Tăng cường phòng, chống dịch cúm A/H5N1 sau khi hổ nuôi chết hàng loạt

Hổ chết do nhiễm cúm A/H5N1

Theo Khu du lịch Vườn Xoài, đến đầu tháng 9, vườn thú có 42 con hổ và hai con báo đen, nguồn gốc nhập khẩu từ châu Phi.

Từ ngày 6/9, trong quá trình chăm sóc, nhân viên khu du lịch phát hiện một số con hổ bỏ ăn, đi lại yếu. Thời điểm này, nhân viên thú y của khu du lịch tăng cường điều trị tích cực bằng một số thuốc kháng sinh, kháng virus nhưng hổ vẫn bị chết (loại từ 25 đến 200 kg).

Tiếp đó, ngày 8/9, có bốn con hổ chết. Tính đến nay, toàn vườn thú của Khu du lịch Vườn Xoài đã có 20 con hổ, một con báo chết.

Khi xảy ra tình trạng hổ chết, Trạm thú y Biên Hòa đã phối hợp Chi cục Kiểm lâm Ðồng Nai và khu du lịch mổ khám, lấy mẫu hai cá thể hổ và một cá thể báo. Kết quả, chẩn đoán kiểm tra lâm sàng và mẫu bệnh phẩm nghi viêm phổi có dịch.

Theo Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Khu du lịch Vườn Xoài Ngô Văn Sang, đơn vị đã lấy mẫu bệnh phẩm của hổ đưa đi xét nghiệm tại phòng xét nghiệm Medlatec Ðồng Nai. Từ kết quả phân tích, bác sĩ thú y khu du lịch nhận định một số nguyên nhân như: Bạch cầu tăng cao, nhiễm khuẩn do virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng; Creatinine máu gấp 10 lần bình thường dẫn đến suy thận, suy tim, sung huyết do nhiễm khuẩn cấp. Sau khi xảy ra sự việc, Khu du lịch Vườn Xoài đã cho dọn dẹp vệ sinh, sát trùng thường xuyên chuồng trại, đồng thời điều trị tích cực cho các con hổ đang bệnh.

Là người trực tiếp chăm sóc, điều trị hổ nuôi tại Khu du lịch Vườn Xoài, anh Nguyễn Bá Phúc cho biết, đàn hổ bắt đầu nhập về từ Nam Phi chỉ có mấy con, sau đó hổ tự sinh ngay tại vườn nên số lượng bắt đầu tăng lên. Hổ được nuôi nhốt trong khuôn viên khá rộng, hằng ngày được nhân viên cho ăn gà mua từ bên ngoài.

Theo anh Phúc, hổ chết rất nhanh nên không kịp trở tay, một số con có dấu hiệu lờ đờ rồi bỏ ăn hai ngày là chết. Trước đó, từ tháng 8 đến ngày 16/9, Vườn thú Mỹ Quỳnh, tỉnh Long An, có 27 hổ và ba sư tử chết (trong đó ba con mua của Khu du lịch Vườn Xoài). Sau khi xét nghiệm, số hổ, sư tử chết do dương tính với virus H5N1.

Ðến ngày 3/10, cơ quan chức năng tỉnh Ðồng Nai tiến hành tiêu hủy toàn bộ 20 con hổ, một con báo chết trong khuôn viên Khu du lịch Vườn Xoài, đồng thời yêu cầu Khu du lịch Vườn Xoài tiếp tục theo dõi tình hình dịch bệnh trong đàn, cách ly con bệnh, thực hiện nghiêm việc tiêu độc khử trùng hằng ngày, hạn chế người tiếp xúc khu vực nguy cơ trong quá trình xử lý dịch bệnh.

Ðối với nhân viên phải được trang bị đầy đủ đồ bảo hộ, theo dõi sức khỏe những người có tiếp xúc với hổ, báo chết để có hướng xử trí kịp thời. Hiện một số nguồn gốc có thể phát sinh bệnh như khu vực nuôi gà gần chuồng hổ hay thức ăn gà được mua từ bên ngoài về,... đang được tìm hiểu kỹ vì có dấu hiệu hổ nhiễm bệnh hàng loạt.

Từ 7 giờ ngày 8/10, Khu du lịch Vườn Xoài tạm ngừng đón khách để vệ sinh và bảo trì toàn bộ khu du lịch và thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh theo khuyến cáo của cơ quan chức năng.

Khẩn cấp phòng, chống dịch bệnh

Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) Ðồng Nai cho biết, sau khi sự việc xảy, ra đơn vị đã điều tra dịch tễ có 30 người tiếp xúc với những con hổ chết. Hiện nay, những người này có sức khỏe bình thường, chưa ghi nhận ai có triệu chứng viêm đường hô hấp.

Theo Bác sĩ Phan Văn Phúc, Trưởng khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm CDC Ðồng Nai, từ đầu năm 2024 đến nay, qua hệ thống giám sát các mẫu trên gia cầm và thông tin từ Chi cục Chăn nuôi thú y tỉnh, trên địa bàn ghi nhận một vài con gia cầm bị bệnh cúm. Việc ghi nhận cúm A/H5N1 trên đàn hổ tại Khu du lịch Vườn Xoài là trường hợp rất đặc biệt. Bởi lẽ, dòng virus cúm A/H5N1 chủ yếu ghi nhận trên nhóm vật chủ là gia cầm và các động vật lông vũ. Ðiều này, cho thấy tiềm ẩn nguy cơ khác thường của việc lây nhiễm cúm A/H5N1 trên các loài, không riêng gì các loài động vật lông vũ như trước đây mà còn ở động vật ăn thịt.

Ðể chủ động phòng, chống dịch bệnh lây lan, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có văn bản gửi Ủy ban nhân dân tỉnh Ðồng Nai và tỉnh Long An về việc quản lý nguy cơ nhiễm virus cúm gia cầm A/H5N1 trên động vật hoang dã tại Khu du lịch Vườn Xoài và Vườn thú Mỹ Quỳnh.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, dù dịch bệnh cúm gia cầm A/H5N1 diễn biến phức tạp nhưng hai đơn vị nêu trên chưa chủ động phối hợp một số cơ quan quản lý động vật hoang dã, cơ quan thú y và các cơ quan có liên quan để thực hiện điều tra ổ dịch, triển khai kịp thời các biện pháp phòng bệnh.

Do đó, nguy cơ lây nhiễm virus cúm A/H5N1 từ động vật hoang dã sang con người, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi là rất cao.

Do vậy, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh Ðồng Nai, Long An giao Sở Tài nguyên và Môi trường hai địa phương chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức thực hiện điều tra dịch tễ cúm gia cầm A/H5N1 trên hổ, sư tử, báo tại Khu du lịch Vườn Xoài và vườn thú Mỹ Quỳnh; xác định nguồn dịch, các yếu tố nguy cơ, đặc biệt là truy xuất nguồn thức ăn cung cấp cho động vật và nguồn gốc động vật nhập về vườn thú, khu du lịch trong thời gian gần đây; yêu cầu vườn thú, khu du lịch tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh đối với các cá thể hổ, báo, sư tử còn lại trong đàn, các động vật hoang dã khác; cách ly con bệnh và thực hiện nghiêm việc báo cáo dịch bệnh cho cơ quan chuyên môn địa phương khi phát hiện các trường hợp động vật hoang dã mắc bệnh, nghi mắc bệnh, chết và tiếp tục phối hợp lấy mẫu gửi đến Trung tâm Chẩn đoán thú y Trung ương (Cục Thú y) để tiến hành xét nghiệm xác định nguyên nhân bệnh và phân tích chuyên sâu; thực hiện vệ sinh tiêu độc khử trùng liên tục hằng ngày; không nhập, xuất động vật ra, vào toàn bộ khu nuôi có động vật mắc bệnh, chết.

Hạn chế cho người tiếp xúc với động vật trong thời gian xử lý dịch bệnh. Người chăm sóc động vật phải được trang bị bảo hộ đầy đủ; quản lý chặt chẽ nguồn thức ăn cho động vật hoang dã. Cùng với đó, xử lý nghiêm những trường hợp nuôi nhốt động vật hoang dã không tuân thủ các quy định về thú y, các quy định về báo cáo dịch bệnh và phòng, chống dịch bệnh động vật. Hiện nay, Cục Thú y đang tiến hành phân tích chuyên sâu chủng virus cúm A/H5N1 này.

Tại Ðồng Nai, ngoài Khu du lịch Vườn Xoài, một số nơi khác cũng có nuôi động vật hoang dã. Bên cạnh đó, Ðồng Nai là nơi có đàn gia cầm lớn với hơn 24 triệu con, thuộc tốp đầu cả nước, nếu không kiểm soát, khoanh vùng và dập dịch nhanh mà để lây lan ra bên ngoài thì thiệt hại sẽ rất lớn.