Tuần trước, theo AFP, Europol thông báo đã triệt phá một đường dây ma túy tổng hợp lớn hoạt động tại nhiều quốc gia trong chiến dịch quy mô chưa từng có, gây choáng váng cho tội phạm có tổ chức. Theo Trung tâm Tội phạm có tổ chức nghiêm trọng của Europol, lực lượng an ninh đã phá hủy 24 phòng thí nghiệm quy mô công nghiệp, thu giữ khoảng 1.000 tấn hóa chất được sử dụng để sản xuất các loại ma túy đường phố như MDMA, amphetamine và meth. Hơn 85 đối tượng đã bị bắt giữ, trong đó có hai nghi phạm cầm đầu, mang quốc tịch Ba Lan, Bỉ và Hà Lan.
Chiến dịch kéo dài một năm với sự tham gia của cảnh sát Bỉ, CH Czech, Đức, Hà Lan, Ba Lan và Tây Ban Nha. Chiến dịch được tiến hành sau khi cảnh sát Ba Lan phát hiện một mạng lưới nhập khẩu lượng lớn hóa chất từ Trung Quốc và Ấn Độ hồi năm 2024. Các cuộc điều tra sau đó cho thấy những hóa chất này được đóng gói, dán nhãn giả và phân phối đến các phòng thí nghiệm sản xuất ma túy tổng hợp trên khắp Liên minh châu Âu (EU). Cảnh sát cho hay, ngoài những vấn đề về sức khỏe của người sử dụng, nạn bạo lực, rửa tiền và ô nhiễm môi trường liên quan mạng lưới tội phạm ma túy cũng gây nhiều nhức nhối. Các nhà chức trách đã thu giữ hơn 120.000 lít chất thải hóa học độc hại mà nhóm tội phạm thường đổ ra đất hoặc xuống suối.
Nhằm đẩy mạnh nhiệm vụ chống ma túy, từ cuối năm 2025, Cảnh sát Liên bang Bỉ đã phối hợp cơ quan chức năng của Pháp, Hà Lan và Luxembourg thu giữ tổng cộng gần 1,2 tấn ma túy các loại thông qua các chiến dịch truy quét xuyên biên giới mang tên “Étoiles” (Các vì sao). Theo đó, các chiến dịch này nhằm triệt phá các mạng lưới tội phạm có tổ chức, ngăn chặn các tuyến vận chuyển ma túy và tiền mặt xuyên quốc gia, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn trên các trục giao thông quốc tế trọng điểm trong khu vực.
Theo thông tin từ Cảnh sát Liên bang Bỉ, trong năm qua, chiến dịch “Étoiles” đã được triển khai liên tục trong năm tuần, tập trung vào các tuyến vận tải huyết mạch kết nối giữa bốn quốc gia. Tổng cộng khoảng 8.400 nhân viên an ninh thuộc Bỉ, Pháp, Hà Lan và Luxembourg, là các thành viên của Cơ chế hợp tác quốc tế Hazeldonk trong đấu tranh chống tội phạm xuyên biên giới, đã được huy động tham gia.
Tuy nhiên, bất chấp thành công của nhiều chiến dịch triệt phá, Europol mới đây cảnh báo về sự "biến tấu" đáng ngại của các mạng lưới buôn lậu ma tuý. Reuters dẫn báo cáo mới nhất do Europol công bố ngày 27/1 cho hay, các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia đang liên tục thay đổi phương thức hoạt động, sử dụng những thủ đoạn ngày càng tinh vi và công nghệ hiện đại nhằm vô hiệu hóa hệ thống kiểm soát của lực lượng chức năng, đưa ma túy thâm nhập sâu vào thị trường lục địa già.
Sự thay đổi chiến thuật này được thể hiện rõ nhất tại cảng Antwerp (Bỉ) - cửa ngõ đường biển quan trọng nhất tuồn lậu cocaine vào châu Âu. Sau một thập kỷ tăng trưởng liên tục và đạt đỉnh 121 tấn vào năm 2023, lượng ma túy bị thu giữ tại đây đã giảm mạnh xuống còn 44 tấn vào năm 2024, trước khi có dấu hiệu tăng nhẹ lên 55 tấn vào năm 2025. Theo Europol, sự biến động trồi sụt này không phải là tín hiệu của sự thuyên giảm tội phạm, mà thực chất phản ánh khả năng thích ứng nhanh chóng của các mạng lưới buôn lậu khi chúng chủ động xé lẻ nguồn hàng và tìm kiếm những kẽ hở mới.
Một trong những thủ đoạn nổi bật nhất hiện nay là chiến thuật "thả hàng trên biển". Thay vì cập bến trực tiếp tại các cảng lớn đang bị kiểm soát gắt gao như Antwerp hay Rotterdam (Hà Lan) và dễ bị máy soi chiếu phát hiện, các tàu từ Mỹ latin sẽ dừng lại ở một số điểm nhất định trên đại dương. Tại đây, cocaine được chia nhỏ sang các tàu nhỏ như tàu cá, tàu kéo hoặc xuồng cao tốc thân cứng (RHIB) có khả năng hoạt động xa bờ hàng trăm hải lý để đưa vào đất liền qua các cảng nhỏ hoặc tuyến đường thủy nội địa. Điển hình là việc tội phạm lợi dụng sông Guadalquivir để vận chuyển hàng sâu vào nội địa Tây Ban Nha sau khi trung chuyển qua Tây Phi hoặc quần đảo Canary.
Không chỉ thay đổi lộ trình xuống khu vực phía nam, hoạt động buôn lậu còn lan rộng sang các vùng biển phía bắc như eo biển Manche hay eo biển Kattegat giữa Đan Mạch và Thụy Điển. Đáng chú ý, các phương tiện vận chuyển đã được nâng cấp. Những tàu bán ngầm (narco-subs) vốn trước đây chỉ dùng cho các tuyến ngắn tại Mỹ latin, nay đã được cải tiến đủ khả năng thực hiện các chuyến hải trình xuyên Đại Tây Dương dài ngày.
Bên cạnh đó, tội phạm cũng tìm cách ngụy trang ma túy. Cocaine hiện nay có thể được đông lạnh, hóa lỏng hoặc trộn lẫn hóa chất vào các vật liệu khác để vượt qua sự kiểm tra của chó nghiệp vụ và các xét nghiệm thông thường. Thậm chí, cảnh sát đã từng triệt phá mạng lưới đúc trực tiếp cocaine vào các tấm da bò hoặc giấu trong các thiết bị công nghiệp nặng. Một thủ đoạn tinh vi khác là gắn các hộp chứa ma túy vào thân tàu bên dưới mặt nước bằng nam châm cực mạnh, khiến việc phát hiện bằng mắt thường là không thể.
Trước thực trạng các mạng lưới tội phạm diễn biến phức tạp xuyên biên giới, Europol nhấn mạnh rằng các biện pháp an ninh truyền thống không còn đủ sức răn đe, đồng thời kêu gọi một sự thay đổi mang tính hệ thống trong cuộc chiến chống ma túy, tăng cường hợp tác tình báo quốc tế và đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ giám sát hiện đại để ngăn chặn dòng chảy cocaine đang đổ vào châu Âu.
