“Thế giới thẩm mỹ trẻ em là vùng đất không dễ chinh phục”

Vượt qua hơn 600 tác phẩm từ khắp các tỉnh, thành phố và nhiều quốc gia, Giai Du - cây bút trẻ 24 tuổi - đã xuất sắc giành Giải nhất tại Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất với bản thảo tập truyện dài “Nên làm gì khi trời nổi gió”. Thời Nay đã có cuộc trò chuyện cùng tác giả trẻ về cảm hứng tuổi thơ chưa bao giờ vơi cạn.

Tác giả Giai Du nhận giải cao nhất Giải thưởng văn học Kim Đồng lần thứ nhất.
Tác giả Giai Du nhận giải cao nhất Giải thưởng văn học Kim Đồng lần thứ nhất.

Phóng viên (PV): Đoạt Giải nhất Giải thưởng Văn học thiếu nhi Kim Đồng hẳn là dấu ấn đặc biệt với Giai Du. Điều gì đã thôi thúc anh chọn viết cho thiếu nhi?

Tác giả Giai Du: Tác phẩm lần này tôi không có chủ đích viết cho thiếu nhi từ trước. Khi ý tưởng trong đầu được hoàn thiện dần dần tôi mới quyết định sẽ lấy góc nhìn từ một cậu bé 10 tuổi, chính vì thế mà tôi cũng chọn câu chuyện này sẽ dành cho đối tượng độc giả là các bạn thiếu nhi. Việc viết truyện cho thiếu nhi đối với tôi vừa là cuộc thử nghiệm những điều mới mình chưa từng làm mà cũng vừa là cơ hội để bản thân được trải nghiệm thế giới này qua đôi mắt của trẻ thơ, điều mà ít khi nào chúng ta có cơ hội.

PV: Khi viết cho thiếu nhi, anh có phải “thu nhỏ lại” chính mình không? Hay có một cách nào khác để bước vào thế giới trẻ thơ?

Tác giả Giai Du: Tôi có cách tương đối khác lạ, đó là sẽ “đối thoại” với phần trẻ thơ bên trong mình. Thay vì nỗ lực để “thu nhỏ” bản thân, tôi lại hứng thú với việc thảo luận với nhân vật và với “phiên bản nhỏ” của chính mình về cách làm một đứa trẻ và làm một người lớn. Tôi nghĩ đây là một cách thức thâm nhập vào thế giới trẻ thơ mà mình có khả năng làm được, vì thế câu chuyện viết ra có thể mang theo đôi chút lạ lẫm và góc nhìn đặc biệt. Hy vọng bạn đọc sẽ thích nó.

PV: Theo anh, điều gì còn thiếu trong văn học thiếu nhi hiện nay để thật sự hấp dẫn độc giả nhỏ tuổi? Có khi nào chúng ta đang kể những câu chuyện quá đúng đắn mà quên mất cảm giác kỳ thú?

Tác giả Giai Du: Tôi cũng ngần ngại viết ra những tác phẩm quá “đứng đắn” hoặc “giáo điều”. Dù ở bất cứ thể loại văn học nào thì thông điệp vẫn nên đến với bạn đọc một cách tự nhiên nhất có thể. Tôi tin một chút nghịch ngợm, đùa bỡn và những hình ảnh ngộ nghĩnh thú vị sẽ giúp các bạn đọc nhỏ tuổi cảm thấy câu chuyện cuốn hút hơn, từ đó khám phá sâu vào những thông điệp được truyền tải bên trong.

PV: Liệu văn học thiếu nhi hiện nay có đang chiều lòng người lớn nhiều hơn là thấu cảm trẻ thơ? Hoặc có đang tồn tại sự đánh giá thấp trí tưởng tượng, khả năng thẩm mỹ của trẻ?

Tác giả Giai Du: Thật ra tôi thấy văn học thiếu nhi hiện nay đang làm rất tốt trong việc hướng đến đối tượng của nó, với những nhà văn cầm bút viết tác phẩm thiếu nhi trong tâm thế biết mình sẽ viết gì cho các bạn nhỏ. Dù đúng là quan điểm truyện dành cho thiếu nhi phải đơn giản, dễ đọc dễ viết và dễ cảm nhận theo kiểu người lớn vẫn là một vướng mắc mà người viết phải cân nhắc để không rơi vào. Tôi tin, viết cho thiếu nhi là một công việc nhọc nhằn và không dễ dàng, thế giới thẩm mỹ của trẻ em là vùng đất không dễ chinh phục, nó cũng khó khăn và chật vật lắm, thậm chí còn đòi hỏi những màu sắc, góc nhìn và đời sống tinh thần nhiều hơn cả khi mình viết cho người lớn. Trẻ em thì khó hiểu hơn người lớn, tôi nghĩ là như vậy.

Tác giả Giai Du tên thật là Đặng Văn Giàu, sinh năm 2001, hiện theo học Thạc sĩ ngành Lý luận văn học tại Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh. Các tác phẩm đã xuất bản: “Chiều chiều quạ nói với diều”, “Kiện trời”, “Lân tinh”.

PV: Giải thưởng lần này có ý nghĩa như thế nào trong hành trình sáng tác của anh?

Tác giả Giai Du: Đây là tác phẩm thứ tư của tôi, có thể xem nó đã đánh dấu chặng đường chập chững, ngơ ngác và còn nhiều bối rối khi bước chân vào sáng tác văn chương. Giải thưởng đối với tôi như một sự công nhận và khích lệ, nhắc nhở để nhìn lại chặng đường đã qua với những bài học, những điều đã làm được và những điều cần phải cải thiện để có thể tốt hơn nữa trong tương lai. Đồng thời cũng là bước đà để mình có cơ hội giao lưu và phát triển con đường văn chương sắp tới của bản thân.

PV: Nếu gửi một lời đến chính mình thuở nhỏ - người có thể là bạn đọc đầu tiên và cũng là bạn đọc khó tính nhất, Giai Du sẽ nói gì?

Tác giả Giai Du: Tôi thật may mắn khi vẫn còn giữ gìn được một phần sự trong sáng của bản thân thuở nhỏ để có thể nhìn thế giới, học cách yêu, trân trọng mọi thứ chung quanh, luôn khao khát khám phá và học hỏi, luôn tin rằng, tình yêu sẽ là cách giải quyết cho tất cả mọi vấn đề. Tôi hy vọng vẫn sẽ tiếp tục “trò chuyện” với bản thân mình phiên bản tuổi thơ nhiều lần nữa trong tương lai, dù có thể là dưới những dạng thức khác không phải văn chương.

PV: Cảm ơn Giai Du về cuộc trò chuyện!

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham quan trưng bày về nhà báo Huỳnh Thúc Kháng và Báo Tiếng Dân. Ảnh: SƠN HẢI

Biến địa chỉ báo chí cách mạng thành trung tâm sáng tạo

Hội thảo khoa học và Trưng bày chuyên đề kỷ niệm 150 năm ngày sinh nhà báo Huỳnh Thúc Kháng với chủ đề “Huỳnh Thúc Kháng - Từ Báo Tiếng Dân đến Trường dạy làm báo” vừa diễn ra tại Thái Nguyên đã đón nhận nhiều gợi ý cho mô hình hoạt động của di tích quốc gia địa điểm Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Thời Nay xin trích một số ý kiến và kỳ vọng sớm đón nhận những bước hiện thực hóa từ sau hội thảo ý nghĩa này.

Điện Biên sẵn sàng cho Ngày hội văn hóa dân tộc H'Mông

Điện Biên sẵn sàng cho Ngày hội văn hóa dân tộc H'Mông

Từ ngày 9 đến 11/10, Ngày hội văn hóa dân tộc H'Mông lần thứ IV sẽ diễn ra tại tỉnh Điện Biên với sự tham gia của nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc H'Mông đến từ 11 tỉnh, gồm: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An và Đắk Lắk. Ngày hội do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp UBND tỉnh Điện Biên và các địa phương tổ chức.

Ông Nguyễn Phước bên nhà lưu trữ xương cá voi ở Vạn An Thạnh.

Sống cùng Phú Quý qua chuyện của các ông từ

Giữa biển mênh mông, đảo Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) nổi lên như chấm nhỏ nhấp nhô trên sóng nước. Đây là một trong những hòn đảo có mật độ di tích văn hóa lịch sử tâm linh dày đặc bậc nhất nước ta.

Huế là địa danh thu hút nhiều du khách quay lại nhờ sự kết hợp giữa di sản cổ kính, ẩm thực phong phú và các hoạt động trải nghiệm mới mẻ.

Chờ xung lực mới cho du lịch Việt Nam

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 263/NQ-CP ngày 7/9 của Chính phủ và Chương trình hành động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra ngày 10/9 đang tạo nên một khung hành động khá rõ cho du lịch Việt Nam.

Thử nghiệm vở diễn đầu tiên của dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á

Thử nghiệm vở diễn đầu tiên của dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á

Từ tháng 9, Dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á S.E.A Sound trình diễn thử nghiệm vở diễn đầu tiên mang tên “Thức“ tại Alluvium Centre (đường Đinh Tiên Hoàng, Ninh Bình). Khán giả có thể đăng ký thưởng thức miễn phí qua fanpage của dàn nhạc. “Thức“ là một trải nghiệm âm nhạc hoàn toàn mới, khí nhạc bản địa nhưng không hòa tấu dân ca, không hòa âm phối khí, không lời.

GS Anthony Burke thảo luận trực tiếp với nhà thiết kế Vũ Thảo của Kilomet 109, đại diện Trúc Chỉ và đại diện Vụn Art.

Thiết kế Việt lan tỏa trên kênh truyền hình Australia

1. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và bùng nổ công nghệ, câu hỏi “Thiết kế để làm gì?” không còn gói gọn trong tính thẩm mỹ hay công năng đơn thuần. Câu trả lời vừa được khắc họa qua lăng kính của GS, kiến trúc sư Anthony Burke (Australia) cùng một số nghệ sĩ, nhà sáng tạo Việt Nam.

Họa sĩ Nguyễn Bỉnh Sơn bên tác phẩm của mình.

“Lạ hóa” cây đa từ sơn mài truyền thống

Chắc tay với kỹ thuật sơn mài truyền thống, Nguyễn Bỉnh Sơn luôn hướng đến tìm tòi cách tạo hình, biểu đạt với những gam màu phá cách, khai thác tính mới lạ, độc đáo cho nghệ thuật sơn mài. Những cây đa của anh đủ màu sắc nhưng vẫn mang đến người xem sự đồng điệu hay đi xa hơn với những khung cảnh thiên nhiên mang tính biểu tượng.

Một trải nghiệm nghệ thuật dành cho các thí sinh và người tham gia.

Sáng tạo đồng kiến tạo với Riz Lơ Ngơ

Không chỉ có các thí sinh, nghệ sĩ và chuyên gia góp mặt, vừa diễn ra một cuộc thử nghiệm hữu ích cho mô hình “sáng tạo đồng kiến tạo”. Qua đó, cộng đồng không chỉ tham gia chương trình hay từng hoạt động mà trực tiếp đóng góp nội dung, tạo nên giá trị và bản sắc chung cho dự án.

Nhà thơ Bằng Việt. Ảnh tư liệu

Giữ lửa thơ cháy mãi

Vô hình trung “Bếp lửa” còn trở thành biểu tượng của ngọn lửa thi ca cháy suốt trong cuộc đời nhà thơ.

Nhà văn Lê Phương Liên (giữa) cùng nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, TS giáo dục Thụy Anh trong một cuộc giao lưu của Câu lạc bộ Đọc sách cùng con. Ảnh: QUANG HƯNG

Người đi đường dài cùng trẻ thơ

Hơn nửa thế kỷ cầm bút, nhà văn Lê Phương Liên đã đi trên con đường vun đắp cho văn học thiếu nhi Việt Nam bằng sự bền bỉ hiếm có. Từ những truyện ngắn đầu tay viết cho thiếu nhi, những năm tháng làm biên tập ở NXB Kim Đồng đến cuốn "Bạn văn của tuổi thơ" vừa ra mắt, hành trình ấy không chỉ là hành trình của một người sáng tác, mà còn là hành trình lưu giữ ký ức của văn học thiếu nhi Việt Nam.

Nhiều biên đạo trẻ dùng chất liệu dân gian để sáng tạo nên những hình thức biểu đạt mới. Ảnh: K.MINH

Nghệ thuật múa tăng sức mạnh mềm hội nhập

Trong nhiều cuộc thảo luận về sức mạnh văn hóa của các quốc gia, các lĩnh vực điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật hay thời trang thường được xem là những lĩnh vực có khả năng lan tỏa mạnh mẽ. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nghệ thuật múa - đặc biệt là múa dân tộc đang âm thầm trở thành một trong những phương tiện biểu đạt hiệu quả của sức mạnh mềm văn hóa.

Bày tranh kể niềm hạnh phúc với Việt Nam

Bày tranh kể niềm hạnh phúc với Việt Nam

Họa sĩ Lester, hội viên Hội Nhà văn Anh Quốc, từng có nhiều triển lãm tại Vương quốc Anh. Chiều qua 2/8 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội), đã diễn ra lễ khai mạc triển lãm “Việt Nam - Niềm đam mê khám phá” của anh.

Chế độ đãi ngộ với nghệ sĩ, diễn viên đang cần được nâng cao hơn trong bối cảnh mới.

Chờ hỗ trợ diễn viên thiết thực hơn

Trong bối cảnh mới, sân khấu đối mặt nhiều đòi hỏi nâng mình lên, trong cả công tác chuyên môn lẫn hoạt động phong trào. Tổ chức hội nghề nghiệp đang đặt ra mục tiêu và cũng được kỳ vọng có tiếng nói giúp nâng cao điều kiện đãi ngộ cho các nghệ sĩ. Cùng với đó, thúc đẩy việc lan tỏa tác phẩm hay đến công chúng.

Trải nghiệm văn hóa Khmer giữa Thủ đô

Trải nghiệm văn hóa Khmer giữa Thủ đô

Cuối tháng 8, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ tổ chức chuỗi hoạt động “Về miền Tây qua nét văn hóa của đồng bào Khmer”. Sự kiện giới thiệu đến công chúng những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Nam Bộ.

Tác phẩm "Phản chiếu" (120x205cm) của Nguyễn Hoàng Nam, đoạt giải nhất chuyên ngành Sơn dầu.

Lấy tên danh nhân cổ vũ tài năng mỹ thuật trẻ

Bước sang mùa thứ hai, Giải thưởng Victor Tardieu, giải thưởng dành cho bài tốt nghiệp đạt kết quả xuất sắc của sinh viên Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam mang tên vị hiệu trưởng đầu tiên của nhà trường, đã có chủ nhân.

Tác phẩm tại triển lãm.

Câu hỏi từ Festival Mỹ thuật trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 - 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra không gian đối thoại nhiều sắc màu của nghệ thuật đương đại. Những bức sơn mài khổ lớn đứng cạnh tác phẩm điêu khắc bằng thép không gỉ và đá ong, tranh lụa hòa cùng sắp đặt đa phương tiện, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo…

Một cảnh trong trích đoạn "Ôn Đình chém Tá".

Hát bội đang đến gần công chúng

Sáng Chủ nhật, khu vực đền Hùng trong khuôn viên Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh (cạnh Thảo Cầm Viên) được trang trí thành một sân khấu rực rỡ, phía dưới trưng bày các tấm poster đầy màu sắc hình nghệ sĩ hóa trang thành các nhân vật tuồng cổ. Khi biết nơi đây chuẩn bị biểu diễn hát bội (còn gọi là hát tuồng) của Nhà hát Nghệ thuật Hát bội thành phố, đông người dân và du khách háo hức chờ xem.

Đọc niềm tự hào chung của Nhà Búp

Đọc niềm tự hào chung của Nhà Búp

Đây là một tập thơ khá đặc biệt. Vì nó đến từ quá khứ, là tuyển tập văn thơ thiếu nhi Thái Bình 1973-1988, được NXB Văn học xuất bản quý II, năm 2026.

Nghệ sĩ Thanh Miền với các chiến sĩ.

Luôn thấy cảm hứng mới qua từng mùa vụ

Hơn một thập niên cầm máy, nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền ghi dấu ấn với các tác phẩm về ruộng bậc thang và đời sống vùng cao Tây Bắc, đặc biệt là Mù Cang Chải. Nhiều tác phẩm của ông đoạt giải tại các cuộc thi ảnh trong nước và quốc tế, góp phần quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa Việt Nam.

Họa sĩ Bùi Tiên bên một tác phẩm tại triển lãm.

Dành 8 năm cho triển lãm tranh lụa

Triển lãm cá nhân “Cái gì là thật” của họa sĩ Bùi Tiên vừa diễn ra tại TomuraLee Gallery tại phường An Khánh, TP Hồ Chí Minh. Tác phẩm tại triển lãm bắt nguồn từ năm 2014 với đồ án tốt nghiệp đại học mỹ thuật Huế của chị.

Nhà báo Đỗ Quảng (bên phải) tặng thơ tác giả bài viết - Nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngọc Phan.

Đỗ Quảng: Sự chân thật của một đời cầm bút

Đỗ Quảng vốn là cây bút phóng sự, phóng viên đặc biệt của Báo Nhân Dân. Ở tuổi U90, ông già chuyên gia viết phóng sự bỗng… làm thơ. “Thương lắm Sài Gòn ơi”, tập thơ đầu tay chào đời năm 2021; “Vui buồn tháng Tư” - năm 2024; “Những lời nói thật”, NXB Hội Nhà văn, ấn hành tháng 11/2025.

“Ru Cảnh 20”, 120 cm x 150 cm.

Lụa “Ru Cảnh” và cách tân mới lạ

Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vừa diễn ra triển lãm cá nhân tranh lụa rất đặc sắc của nữ họa sĩ Phan Minh Bạch. Với 33 bức tranh khổ lớn (từ 70 x 90cm đến 120 x 240cm), có lẽ nhiều chục năm qua, mới có những cách tân “có một không hai” cả về tinh thần sáng tạo và thủ pháp thực hành, được đưa vào một thể loại tranh cổ điển.

Văn sĩ Lê Đức Dương tặng sách và giao lưu với các em. Ảnh: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Từ gió biển đến thảo nguyên ký ức

Ông lắng nghe biển gọi, lắng nghe gió, lắng nghe những lớp trầm tích lặng lẽ tích tụ qua từng năm tháng. Đó là Lê Đức Dương, một văn sĩ miền biển chuyên viết cho thiếu nhi với một tâm thế hiếm gặp “văn chương trong trẻo, chiêm nghiệm, giản dị, sâu xa”.

Việc kết hợp âm hưởng hiện đại và chất liệu dân gian tạo ra những trải nghiệm mới mẻ với khán giả.

Xưa và nay góp mặt trong “Việt Nam mình đẹp lắm”

Với nhạc sĩ-ca sĩ Lưu Minh Quang Ngọc, dự án “Việt Nam mình đẹp lắm” là minh chứng sống động cho cách kể chuyện bằng giai điệu, nơi anh biến những lát cắt đời thường, ký ức và văn hóa vùng miền thành tác phẩm độc bản, vừa mang dấu ấn cá nhân, vừa truyền cảm hứng về vẻ đẹp đất nước và con người Việt Nam.

Ông Ksor Thuông (ơi H' Que), buôn Ji, xã Ia Dreh, trong lễ cúng trưởng thành của người Gia Rai.

Giữ được nghệ nhân mới giữ được “hồn cốt” đại ngàn

Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi những buôn làng Ba Na, Gia Rai, có một lớp người lặng lẽ giữ vai trò đặc biệt quan trọng: Các nghệ nhân khấn. Họ thực hành nghi lễ, là “bộ nhớ sống” lưu giữ hệ thống tri thức dân gian, tín ngưỡng và nghệ thuật ngôn từ độc đáo của cộng đồng.