Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh được thành lập trên cơ sở chuyển một số chức năng, nhiệm vụ từ Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh sang Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh.
Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chấp hành sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và các hoạt động khác của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời, chấp hành sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Xây dựng và các bộ, ngành Trung ương có liên quan.
Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh chính thức hoạt động từ ngày 1/10/2025. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.
Nghị quyết cũng nêu rõ, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện nghị quyết này và quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh phù hợp với quy định pháp luật.
Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố, các ban của Hội đồng nhân dân thành phố, các Tổ đại biểu và đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố giám sát việc thực hiện nghị quyết này.
Như vậy, Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh đã được tái lập sau 7 tháng hợp nhất với Sở Xây dựng thành Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh (từ ngày 1/3/2025 đến nay) theo Nghị quyết số 07/NQ-HĐND ngày 20/2/2025 của Hội đồng nhân dân thành phố.
Đánh giá về sự cần thiết phải thành lập Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, từ ngày 1/7/2025, Thành phố Hồ Chí Minh mới được hình thành từ sự hợp nhất của ba địa phương đã tạo ra không gian địa lý hết sức to lớn và đa dạng, phức tạp.
Thực tế hiện nay đòi hỏi thành phố cần phải có sự điều chỉnh về quy hoạch, kiến trúc đô thị, đồ án quy hoạch tạo không gian mở ở góc độ rộng hơn, với tầm nhìn và chiến lược mới, tận dụng được lợi thế của ba địa phương trước sắp xếp.
Trong đó, đặt mục tiêu Thành phố Hồ Chí Minh mới vào top 100 thành phố đáng sống trên thế giới.
Đồng thời, theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Thành phố Hồ Chí Minh cần chủ động, quyết liệt và sáng tạo để trở thành một siêu đô thị, trung tâm tài chính, sản xuất, logistics và đổi mới sáng tạo tầm khu vực và thế giới, kỳ vọng thành phố sẽ phát huy tinh thần của khát vọng “Việt Nam hùng cường vào năm 2045”.
Bên cạnh đó, hiện nay, do các phường, xã sáp nhập với nhau dẫn đến việc thay đổi địa giới hành chính, nên cần phải lập mới, điều chỉnh tổng thể, cục bộ các đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch vùng xã và các quy hoạch chi tiết (dự kiến hơn 200 quy hoạch phân khu cần điều chỉnh chi tiết và hơn 2000 quy hoạch chi tiết cần lập mới hoặc điều chỉnh).
Để thực hiện các công tác về quy hoạch, kiến trúc nêu trên, phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo không gian và động lực phát triển mới, ổn định, lâu dài cho thành phố cũng như phải phù hợp với các chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội của cả nước, việc thành lập 1 cơ quan chuyên môn về quy hoạch kiến trúc để tham mưu cho Ủy ban nhân dân thành phố và quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch xây dựng, kiến trúc là hết sức cần thiết và cấp bách.
