Năm nay, địa điểm Phật tử gần xa hay lui tới thả hoa đăng cầu an cho cha mẹ vẫn là Chùa Pháp Hoa nằm bên dòng kênh Nhiêu Lộc thơ mộng, thuộc phường Nhiêu Lộc. Công trình có không gian thanh tịnh và đặc biệt nổi tiếng với lễ hội hoa đăng thu hút hàng chục nghìn người dân. Mang trên ngực hoa hồng đỏ, chị Huệ Tâm (phường Xuân Hòa) không giấu niềm hạnh phúc: “May cho mình là còn mẹ để phụng dưỡng, cho nên hằng năm đều đến đây dâng hoa và thả đèn cầu nguyện. Hy vọng niềm hạnh phúc này kéo dài mãi...”.
Có mặt tại Chùa Lộc Uyển, phường Phú Lâm vào đúng ngày rằm tháng 7, hàng trăm Phật tử đã cùng thực hành bố thí cơm chay cho người nghèo, nguyện hồi hướng công đức cho những người thân đã vãng sanh. Bà Trần Thị Kim Lan (xã Tân Nhựt) nói: “Tháng 7 là dịp cả gia đình vào chùa thăm nơi thờ tự thân nhân, hành thiện bằng nhiều cách để cầu siêu cho người đã khuất, cũng là để học thêm những điều hay lẽ phải của các tôn giáo”.
Tương tự thế, trong khoảng 2.329 ngôi chùa, cơ sở tự viện ở Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7 thường được chọn là lúc gieo hành động từ bi như tặng quà người khó khăn, trao cơm chay từ thiện... Có thể thấy từ những ngôi cổ tự hàng trăm năm tuổi đến các nơi tu hành vừa tạo dựng, mỗi địa chỉ đều lưu giữ một phần lịch sử hình thành vùng đất phương nam, là nơi bảo tồn kiến trúc, nghệ thuật điêu khắc và chốn hành thiện của nhiều người.
Thời điểm này cách đây 5 năm, với sự lây lan mạnh của biến chủng Delta, riêng Thành phố Hồ Chí Minh đã có 16.240 người không qua khỏi trong đợt dịch Covid-19 bùng phát lần 4. Chính vì vậy, rất nhiều gia đình đã chọn các chùa, tịnh xá, tự viện... làm nơi cúng kính và tưởng nhớ đồng bào, chiến sĩ đã khuất. Anh Lâm Thành Tuấn (phường Phú Lâm) chia sẻ: “Giờ này cách đây 5 năm, nhà tôi mất 3 người, trong xóm mất tổng cộng 20 bà con, rất đau xót. Năm nay, chúng tôi chọn cúng giỗ tập thể trong Chùa Vạn Phước (phường Bình Trị Đông) để mong người thân được an nghỉ, cũng là cách xoa dịu nỗi đau cho người sống”.
Theo Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh, sau sáp nhập, Phật giáo thành phố có 11.985 tăng, ni và 2.329 cơ sở tự viện. Nhiệm kỳ qua, Ban Trị sự đã tổ chức nhiều khóa lễ tưởng niệm, siêu tiến anh linh các Anh hùng, liệt sĩ tại Đền Bến Dược, Ngã Ba Giồng, Công viên Lê Thị Riêng, Cầu Tàu 914-đặc khu Côn Đảo và các nghĩa trang; lập bia tưởng niệm và tổ chức trai đàn phổ độ cán bộ, chiến sĩ, đồng bào không may mất trong đại dịch.
Nhưng nổi tiếng với du khách ngoài nước lại là Chùa Vĩnh Nghiêm, được khởi dựng năm 1964. Chùa gây ấn tượng với tam quan, Đại Hùng Bảo Điện và tháp đá Vĩnh Nghiêm cao vút giữa lòng đô thị. Tháng 7 mọi năm, nơi đây còn có các đại lễ quan trọng, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa và giáo dục lòng nhân văn. Tọa lạc tại 339 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Xuân Hòa, năm nay cũng có nhiều người đến chùa thắp hương cầu siêu cho các liệt sĩ đã ngã xuống, trong bối cảnh thành phố nỗ lực thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Tháng 7, nhiều người dân cũng đến viếng Chùa Xá Lợi, phường Xuân Hòa, là ngôi chùa đầu tiên tại Việt Nam được xây dựng để tôn thờ xá lợi Phật. Với kiến trúc hiện đại, tháp chuông cao và không gian trang nghiêm, nơi đây từng là trung tâm của phong trào đấu tranh Phật giáo năm 1963. Chính những giá trị lịch sử và văn hóa đó đã giúp chùa được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia. Những ngày này, rất đông đồng bào, chiến sĩ cũng đến chùa, hương khói cầu siêu cho người nằm xuống, cầu an cho người đang ngày đêm nỗ lực tìm kiếm liệt sĩ ở Công viên Lê Thị Riêng gần đó.
Việt Nam Quốc Tự được khởi dựng năm 1964 và trùng tu quy mô lớn vào năm 2017. Công trình nổi bật với bảo tháp 13 tầng cao khoảng 63m cùng quần thể kiến trúc Phật giáo Việt Nam đương đại. Không chỉ là nơi tổ chức các sự kiện cấp quốc gia, chùa còn thể hiện sự phát triển và hội nhập của Phật giáo Việt Nam trong thời kỳ hiện đại. Chùa có địa chỉ số 244 đường Ba Tháng Hai, phường Hòa Hưng, là nơi khởi phát nhiều phong trào xã hội từ thiện của đồng bào, tăng, ni và Phật tử.
Vu Lan năm nay, chúng tôi viếng thăm ngôi chùa mang tên Đại Từ Liên Xã trong khuôn viên Bệnh viện Nguyễn Tri Phương để dùng cơm chay miễn phí. Chỉ trong buổi trưa, hơn 1.000 suất bánh canh và cơm chay đã được phát ra trong sự vui mừng của nhiều người bệnh, người nuôi bệnh, y bác sĩ. Việc này từng diễn ra cách đây hơn một thế kỷ khi các bậc tu hành và lương y xưa nhường cơm ăn và thuốc uống cho người nghèo khổ, ở nơi gọi là “Nhà thương Quảng Đông” (tiền thân của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương). Theo Bác sĩ chuyên khoa II Võ Đức Chiến, Giám đốc kiêm Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ bệnh viện, đây còn là nơi vun đắp thêm niềm tin tích cực, giúp cho kết quả điều trị được tốt hơn. Bên cạnh những bữa cơm chay định kỳ, nhân viên y tế, người bệnh còn được chia sẻ thông điệp về sự an yên. Viếng chùa và dùng cơm chay cũng là dịp ngắm nhìn một phần ký ức của vùng đất Chợ Lớn, nơi lưu giữ những giá trị lịch sử văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Hơn thế, đây còn là nơi để người có hay không có đạo gieo mầm thiện lành cho cuộc sống thêm tốt đẹp.
Theo Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh, nhiệm kỳ qua, ngoài tiếp tục đẩy lùi những tập tục mê tín dị đoan trong lễ hội truyền thống, hướng dẫn đồng bào Phật tử các giới sống, tu học và làm việc trên nền tảng chánh tín, Phật giáo thành phố còn đóng góp các Quỹ “Vì người nghèo”, “Vì biển đảo quê hương - Vì tuyến đầu Tổ quốc” cùng nhiều chương trình an sinh xã hội, từ thiện với tổng trị giá trên 4.117 tỷ đồng.
