Theo nghiên cứu của Market Minds Advisory, năm 2024, giá trị thị trường thực phẩm bổ sung và dinh dưỡng chức năng tại châu Á - Thái Bình Dương ước đạt 91,5 tỷ USD. Dự kiến, mức đạt năm 2034 tăng lên 176,5 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng hằng năm là 8%. Với thực tế trên, sức hút của thị trường này đối với doanh nghiệp không phải là nhỏ.
Thị trường vẫn tiềm năng
Khi nhận thức về sức khỏe ngày càng cao, khả năng miễn dịch, kiểm soát cân nặng và chăm sóc sức khỏe trở thành mối quan tâm đặc biệt của mỗi người, thì việc mà mỗi quốc gia cần quan tâm, chính là chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Với mỗi doanh nghiệp, đó còn là cơ hội phát triển cho một thị trường mới. Quan trọng hơn, để phát triển kinh tế, cần chú trọng hơn tới bảo vệ một xã hội phát triển lành mạnh về sức khỏe thể chất và tinh thần.
Trong ngành thực phẩm bổ sung, người ta đang tập trung phát triển công nghệ mới để đáp ứng nhu cầu sức khỏe, cụ thể nhằm chống lão hóa, hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát cân nặng. Các loại đồ uống tốt cho sức khỏe như sữa lắc protein và nước uống probiotic ngày càng phổ biến, đặc biệt là với giới trẻ. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các nguyên liệu tự nhiên và hữu cơ, điển hình là nghệ, trà xanh và các loại thảo mộc... Sự đổi mới trong sản phẩm, các kênh phân phối mới - như nền tảng trực tuyến và thương mại điện tử - đã đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện khả năng tiếp cận của người tiêu dùng.
Bà Rungphech Chitanuwat, Giám đốc Danh mục Khu vực ASEAN tại Informa Markets cho biết. thị trường thực phẩm bổ sung và dinh dưỡng chức năng tại châu Á - Thái Bình Dương đang tăng trưởng nhanh chóng. Xu hướng này được thúc đẩy bởi nhận thức ngày càng cao của người tiêu dùng về sức khỏe, cùng với nhu cầu chăm sóc sức khỏe dự phòng, đặc biệt trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm (NCDs) như tiểu đường, béo phì và tim mạch đang gia tăng do lối sống kém lành mạnh.
“Sự tăng trưởng liên tục của thị trường thực phẩm bổ sung và dinh dưỡng chức năng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, phản ánh rõ sự chuyển dịch mạnh mẽ sang xu hướng chăm sóc sức khỏe dự phòng. Xu hướng này cũng dẫn đến nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm chức năng, từ thực phẩm bổ sung đến đồ uống lành mạnh phù hợp với lối sống hiện đại. Theo sau đó là sự phát triển được kỳ vọng trong ngành thực phẩm tốt cho sức khỏe, thực phẩm bổ sung và công nghệ dinh dưỡng”.
Tại Việt Nam, người ta quan tâm tới hệ thống làm đẹp, spa; chăm sóc sức khỏe về mặt hình thể thì ở Thái Lan, người dân bắt đầu quan tâm hơn tới thực phẩm dinh dưỡng. Sức khỏe và bảo vệ sức khỏe đã trở thành mối quan tâm hàng đầu. Ở Philippines, có dừa và các mặt hàng từ loại quả này, Thái Lan có gạo và các mặt hàng organic. Việt Nam có thế mạnh về thực phẩm, nhưng có lẽ mối quan tâm của mỗi quốc gia vẫn khác nhau. Indonesia, Malaysia quan tâm tới thực phẩm Halal. Việt Nam là quốc gia có lợi thế về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng để có thể phát triển nông nghiệp sạch, Thái Lan là gạo và thực phẩm bổ dưỡng… Nhận định từ các chuyên gia về lĩnh vực này cơ bản là như vậy.
Ông Nguyễn Duy Lâm, Chủ tịch Hội Khoa học công nghệ lương thực thực phẩm Việt Nam: Thời gian qua, một số sản phẩm chức năng đã quảng cáo quá về chất lượng sản phẩm, gây hoang mang cho người tiêu dùng. Đó một phần là lỗi của cơ quan quản lý. Doanh nghiệp thì vì lợi ích đã mập mờ về mẫu mã, nguồn gốc xuất xứ, không minh bạch về thông tin sản phẩm... Do đó, cần buộc các cơ quan phải tăng cường công tác quản lý, còn các doanh nghiệp cũng phải nâng cao văn hóa kinh doanh mới có thể phát triển bền vững.
Doanh nghiệp Việt vẫn còn “khiêm tốn”
Khác với những sản phẩm được quảng cáo với mật độ dày đặc trên mạng xã hội hằng ngày, với lợi nhuận khiến cho nhiều người “hoa mắt”, chất lượng các sản phẩm ấy đang tỷ lệ nghịch với những vụ khởi tố của cơ quan chức năng tại Việt Nam trong thời gian gần đây. Có thể thấy sự hiện diện của doanh nghiệp Việt trong sân chơi lớn của châu Á này vẫn còn khá khiêm tốn.
Tại Thái Lan, bà Nguyễn Thị Kim Sương, Giám đốc Phòng Kinh doanh tinh bột Công ty cổ phần hữu hạn VEDAN Việt Nam cho biết, có hai sản phẩm chủ lực được VEDAN Việt Nam mang đến triển lãm. Sản phẩm bổ sung xơ trong thực phẩm và sản phẩm nấu trước cho khách hàng. Hiện các sản phẩm của VEDAN chủ yếu xuất khẩu đi các thị trường khó tính như châu Âu, châu Mỹ, châu Á...
“Sản phẩm chất xơ chính là sản phẩm mang hàm lượng công nghệ cao nhất của VEDAN, đó là từ bột sắn, gạo chuyển sang dạng xơ đạt đến 90% dinh dưỡng. Để làm được điều đó đầu vào nguyên liệu quyết định chất lượng cuối cho sản phẩm”.
Để làm ra các sản phẩm thực phẩm đạt chất lượng cao đòi hỏi trình độ, năng lực tài chính... mới có thể cho ra được sản phẩm đạt các yêu cầu khắt khe của các tổ chức chứng nhận. Rất khó để có thể cho ra đời được sản phẩm từ khâu đầu đến khâu cuối, chỉ có thể kiểm soát đầu vào nguyên liệu, đến khi ra được sản phẩm cuối tiếp tục kiểm tra đạt yêu cầu mới đưa ra thị trường bằng chứng thư.
Bà Trần Thị Hoàng Thư, Giám đốc Kinh doanh khối Wellness Công ty CP Vĩnh Hoàn cho biết, doanh nghiệp sản xuất và cung cấp các sản phẩm chức năng từ cá tra phi lê.
Nhận thấy tiềm năng và tăng giá trị từ da cá, từ hơn 10 năm nay, doanh nghiệp bắt đầu sản xuất các sản phẩm chức năng từ da cá. Từ hàng chục ha nuôi cá tra, các sản phẩm sẽ trở thành thành phẩm qua từng công đoạn. Kinh nghiệm từ các chuyên gia, viện nghiên cứu, các trường đều được tham khảo và áp dụng. Hiện mỗi năm đơn vị này sản xuất 1.000 tấn để xuất khẩu sang thị trường châu Âu, Mỹ, Nhật, Hàn Quốc... Công ty CP Vĩnh Hoàn đầu tư công nghệ, phòng thí nghiệm, xây nhà máy, quy trình sản xuất hiện đại và kiểm soát chất lượng từ nguyên liệu đầu vào là cá tra từ nuôi trồng đến nơi chế biến, da cá hoàn toàn tươi đã được đưa vào sản xuất, qua đó tạo công ăn việc làm cho khoảng 10.000 lao động.
Có thể thấy rằng, trong đa số mặt hàng tiêu dùng thuộc danh mục thực phẩm dinh dưỡng, thực phẩm chức năng đang được sử dụng trong nước, thị phần của hàng nước ngoài vẫn còn ở mức khá cao. Vậy nên, để có thể có mặt và tham gia và đối đầu trong cuộc đua dành thị phần sản phẩm, doanh nghiệp Việt vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Từ bảo đảm nguồn gốc xuất xứ, cho tới đa dạng mẫu mã và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe, tới mức chuẩn mực cũng có nghĩa là giải được bài toán của các cơ quan quản lý trong nước và thế giới. Đồng thời có thể tồn tại và phát triển trong thời kỳ cạnh tranh thương mại đang ngày càng trở nên khốc liệt.
