Chăm sóc diễn viên để hết sức với nghề
Diễn ra từ ngày 2 đến 4/8 tại Nhà hát Hồ Gươm và Nhà hát Kịch Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 mang chủ đề “Đoàn kết - Đổi mới - Sáng tạo - Cống hiến”. Phiên họp trọng thể sẽ diễn ra ngày mai 4/8 tại Nhà hát Hồ Gươm. 450 đại biểu chính thức đại diện cho gần 3.000 hội viên cả nước dự đại hội. Theo Ban tổ chức, nhiệm kỳ này, trên cơ sở kế thừa truyền thống, Hội sẽ quyết tâm: Đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng sáng tạo nghệ thuật, xây dựng đội ngũ nghệ sĩ sân khấu có bản lĩnh chính trị, trách nhiệm nghề nghiệp và năng lực chuyên môn.
Nhiều nội dung đang và sẽ được các đại biểu bản thảo. Rất đáng chú ý là nhìn lại việc thực hiện và tiếp tục đưa đường lối của Đảng vào thực tiễn hoạt động sân khấu. Qua đó phát triển nghề nghiệp, phục vụ xã hội, đóng góp vào phát triển văn học nghệ thuật, văn hóa nước nhà. Có thể kể đến: Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 16/6/2008 của Bộ Chính trị khóa X “về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới” và Kết luận số 84-KL/TW ngày 21/6/2024 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 23; Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước và Kết luận số 76-KL/TW ngày 4/6/2020 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 33… Gần đây nhất là Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về Phát triển văn hóa Việt Nam.
Bên cạnh mục tiêu xây dựng hệ thống lý luận nghệ thuật sân khấu Việt Nam, một dự định thiết thực là việc tăng cường kiến nghị, tham mưu với các cơ quan chức năng trong việc khuyến khích văn nghệ sĩ phát huy tài năng, năng lực sáng tác, quảng bá nghệ thuật sân khấu. Cùng với đó, tôn vinh các nghệ sĩ có công phát triển nghệ thuật sân khấu, chú trọng phát triển năng khiếu và tài năng trẻ. Để đạt hiệu quả tốt, rất cần nhìn lại để điều chỉnh chính sách, cơ chế đã bộc lộ bất cập. Thí dụ, so với thực tế về giá cả hàng hóa, mức sống thì lương, thù lao biểu diễn, phụ cấp… của không ít nghệ sĩ vẫn thấp, khó bảo đảm ổn định để theo đuổi nghề lâu dài. Bản thân việc phải “chân trong, chân ngoài”, vừa lo tập luyện, biểu diễn vừa lo các việc mưu sinh khác cũng khiến cho nghệ sĩ khó lòng dành trọn tâm sức với công việc chuyên môn. Có lẽ, điều kiện cho nghệ sĩ tâm huyết với nghề cần là một nội dung trọng tâm để Hội gợi mở, tư vấn với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng như các sở theo ngành dọc trong thời gian tới.
Chờ bắt tay: Nhà hát - Nhà báo
Và cũng để trợ lực cho nghệ sĩ, thì đưa các tác phẩm sân khấu đến được nhiều hơn với khán giả sẽ là một giải pháp hữu hiệu. Qua đó, nhà hát, đoàn nghệ thuật có thêm nguồn thu để bồi bổ cho nghệ sĩ, đầu tư cho tái sản xuất. Muốn vậy, “khua chiêng, gióng trống” là việc không thể không làm. Gần đây, trong cuộc gặp gỡ một số nhà báo theo dõi lĩnh vực sân khấu, Chủ tịch Hội - NSND Trịnh Thúy Mùi đã chia sẻ thái độ đề cao và mối quan tâm đối với công tác truyền thông. Theo đó, bên cạnh chất lượng của các vở diễn là điều kiện tiên quyết thì trong bối cảnh hiện nay, rất cần hoạt động truyền thông đồng hành. Giữa vô vàn sự kiện và thông tin nghệ thuật, giải trí, phải có các hình thức tuyên truyền đa dạng trên báo chí, truyền thông để cung cấp, định hướng, chỉ dẫn, gợi mở những “món ngon” sân khấu đến người thưởng thức. Nhà viết kịch Đăng Chương, Phó Chủ tịch Hội cũng chung quan điểm về việc quy tụ đội ngũ nhà báo sân khấu kết nối thường xuyên với hội nghề nhằm cung cấp thông tin, giúp nâng cao về chuyên môn cho người viết; đồng thời hướng đến việc mời gọi các nhà báo uy tín, am hiểu lĩnh vực đứng vào hàng ngũ hội viên ở mảng lý luận, phê bình, báo chí.
Cũng liên quan đến điều này, quan sát thực tế vận hành của nhiều đơn vị sân khấu, dễ thấy có đơn vị tích cực kết nối, thường xuyên chia sẻ thông tin với báo chí. Nhưng cũng không ít trường hợp ngược lại. Đây cũng đáng là điều để suy ngẫm, bàn hướng khắc phục của các đại biểu giới sân khấu trong đại hội lần này.
