1. Trình làng bằng tập thơ “Hương cây - Bếp lửa” in chung với nhà thơ Lưu Quang Vũ năm 1968, từ đó bài thơ “Bếp lửa” in trong tập đã trở thành “thi hiệu” của nhà thơ Bằng Việt, bài thơ được đưa vào trong sách “Văn tuyển”, dùng dạy cho học sinh PTTH.
Trong cuộc đời mình, nhà thơ Bằng Việt trải qua rất nhiều công việc, có khi làm ở viện Luật, lúc thì làm ở hội nhà văn, rồi làm phóng viên chiến trường. Ông còn đảm nhiệm các cương vị như Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Hà Nội, Chủ tịch Hội Văn nghệ Hà Nội. Nhưng dù ở đâu, làm gì, ông vẫn luôn làm thơ và dịch thơ. Có lẽ đó là đam mê và là một trong những thú vui lớn nhất, bền bỉ nhất của nhà thơ. Thơ ca cho ông những trải nghiệm không ngờ.
Nhà thơ tâm sự, có lần ông đang ngồi uống bia với vài người bạn bên hồ Ngọc Khánh thì bỗng gặp một bạn thơ dắt theo một cô gái tuổi chừng trên dưới 30 có nét mặt u buồn. Cô gái nói mới từ Nha Trang ra tìm nhà thơ để cảm ơn vì cách đây 2 năm nhờ đọc bài thơ “Thôi hãy khoan…” của ông mà cô gái đã quyết định không tự tử nữa vì cô từng rơi vào một hoàn cảnh rất éo le. Cô còn rất cảm ơn ông vì đã dịch bài “Không có ai tẻ nhạt mãi trên đời” của nhà thơ Nga Eptusenco. Chính những bài thơ đó đã cứu sống cô gái và cho cô ý chí phấn đấu. Đến bây giờ khi kể lại câu chuyện này, nhà thơ Bằng Việt vẫn còn cảm thấy bàng hoàng về sức mạnh của những con chữ.
Nhà thơ còn được các tăng ni phật tử ở chùa Pháp Thúy tại TP Hồ Chí Minh khắc lên tấm bia đá trước lối vào vườn chùa bài “Vườn Nhật Bản” của mình với những câu: “Thanh tịnh đến mức nghe được chính mình/Vườn ẩn hiện bất ngờ theo nhịp bước/Những tham sân si…đã bỏ quên ngoài cổng/Chút ghen tỵ hóa công cũng rơi nốt dọc đường/Cỏ hữu hạn xanh veo thành bất tử/Lòng hoàn nguyên rửa sạch với thinh không”.
2. Ngoài việc in thơ trong nước, ông còn tìm đến bạn đọc nước ngoài. Năm 2023, ông được một NXB của Pháp in và phát hành một tập thơ song ngữ do ông tự dịch thơ mình sang tiếng Pháp. Tập thơ “Cầu Ngói” do ông chọn 72 bài mà ông tâm đắc nhất trong gần 500 bài thơ mà ông đã viết trong suốt gần 60 năm qua. Ông còn chọn dịch các tập thơ của các nhà thơ trong nước mà ông yêu thích. Tiêu biểu như tập thơ “Búp sen và tia nắng” do ông tuyển chọn các bài thơ xuất sắc của nhà thơ Nguyễn Đình Thi và dịch ra tiếng Pháp. Tập thơ trên với hai phần tiếng Pháp và tiếng Việt đã được in và phát hành tại Pháp cuối năm 2024.
Hiện nay, Bằng Việt đang dồn sức thực hiện một công trình thơ có lẽ là độc đáo nhất ở Việt Nam. Ông sẽ chọn những bài thơ ngắn của ông và viết gọn lại những bài thơ dài đã in từ trước sao cho mỗi bài chỉ có tối đa 8 câu, ngoài ra ông sẽ sáng tác thêm cho đủ123 bài. Sau đó ông sẽ tự dịch các bài thơ đó ra ba thứ tiếng là Nga, Anh, Pháp. Nhà thơ có suy nghĩ là trong suốt hàng nghìn năm ông cha ta chủ yếu chỉ làm các bài thơ ngắn hoặc 4 câu, hoặc 8 câu mà nội hàm câu thơ rất súc tích, ý tại ngôn ngoại. Hơn nữa bạn đọc đương đại cũng rất ngại đọc các bài thơ dài. Sở dĩ ông chọn cho đủ 123 bài vì con số đó gợi lên bước quân hành đi lên phía trước đầy khí thế. Hiện, NXB Hà Nội đã nhận lời sẽ in và phát hành tập thơ này của ông.
Ngồi nói chuyện với nhà thơ Bằng Việt không ai nghĩ ông đã 85 tuổi. Ông nói say sưa về những dự định thơ ca của ông và về cả các chuyện thế sự. Thơ và đời trộn lẫn trong ông.
Đến thăm ông trong một buổi sáng tháng 7 nắng hè rực rỡ, lúc chia tay tôi ông nói, ông sẽ sống và làm việc như một nhà thơ, dịch giả lớp trước mà ông rất yêu quý và kính trọng, đó là nhà thơ, dịch giả cao niên Khương Hữu Dụng, người đã yêu thơ, làm thơ và dịch thơ cho đến lúc từ giã cõi đời ở tuổi 98.
