc sắc của nữ họa sĩ Phan Minh Bạch. Với 33 bức tranh khổ lớn (từ 70 x 90cm đến 120 x 240cm), có lẽ nhiều chục năm qua, mới có những cách tân “có một không hai” cả về tinh thần sáng tạo và thủ pháp thực hành, được đưa vào một thể loại tranh cổ điển.

Văn sĩ Lê Đức Dương tặng sách và giao lưu với các em. Ảnh: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Từ gió biển đến thảo nguyên ký ức

Ông lắng nghe biển gọi, lắng nghe gió, lắng nghe những lớp trầm tích lặng lẽ tích tụ qua từng năm tháng. Đó là Lê Đức Dương, một văn sĩ miền biển chuyên viết cho thiếu nhi với một tâm thế hiếm gặp “văn chương trong trẻo, chiêm nghiệm, giản dị, sâu xa”.

Việc kết hợp âm hưởng hiện đại và chất liệu dân gian tạo ra những trải nghiệm mới mẻ với khán giả.

Xưa và nay góp mặt trong “Việt Nam mình đẹp lắm”

Với nhạc sĩ-ca sĩ Lưu Minh Quang Ngọc, dự án “Việt Nam mình đẹp lắm” là minh chứng sống động cho cách kể chuyện bằng giai điệu, nơi anh biến những lát cắt đời thường, ký ức và văn hóa vùng miền thành tác phẩm độc bản, vừa mang dấu ấn cá nhân, vừa truyền cảm hứng về vẻ đẹp đất nước và con người Việt Nam.

Ông Ksor Thuông (ơi H' Que), buôn Ji, xã Ia Dreh, trong lễ cúng trưởng thành của người Gia Rai.

Giữ được nghệ nhân mới giữ được “hồn cốt” đại ngàn

Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi những buôn làng Ba Na, Gia Rai, có một lớp người lặng lẽ giữ vai trò đặc biệt quan trọng: Các nghệ nhân khấn. Họ thực hành nghi lễ, là “bộ nhớ sống” lưu giữ hệ thống tri thức dân gian, tín ngưỡng và nghệ thuật ngôn từ độc đáo của cộng đồng.

Đoàn văn nghệ sĩ đi thực tế sáng tác ở Pù Luông.

Nét truyền thống mở lối du lịch cộng đồng

Giữa trùng điệp núi rừng miền tây xứ Thanh, thôn Bản Báng - vùng đệm thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (xã Pù Luông) là điểm sáng mới của du lịch cộng đồng. Không chạy theo số lượng và phát triển nóng, người dân Bản Báng chọn cho mình hướng đi chậm nhưng chắc chắn, với điểm tựa là những giá trị bản địa đặc sắc.

Ca sĩ Tùng Dương cùng đĩa than "The Voice - Timeless". Ảnh: NVCC

Đĩa than, cuộc chơi của sự cầu toàn

Giữa thời đại âm nhạc số lên ngôi, đĩa than không còn phổ biến nhưng lại trở thành lựa chọn của những nghệ sĩ theo đuổi chuẩn mực cao nhất. Với các ca sĩ Phạm Thu Hà, Tùng Dương hay Hoàng Quyên, mỗi album vinyl là một hành trình công phu, tốn kém nhưng giàu tính lựa chọn.

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Tác phẩm “Be Happier” của tác giả Trương Hoàng Ngọc Anh vừa đoạt giải Nhất Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai (2025) do Viện Pháp tại Việt Nam, NXB Kim Đồng và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức.

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Một chiều đầu tháng 4, lên tầng hai khu chung cư truyền thống cũ, ngang qua mấy dãy hành lang quen thuộc, vài chậu kiểng nhỏ đặt nép mình bên ô cửa, bất ngờ khi nhận ra mình đang đứng trước một phòng triển lãm tranh mở cửa tự do.

Nhà thơ Hoàng Thụy Anh (bên trái) trong lễ trao giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam.

Cuộc lội ngược dòng của nội lực và cảm xúc

Hoàng Thụy Anh là một trong số ít tác giả nữ thể hiện dấu ấn rõ nét ở cả hai thể loại: Lý luận - phê bình và thơ ca. Năm 2025, chị được vinh danh tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam ở hạng mục thơ với tác phẩm “Thơm từ nỗi đau” (NXB Hội Nhà văn).

Một buổi sinh hoạt của câu lạc bộ.

Tiếng hát gửi gắm thanh xuân

Tình cờ qua Facebook, tôi được biết đến Câu lạc bộ ca múa nhạc Hà Nội. Theo chỉ dẫn của chị chủ nhiệm Thu Minh, tôi đã tới đây. Câu lạc bộ nằm trong nhà văn hóa ở ngõ Lệnh Cư, phố Khâm Thiên, phường Văn Miếu Quốc Tử Giám.

Nhà nghiên cứu, nhà thơ, nhà báo Lê Minh Quốc (thứ hai, bên phải sang) luôn gắn bó với bạn bè.

Lê Minh Quốc - Dấu ấn của nghị lực và văn chương

Trong từng trang viết, ta thấy thấp thoáng bóng dáng của một người con Đà Nẵng: Chân thành, mạnh mẽ, nhưng cũng đầy tình cảm và nỗi niềm. Quê hương là nơi chôn nhau cắt rốn, là điểm tựa tinh thần, là ngọn lửa âm ỉ cháy trong trái tim Lê Minh Quốc suốt hành trình sáng tác.

Sắm Tết thời bao cấp. Ảnh tư liệu

Nhớ những năm dành dụm Tết

Thời bao cấp, cái gì cũng tem phiếu, cho sao được thế, gọi là tiêu chuẩn, túi hàng Tết mỗi gia đình coi như đầy đủ trong 3 ngày Tết. Có bóng bì, bánh đa nem, mộc nhĩ, nấm hương, miến dong, hạt tiêu, mì chính, chè gói Ba Đình, thuốc lá giấy bạc Điện Biên…, tất cả được đựng trong túi nylon, bán với giá rẻ.

Họa sĩ Trần Thùy Linh với cuốn sách "Chuyện cây chuyện đời".

“Thiên nhiên là bác sĩ chữa lành”

Là họa sĩ chuyên vẽ hoa khổ lớn và tranh thiên nhiên, họa sĩ Trần Thùy Linh còn sáng tác rất nhiều tản văn. Vì cảm thấy “mắc nợ với thiên nhiên” - một món nợ ngọt ngào, quyến rũ, mới đây, chị ra mắt tản văn “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học).

Nhạc sĩ Quang Long, ca sĩ AnhHi Thanh Cường và NSƯT Nguyễn Quang Hưng tại lễ ra mắt album.

AnhHi Thanh Cường mong truyền tình yêu dân ca tới GenZ

Ca sĩ Thanh Cường nay trở thành AnhHi Thanh Cường vừa ra mắt album mang âm hưởng dân ca gồm 5 sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long. “Thương câu dân ca” - bài hát chủ đề của album được lựa chọn làm MV với sự giúp sức của AI.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh.

Kể chuyện Tây Nguyên bằng âm nhạc

Gần nửa thế kỷ âm thầm và bền bỉ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã “kể” hàng trăm câu chuyện bằng âm nhạc. Những bản tình ca về con người, văn hóa và bản sắc Tây Nguyên của ông như những dòng suối mát thấm đẫm tâm hồn.

Cao Thanh Nam với bức tranh đang sáng tác.

Tranh của trưởng thôn

Ở nông thôn, trưởng thôn hẳn là nông dân, có khi là người thợ và cũng có lúc là chủ thầu xây dựng… Nhưng người làm nghề vẽ tranh thì có lẽ duy nhất là anh Cao Thanh Nam, trưởng thôn Liêm Hóa, xã Trung Hóa cũ, tỉnh Quảng Bình, nay là xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị.

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang.

Âm nhạc là lời tri ân gửi về quê hương, nguồn cội

Như một sự trả nợ cho nỗi nhớ quê hương riêng mang, vài năm trở lại đây, nữ nhạc sĩ Trần Lệ Giang thường phát hành album nhạc mới vào những ngày đầu năm mới. Những ca khúc gửi gắm cả tâm hồn và trái tim người nghệ sĩ, mong mọi điều an lành đến với muôn nhà.

Tranh trong tập thơ "Sen".

Gần 80, “yêu như lửa đỏ”

Tuổi 78, nhà thơ Thế Hùng ra tập thơ “Sen” (NXB Mỹ thuật), chỉ để nói chuyện… yêu. Cuộc ra mắt diễn ra tại Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội, 19 Hàng Buồm, sáng 29/12 giữa nhiều bạn văn nghệ sĩ thân mến ông.

Trao giải A của cuộc thi. Ảnh: ANH QUÂN

Hội thi thơ làng gợi cách hay cho cả nước

Cuộc thi hoàn toàn mang tính xã hội hóa, xuất phát từ một ngôi làng có truyền thống yêu thơ, làm thơ, góp phần khẳng định sức sống bền lâu của thơ ca, văn hóa. Cũng là gợi mở đặc sắc cho việc nuôi dưỡng tình yêu thơ ca trong đời sống đương đại.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh ra sách mới

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh ra sách mới

NXB Trẻ vừa phát hành truyện dài mới nhất của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh mang tên “Cô bé hàng xóm và bốn viên kẹo”. Chọn bối cảnh Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh những năm 1980, truyện kể về dân nhập cư, những người nghèo sống ở đô thị hoa lệ, về tình làng nghĩa xóm và bao điều đẹp đẽ giờ đây chỉ còn trong ký ức.