Nhằm hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, tỉnh Tuyên Quang triển khai chiến dịch cao điểm, tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công, điều chuyển vốn linh hoạt và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.
Nhận diện điểm nghẽn
Tiến độ giải ngân chậm xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Một số dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, quy mô, tổng mức đầu tư, thiết kế, nguồn vốn hoặc thời gian thực hiện, khiến quá trình thẩm định, phê duyệt kéo dài.
Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại một số địa bàn chưa đáp ứng yêu cầu, việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường và giải quyết các trường hợp chưa đồng thuận ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ bàn giao mặt bằng, tổ chức thi công.
Nguồn cung vật liệu xây dựng, nhất là đất đắp, đá, cát và vật liệu san lấp, chưa đáp ứng kịp nhu cầu tại một số thời điểm. Giá vật liệu, nhân công, nhiên liệu biến động làm gia tăng chi phí, gây khó khăn cho nhà thầu và ảnh hưởng đến tiến độ các công trình.
Điển hình như việc tạm dừng một số mỏ khai thác đá làm vật liệu xây dựng thông thường trong khu vực đang thi công các dự án trọng điểm, khẩn cấp đã tác động trực tiếp đến tiến độ thi công. Việc gián đoạn nguồn cung vật liệu không chỉ làm chậm tiến độ thi công, giải ngân mà còn ảnh hưởng đến thời điểm đưa công trình vào sử dụng.
Bên cạnh đó, năng lực tổ chức thực hiện của một số chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế, việc huy động nhân lực, máy móc tại một số gói thầu chưa đáp ứng yêu cầu. Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính phát sinh công việc bàn giao dự án, hồ sơ, tài sản, nguồn vốn và trách nhiệm chủ đầu tư từ cấp huyện về cấp xã, trong khi đó, một số cán bộ cấp xã chưa có nhiều kinh nghiệm quản lý dự án đầu tư xây dựng.
Từ thực tế trên, Tuyên Quang yêu cầu rà soát toàn bộ danh mục dự án, phân loại theo khả năng giải ngân để có giải pháp phù hợp. Những dự án đủ thủ tục, có mặt bằng và đang thi công được ưu tiên tập trung vốn, phấn đấu giải ngân tối đa. Với các dự án còn khả năng giải ngân nhưng vướng mặt bằng, vật liệu, thiết kế hoặc thủ tục thanh toán, phải xác định rõ cơ quan xử lý và thời hạn hoàn thành. Những dự án chưa đủ điều kiện, khó hoàn thành khối lượng được rà soát để điều chuyển vốn theo quy định.
Nguyên tắc đặt ra là không tiếp tục bố trí vốn tại những dự án không có khả năng giải ngân trong khi các dự án hoàn thành, dự án chuyển tiếp đủ điều kiện thực hiện lại thiếu vốn.
Triển khai chiến dịch tổng lực giải ngân
Tại buổi làm việc với lãnh đạo các sở, ngành về tiến độ giải ngân và tình hình triển khai các dự án đầu tư công, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang Phan Huy Ngọc nhấn mạnh, để hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công, các cấp, ngành, nhất là chủ đầu tư và cơ quan chuyên môn phải vào cuộc quyết liệt, đặc biệt là triển khai chiến dịch tổng lực thúc đẩy giải ngân trong thời gian còn lại của năm.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang yêu cầu thủ trưởng các sở, ngành phân công nhiệm vụ cụ thể, phát huy vai trò của cấp phó và lãnh đạo các phòng chuyên môn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy tham mưu.
Các chủ đầu tư phải chủ động rà soát, kịp thời báo cáo, đề xuất điều chuyển hoặc trả lại nguồn vốn không có khả năng giải ngân đúng thời hạn. Những trường hợp chậm trễ, không thực hiện yêu cầu phải chịu trách nhiệm theo quy định.
Đối với các dự án cần điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc thực hiện thủ tục đầu tư mới, các cơ quan liên quan phải khẩn trương hoàn thành việc thẩm định, phê duyệt, kịp thời báo cáo những khó khăn vượt thẩm quyền. Các sở, ngành chuyên môn cần hướng dẫn cụ thể bằng văn bản, hỗ trợ chủ đầu tư tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện, đồng thời nghiên cứu, hướng dẫn áp dụng các quy định mới về chỉ định thầu đối với những dự án đủ điều kiện.
Tỉnh cũng yêu cầu xử lý nghiêm những nhà thầu có năng lực yếu, thi công chậm. Đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, chủ động tháo gỡ khó khăn về giá và nguồn cung vật liệu xây dựng. Mỗi chủ đầu tư phải xây dựng kế hoạch giải ngân theo tháng cho từng dự án, xác định rõ số vốn còn lại, khối lượng có thể thực hiện, số vốn dự kiến giải ngân, người chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý từng vướng mắc.
Đặc biệt, tỉnh Tuyên Quang yêu cầu triển khai cơ chế “6 rõ”, gồm: Rõ người chịu trách nhiệm, rõ việc cần thực hiện, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm gắn với khen thưởng, điều chuyển vốn, rõ sản phẩm đầu ra được đo bằng khối lượng hoàn thành và hồ sơ thanh toán thực tế, rõ kết quả để công khai, đánh giá các đơn vị thực hiện tốt và chưa tốt.
Theo kế hoạch, tỉnh tập trung hoàn thành việc rà soát, phân nhóm dự án và thực hiện đợt điều chuyển vốn thứ nhất. Trong tháng 10 và tháng 11 là giai đoạn cao điểm thi công, nghiệm thu, thanh toán, đồng thời tiếp tục điều chuyển vốn lần thứ hai. Trong tháng 12, các chủ đầu tư tập trung hoàn thành khối lượng, hoàn thiện hồ sơ và thanh toán theo quy định.
Dự án Bệnh viện đa khoa tỉnh Tuyên Quang quy mô 1.000 giường bệnh có tổng mức đầu tư hơn 1.796 tỷ đồng cho cả hai giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 là 1.270 tỷ đồng. Sau gần ba năm thi công, giá trị khối lượng hoàn thành ước đạt hơn 1.028 tỷ đồng, tương đương khoảng 93,8% giá trị hợp đồng. Chủ đầu tư đang bám sát công trường, đôn đốc các nhà thầu hoàn thiện những hạng mục còn lại, phấn đấu đưa công trình vào vận hành cuối năm 2026.
Ông Trần Quang Tuyên, cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình số 01 tỉnh Tuyên Quang cho biết, đơn vị yêu cầu các nhà thầu tăng cường nhân lực, đẩy nhanh tiến độ thi công. Khối lượng thực hiện đến đâu phải hoàn thiện hồ sơ chất lượng, hồ sơ thanh toán đến đó, bảo đảm giải ngân kịp thời, đúng quy định.
Phường Hà Giang 1 được giao giải ngân hơn 75 tỷ đồng cho gần 80 công trình trong năm 2026. Đến thời điểm báo cáo, tỷ lệ giải ngân đạt hơn 64%.
Theo ông Nguyễn Văn Vinh, Quyền Giám đốc Ban Quản lý dự án và Dịch vụ phường Hà Giang 1, đơn vị đang rà soát từng dự án, xác định cụ thể những khó khăn để kịp thời tháo gỡ; đồng thời yêu cầu nhà thầu tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh thi công, thực hiện nghiệm thu và hoàn thiện hồ sơ giải ngân ngay khi có khối lượng hoàn thành.
