Thành phố Hồ Chí Minh với vị trí địa lý chiến lược, cùng với hệ thống cảng biển, kho bãi đang ngày càng được hiện đại hóa, đã và đang khẳng định vai trò không chỉ là trung tâm logistics lớn trong nước mà còn đóng vai trò kết nối với chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Sự phát triển của hệ sinh thái logistics không chỉ là một trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh mà còn là yếu tố then chốt trong việc mở rộng không gian phát triển vùng đô thị và kinh tế toàn diện.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, hệ thống logistics hiện đại và hiệu quả sẽ giúp Thành phố Hồ Chí Minh kết nối với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ngành logistics Việt Nam, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước nhiều thách thức như chi phí logistics cao, hạ tầng logistics hạn chế, quản lý chuỗi cung ứng phức tạp, chưa tận dụng hiệu quả công nghệ vào chuỗi cung ứng, thiếu nhân lực chất lượng cao, chất lượng dịch vụ chưa đồng nhất.
Ông Nguyễn Thắng Lợi, Phó Viện trưởng, Viện Nghiên cứu và Phát triển logistics Việt Nam, ngành logistics Việt Nam
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Thắng Lợi, Phó Viện trưởng, Viện Nghiên cứu và Phát triển logistics Việt Nam, ngành logistics Việt Nam, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước nhiều thách thức như chi phí logistics cao, hạ tầng logistics hạn chế, quản lý chuỗi cung ứng phức tạp, chưa tận dụng hiệu quả công nghệ vào chuỗi cung ứng, thiếu nhân lực chất lượng cao, chất lượng dịch vụ chưa đồng nhất.
Ngoài ra, hệ thống logistics cũng chịu áp lực cạnh tranh từ các tập đoàn logistics nước ngoài, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, phát triển bền vững chưa được ưu tiên…
Theo Sở Công thương Thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện chủ trương hợp nhất tỉnh Bình Dương (cũ), Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) vào Thành phố Hồ Chí Minh sẽ mở ra không gian phát triển dịch vụ logistics rộng lớn. Điều này tạo ra một "siêu đô thị" có thể tối ưu hóa cơ sở hạ tầng.
Hệ thống cảng biển lớn ở Bà Rịa-Vũng Tàu (cảng Cái Mép-Thị Vải), cùng với các khu công nghiệp sầm uất ở Bình Dương và hệ thống giao thông hiện có của Thành phố Hồ Chí Minh được liên kết hiệu quả hơn.
Thay vì mỗi tỉnh, thành phố phát triển riêng lẻ, các dự án hạ tầng giao thông kết nối sẽ được ưu tiên để tạo thành một mạng lưới logistics xuyên suốt, giảm chi phí vận tải và thời gian di chuyển, tối ưu hóa hoạt động logistics của doanh nghiệp.
Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế với việc sở hữu cảng nước sâu, sân bay quốc tế và các khu công nghiệp lớn, Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng sẽ có đủ tiềm lực để trở thành một trung tâm logistics quốc tế, cạnh tranh trực tiếp với các nước trong khu vực.
Để xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm logistics mang tầm khu vực, các chuyên gia cho rằng, thành phố cần có một tầm nhìn quy hoạch dài hạn, đồng bộ hóa chính sách, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hoàn thiện hạ tầng logistics đa phương thức.
Cùng với đó, cần có cơ chế đặc thù, liên kết hiệu quả với các địa phương lân cận và nâng cao khả năng thích ứng với chuyển đổi số và biến đổi khí hậu. Đồng thời, chú trọng xây dựng thương hiệu “Logistics Thành phố Hồ Chí Minh” thông qua chất lượng dịch vụ, năng lực cảng, chuyển đổi số và quản trị thông minh, ưu tiên logistics đô thị xanh, giảm phát thải CO2 trong vận tải và lưu kho.
Đầu tư phát triển hệ thống logistics là chiến lược chủ đạo để thành phố định hình vai trò là trung tâm logistics vùng và quốc tế, tiến tới trở thành “siêu đô thị thông minh-hậu cần tích hợp” của Đông Nam Á trong thời gian tới.
Ông Nguyễn Duy Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam cho biết: Xây dựng hệ thống logistics thông minh và xanh là yêu cầu cấp thiết hiện nay, bởi khi quản lý thông minh, với sự trợ giúp của công nghệ giúp tối ưu trong vấn đề sử dụng nguồn lực.
Ngoài ra, các cảng sông, cảng biển trên địa bàn thành phố cũng cần tận dụng một cách tối ưu để trung chuyển hàng hóa từ các trung tâm sản xuất trong đất liền. Việc đẩy mạnh khai thác đường thủy cũng là một hướng tối ưu chi phí về logistics, đóng góp cho xu hướng chuyển đổi xanh, phát triển bền vững.
Để tạo động lực tăng trưởng mới, xây dựng ngành logistics phát triển bền vững giữ vai trò rất quan trọng, theo định hướng quy hoạch đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu trở thành trung tâm logistics quốc tế.
Ông Lê Văn Danh cho biết thêm: Thành phố xác định logistics là một ngành dịch vụ mũi nhọn, có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của thành phố và khu vực phía nam. Trong đó, mục tiêu chính là tăng trưởng doanh thu đóng góp GRDP của Thành phố, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh logistics.
Các nhiệm vụ chủ yếu tập trung thực hiện trong thời gian tới là phát triển hạ tầng dịch vụ logistics theo hướng phát triển các hệ thống các trung tâm logictics trên địa bàn và phát triển hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động logistics, góp phần làm giảm chi phí dịch vụ logistics.
Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực logistics; hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực logistics; xúc tiến cung ứng dịch vụ logistics; hợp tác, liên kết vùng.
