Trong chuyến du lịch Hà Nội, anh Trần Hạo (du khách đến từ Trung Quốc) ghé một nhà hàng ở khu vực phố cổ. Sau khi dùng bữa, anh mở ứng dụng thanh toán quen thuộc trên điện thoại, quét mã VietQRGlobal và xác nhận giao dịch.
“Điện thoại được tôi sử dụng cho hầu hết các khoản chi tiêu hằng ngày. Vì vậy, khi sang Việt Nam, tôi không phải chuẩn bị thêm phương thức thanh toán khác. Việc có thể sử dụng ứng dụng quen thuộc giúp tôi thuận tiện hơn khi chi tiêu trong chuyến đi”, anh Hạo chia sẻ.
Mở rộng thanh toán xuyên biên giới
Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), hạ tầng thanh toán ngày càng hiện đại, các phương thức thanh toán số ngày càng phổ biến, trong đó mã QR đã trở thành phương thức quen thuộc với người dân và doanh nghiệp. Trong 8 tháng năm 2026, thanh toán qua QR đạt 311 triệu giao dịch, với giá trị 274,2 nghìn tỷ đồng, tăng 6,66% về số lượng và 25,85% về giá trị so cùng kỳ năm trước.
Từ nền tảng thanh toán trong nước, mã QR đang được mở rộng sang các giao dịch xuyên biên giới giữa Việt Nam với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore, đồng thời tiếp tục mở rộng kết nối với một số thị trường khác.
Công ty CP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đóng vai trò như một cổng kết nối ở cấp độ quốc gia, giúp các ngân hàng và trung gian thanh toán trong nước tiếp cận đối tác nước ngoài thông qua một hạ tầng chung. Cách tiếp cận này có thể giảm số lượng kết nối riêng lẻ, đồng thời chuẩn hóa các yêu cầu kỹ thuật và nghiệp vụ, qua đó tiết giảm chi phí triển khai. Trên nền tảng đó, VietQR Global được định hướng vừa là hạ tầng thanh toán, vừa là dấu hiệu nhận diện chung cho thanh toán QR xuyên biên giới.
Theo ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng Giám đốc NAPAS, thanh toán QR xuyên biên giới có ưu điểm về sự thuận tiện khi có thể sử dụng ứng dụng quen thuộc tại đất nước của họ. Các giao dịch được xử lý trực tiếp giữa hai đồng bản tệ thông qua hạ tầng quyết toán của các bên, giảm các khâu chuyển đổi ngoại tệ. Người dùng cũng có thể biết tỷ giá áp dụng và số tiền thực tế bị trừ khỏi tài khoản, chủ động hơn trong kiểm soát chi tiêu.
Với các điểm chấp nhận thanh toán, VietQRGlobal giúp nhà hàng, khách sạn, cửa hàng và hộ kinh doanh có thêm khả năng phục vụ khách quốc tế mà không nhất thiết phải đầu tư thiết bị chấp nhận thẻ. Khi du khách có thể sử dụng ứng dụng quen thuộc để quét mã, quá trình thanh toán được rút ngắn và thuận tiện hơn. Chi phí chấp nhận thanh toán qua VietQRGlobal dự kiến khoảng 1,5% giá trị giao dịch, thấp hơn mức 2,4-3% của thẻ quốc tế phát hành ngoài Việt Nam. Chi phí có thể thấp hơn khoảng 37,5-50% so với thẻ quốc tế.
Chính vì vậy, thời gian qua, VietQRGlobal đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao tại các thị trường đã kết nối. Trong tám tháng đầu năm, số lượng giao dịch của du khách từ Thái Lan, Lào và Campuchia tại Việt Nam tăng tám lần, giá trị giao dịch tăng sáu lần so cùng kỳ năm 2025. Ở chiều ngược lại, giao dịch của người Việt Nam tại ba thị trường này tăng năm lần về số lượng và bốn lần về giá trị. Tại Trung Quốc, giao dịch của du khách sử dụng tăng ba lần về số lượng và bốn lần về giá trị so tháng 4/2026 (thời điểm trước khi kết nối với VietQRGlobal).
Với Singapore, NAPAS đã hoàn thành kết nối thanh toán QR xuyên biên giới theo cả hai chiều, gồm khách hàng Singapore thanh toán tại Việt Nam và khách hàng Việt Nam thanh toán tại Singapore. Với Hàn Quốc, chiều thanh toán của khách hàng Hàn Quốc tại Việt Nam đã hoàn tất và đang tiếp tục mở rộng chiều ngược lại.
Đưa kết nối thành giao dịch
Theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng, thành công không nên chỉ được nhìn qua số lượng thị trường đã kết nối, mà cần được đánh giá bằng mức độ sử dụng thực tế, độ phủ đơn vị chấp nhận thanh toán, chất lượng dịch vụ, chi phí, sự thuận tiện và giá trị mà kết nối mang lại cho người dân và doanh nghiệp.
Thực tế, cả nước có hơn 2,5 triệu đơn vị chấp nhận thanh toán, nhưng số điểm có khả năng tiếp nhận thanh toán xuyên biên giới qua VietQRGlobal mới khoảng 154.000, tương đương 6,2%. Trong giai đoạn tới, việc mở rộng thanh toán xuyên biên giới cần xuất phát từ nhu cầu kinh tế thực, gắn với dòng chảy du lịch, thương mại, đầu tư và nhu cầu thanh toán giữa Việt Nam với từng quốc gia, vùng lãnh thổ. Trọng tâm cũng cần chuyển từ “kết nối được” sang “sử dụng được và sử dụng hiệu quả”, với khả năng tương tác, chuẩn hóa và phối hợp chặt chẽ giữa các bên tham gia.
Một trải nghiệm thanh toán đơn giản đối với khách hàng chỉ có thể được tạo ra trên nền tảng một cơ chế vận hành phía sau rõ ràng, an toàn, minh bạch và hiệu quả. Cùng với mở rộng mạng lưới, an toàn và niềm tin cũng cần được đặt xuyên suốt.
“Việc bảo vệ người sử dụng, phân định rõ trách nhiệm, kiểm soát rủi ro và duy trì khả năng chống chịu của hệ thống sẽ là những yêu cầu quan trọng khi thanh toán QR tiếp tục mở rộng ra ngoài biên giới”, ông Dũng nêu rõ.
Ở góc độ du lịch, ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, các thị trường khách trọng điểm của Việt Nam gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Singapore và một số thị trường Đông Nam Á. Nhu cầu chi tiêu của khách quốc tế cũng đa dạng, từ lưu trú, ăn uống, vận chuyển, vé tham quan đến mua đặc sản địa phương, hàng thủ công mỹ nghệ, thời trang...
Trong hành trình trải nghiệm, du khách thường quan tâm đến phương thức thanh toán thuận tiện, nhanh chóng và quen thuộc, cùng với sự minh bạch về giá, hóa đơn, an toàn và bảo mật. Khi giao dịch phát sinh lỗi, khả năng hỗ trợ và xử lý khiếu nại cũng là yếu tố được quan tâm. Nếu gặp khó khăn trong thanh toán, du khách có thể giảm chi tiêu hoặc chuyển sang điểm đến khác. Vì vậy, thanh toán không chỉ là khâu thu tiền mà còn có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm và mức chi tiêu của khách.
Từ thực tế này, ông Thủy đề xuất xây dựng bản đồ thanh toán du lịch theo từng thị trường và điểm đến; mở rộng thanh toán số tới doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh và các điểm kinh doanh địa phương. Bên cạnh đó, có thể gắn thanh toán với các chương trình kích thích mua sắm theo hành trình của du khách, thí điểm mô hình điểm đến thanh toán liền mạch gắn với kinh tế đêm tại một số đô thị lớn. Cùng với mở rộng mạng lưới, cần bảo đảm an toàn, minh bạch và khả năng xử lý khi giao dịch phát sinh lỗi.
Còn theo ông Nguyễn Đăng Hùng, NAPAS đang phối hợp với các ngân hàng, trung gian thanh toán và những đơn vị sở hữu mạng lưới bán hàng lớn để mở rộng khả năng chấp nhận VietQR Global. Việc kết nối với các nền tảng có hàng trăm nghìn người bán có thể giúp nhanh chóng tăng độ phủ mà không phải phát triển từng điểm bán riêng lẻ.
Song song với mở rộng mạng lưới, việc thúc đẩy nhận biết và sử dụng cũng cần được chú trọng. Người dân, khách du lịch và đơn vị bán hàng phải biết đến phương thức này, hiểu cách sử dụng và nhận diện được điểm chấp nhận. Đây là điều kiện để các kết nối thanh toán giữa các quốc gia thật sự chuyển hóa thành số lượng và giá trị giao dịch.
Với ngân hàng và trung gian thanh toán, hạ tầng dùng chung giúp giảm thời gian và chi phí đầu tư khi mở rộng sang các thị trường mới. Với điểm bán, một dấu hiệu nhận diện chung giúp tiếp cận nhiều nhóm khách quốc tế hơn. Còn với người dùng, lợi ích trực tiếp nằm ở việc có thể tiếp tục sử dụng ứng dụng thanh toán quen thuộc khi ra nước ngoài.
“Mục tiêu cuối cùng là giúp người dân trong nước và khách quốc tế khi đi du lịch xuyên biên giới có thể thanh toán thuận tiện, dễ dàng. Khi đó, lợi ích không chỉ thuộc về người sử dụng và các điểm bán hàng mà còn được mở rộng tới các ngân hàng, trung gian thanh toán và các đối tác tham gia hệ sinh thái thanh toán xuyên biên giới”, ông Hùng khẳng định.
