Đổi mới trong tư duy làm đối ngoại nhân dân
Sau hơn một năm thực hiện hợp nhất ba địa phương Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, công tác đối ngoại nhân dân của Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển sang một không gian hoạt động rộng lớn hơn cả về địa bàn, đối tác và dư địa phát triển.
Sự kết hợp giữa trung tâm kinh tế-ngoại giao của Thành phố Hồ Chí Minh, thế mạnh công nghiệp của Bình Dương cùng tiềm năng kinh tế biển, cảng biển và du lịch của Bà Rịa-Vũng Tàu đã tạo nên nguồn lực tổng hợp to lớn. Thành phố vừa duy trì được những mối quan hệ đã được vun đắp ở từng địa phương, vừa đưa các mối quan hệ đó vào một mạng lưới chung có tính liên kết và bổ trợ lẫn nhau cao hơn. Đây là nền tảng để thành phố tiếp tục đưa các hoạt động từ giao lưu, gặp gỡ sang hợp tác ngày càng cụ thể, hiệu quả.
Là tổ chức chính trị-xã hội, thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, có vai trò nòng cốt trong công tác đối ngoại nhân dân của thành phố, những năm qua, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố cùng các tổ chức thành viên luôn chủ động trong các hoạt động đối ngoại nhân dân trên địa bàn. Từ tháng 7/2025 đến nay, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố cùng các tổ chức thành viên đã tổ chức hơn 170 sự kiện đối ngoại nhân dân. Các hoạt động trải rộng trên nhiều lĩnh vực như giao lưu văn hóa, giáo dục, phát triển bền vững, nhân đạo, đoàn kết quốc tế, các hoạt động kỷ niệm quan hệ ngoại giao, trao đổi đoàn và kết nối hợp tác; qua đó tiếp tục mở rộng mạng lưới bạn bè, đối tác của thành phố.
Có thể thấy, đối ngoại nhân dân không chỉ góp phần củng cố quan hệ hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam nói chung, nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng với nhân dân các nước, mà còn là một kênh quan trọng để phát huy “quyền lực mềm”, quảng bá hình ảnh đất nước, văn hóa và con người Việt Nam; đồng thời đưa tiếng nói, tình cảm và những giá trị của Thành phố Hồ Chí Minh đến gần hơn với bạn bè quốc tế.
Chia sẻ về nội dung này, bà Hà Thanh, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trong thời gian qua, công tác đối ngoại nhân dân của thành phố đã nâng cao chất lượng và có sự chuyển biến trong tư duy làm đối ngoại nhân dân. “Nếu trước đây một trong những nhiệm vụ trọng tâm là mở rộng quan hệ, xây dựng và củng cố tình hữu nghị, thì trong giai đoạn mới, chúng tôi xác định phải tiến thêm một bước, đó là đưa tình hữu nghị trở thành hợp tác, đưa mạng lưới quan hệ trở thành nguồn lực và chuyển hóa sự tin cậy thành những giá trị thiết thực phục vụ phát triển thành phố. Đây cũng chính là sự chuyển đổi mà Liên hiệp đang hướng tới: từ giao lưu hữu nghị sang hữu nghị gắn với hợp tác và phát triển”, bà Thanh nhấn mạnh.
Theo bà Thanh, mục tiêu cuối cùng là để mỗi mối quan hệ hữu nghị không chỉ dừng lại ở sự hiểu biết và tình cảm tốt đẹp, mà ngày càng trở thành nền tảng cho hợp tác. Mỗi mạng lưới bạn bè quốc tế có thể trở thành một nguồn lực; mỗi hoạt động đối ngoại nhân dân đều góp phần vào sự phát triển bền vững và nâng cao vị thế quốc tế của thành phố dù trực tiếp hay gián tiếp.
Mỗi người dân là một “đại sứ” đối ngoại
Đánh giá về giá trị cốt lõi của công tác này, ông Hồ Xuân Lâm, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh nếu có những cây cầu được xây bằng sắt thép để nối liền khoảng cách địa lý, thì cũng có những cây cầu được dựng nên từ niềm tin, sự thấu hiểu và tình hữu nghị giữa con người với con người. Trong tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam, đối ngoại nhân dân chính là cây cầu đặc biệt ấy: bền vững, nhân văn và có sức lan tỏa rộng lớn.
Trên thực tế, thời gian qua, quan hệ đối tác giữa Thành phố Hồ Chí Minh với các tổ chức nước ngoài được triển khai, mở rộng với nhiều hình thức và đa dạng lĩnh vực, bao gồm phát triển cộng đồng, hỗ trợ phát triển y tế, giáo dục, giải quyết các vấn đề xã hội… Các dự án hợp tác này đã đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội và góp phần thực hiện tốt các chương trình mục tiêu của thành phố.
Thành phố hiện nay có 117 tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp phép hoạt động. Từ đầu năm tới nay, Ủy ban nhân dân thành phố đã phê duyệt 30 hồ sơ xin tiếp nhận và thực hiện khoản viện trợ dự án hoặc phi dự án với tổng vốn viện trợ cam kết khoảng hơn 302 tỷ đồng, bao gồm 20 khoản viện trợ dưới hình thức dự án với giá trị cam kết là hơn 137 tỷ đồng và 10 khoản viện trợ phi dự án với giá trị cam kết hơn 165 tỷ đồng.
Ngày nay, đối ngoại nhân dân không chỉ dừng lại ở giao lưu hữu nghị mà đã trở thành phương thức hiệu quả để gia tăng sức mạnh mềm quốc gia. Để tiếp tục phát huy hiệu quả mà công tác đối ngoại nhân dân đã đạt được trong thời gian qua, Tiến sĩ Lương Bạch Vân, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Chủ tịch Hội liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài thành phố cho rằng, cần nâng cao năng lực nghiên cứu, phân tích để hiểu rõ đối tác và những xu hướng mới trong đối ngoại nhân dân; thực hiện linh hoạt chiến lược “vừa hợp tác vừa đấu tranh”, xác định trọng tâm phù hợp đối với từng đối tác và lĩnh vực; đổi mới nội dung, phương thức để tạo chiều sâu trong mỗi hoạt động, bảo đảm thiết thực, hiệu quả và gắn liền với các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thực hiện tốt chức năng là đầu mối về quan hệ và vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài, duy trì mối quan hệ chặt chẽ với các tổ chức, cá nhân phi chính phủ đang thực hiện chương trình, dự án tại Việt Nam đồng thời mở rộng quan hệ với các cá nhân, tổ chức phi chính phủ có uy tín và tiềm năng để vận động tài trợ.
Cũng theo Tiến sĩ Lương Bạch Vân, công tác đối ngoại nhân dân cũng cần phải đẩy mạnh thu hút người Việt Nam ở nước ngoài cùng tham gia làm đối ngoại nhân dân. “Cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho mọi tầng lớp nhân dân về mục đích, ý nghĩa, nội dung cũng như các phương thức đối ngoại nhân dân, tiến tới xã hội hóa công tác đối ngoại nhân dân để mỗi người dân là một thành viên làm công tác đối ngoại nhân dân”, Tiến sĩ Vân nhấn mạnh.
Trong bối cảnh hiện nay có nhiều thuận lợi nhưng cũng đan xen là không ít khó khăn, thách thức đối với sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh. Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Thanh nhấn mạnh: Luật Phát triển đô thị trao cho thành phố thêm nhiều cơ chế, chính sách và không gian mới tạo động lực phát triển; còn công tác đối ngoại nhân dân phải góp phần mở rộng không gian quan hệ, xây dựng lòng tin, kết nối con người, tri thức và nguồn lực quốc tế để phục vụ những mục tiêu phát triển cụ thể của thành phố, đồng thời chuyển những quan hệ đó thành kết quả thiết thực.
“Với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố và các tổ chức thành viên, chúng tôi mong muốn và tin tưởng rằng trong giai đoạn mới, mỗi mối quan hệ hữu nghị có thể trở thành một cây cầu hợp tác, mỗi mạng lưới đối tác có thể trở thành một nguồn lực, và mỗi hoạt động đối ngoại nhân dân đều góp phần thiết thực vào sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh”, bà Thanh chia sẻ.
